II FSK 619/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Brolik (sprawozdawca), Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak, Sędzia del. WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Protokolant Anna Dziewiż, po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 stycznia 2006 r. sygn. akt I SA/Gl 1016/05 w sprawie ze skargi A. R. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia [...]nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 5 stycznia 2006 r., sygn. akt I SA/Gl 1016/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżone przez A. R. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia [...], Nr [...], w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdzenia uchybienia terminu do jego wniesienia. Sąd I instancji w pierwszej kolejności przedstawił stan faktyczny sprawy ustalony przez organy podatkowe. W tych ramach wskazano, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z dnia [...] określająca A. R. zobowiązanie podatkowe w zakresie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za 2001 r. i odsetki za zwłokę od niezapłaconego zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za poszczególne miesiące, została przesłana drogą pocztową na adres zamieszkania podatniczki. Z uwagi na niemożność doręczenia pisma pod wskazanym adresem, doręczyciel, zgodnie z art. 150 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm., zwanej dalej Ordynacja podatkowa), złożył przesyłkę w dniu 30 grudnia 2004 r. w Urzędzie Pocztowym Ł. G.1 na okres 14 dni (drugie awizo 6 stycznia 2005 r.), a zawiadomienie o tym fakcie pozostawił w skrzynce pocztowej. W związku z tym, że w podanym terminie podatniczka nie zgłosiła się po odbiór przesyłki, Naczelnik Urzędu Skarbowego, na podstawie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej, uznał doręczenie za dokonane z upływem ostatniego dnia ustawowego okresu przechowywania listu w placówce pocztowej, czyli z dniem 13 stycznia 2005 r. W tym przypadku termin 14 – dniowy do wniesienia odwołania wyznaczony w art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej upływał z dniem 27 stycznia 2005 r. W dniu 3 marca 2005 r. do Kancelarii Urzędu Skarbowego w M. wpłynął wniosek podatniczki o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a w dniu 4 marca 2005 r. złożone zostało odwołanie od w/w decyzji. W uzasadnieniu do przedmiotowego wniosku podatniczka podniosła, iż decyzję odebrała dnia 23 lutego 2005 roku w siedzibie Urzędu Skarbowego w M., po otrzymaniu dnia 22 lutego 2005 r. od komornika Urzędu Skarbowego tytułów wykonawczych związanych z tą decyzją. Ponadto podatniczka zaakcentowała, iż w okresie od 17 grudnia 2004 r. do 13 stycznia 2005 r. przebywała w miejscu zamieszkania i odbierała inne pisma, w których nie było przedmiotowej decyzji. Rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach uznał, że podatniczka wbrew wymogom zawartym w art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. Zdaniem organu II instancji nie można uznać za uprawdopodobnienie argumentu, że podatniczka nie otrzymała decyzji, pomimo że przebywała w okresie od 17 grudnia 2004 r. do 13 stycznia 2005 r. w miejscu zamieszkania i odbierała inną korespondencję. Organ podkreślił, że przedmiotowa przesyłka została wysłana drogą pocztową i doręczenie nastąpiło zgodnie z art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej fakt dwukrotnego awizowania przesyłki dowodzi, że podatniczka nie była obecna w mieszkaniu w dniach, gdy próbowano doręczyć przesyłkę. W związku z powyższymi okolicznościami Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdził uchybienie terminu do wniesienia tego odwołania. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gliwicach strona skarżąca zarzuciła powyższemu rozstrzygnięciu: 1) naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy, 2) art. 121 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, 3) art. 162 § 1 w zw. z art. 163 § 2 Ordynacji podatkowej, poprzez stwierdzenie, że podatniczka nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu skarżąca co do zasady ponowiła argumentację zawartą we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Strona wskazała, że w okresie od 17 grudnia 2004 r. do 13 stycznia 2005 r. przebywała w domu i odbierała wszelkie przesyłki pocztowe, w tym korespondencję z Urzędu Skarbowego, a zatem nie było przeszkód do doręczenia przedmiotowej decyzji. Wskazano także, że skarżąca nie otrzymała zawiadomienia z urzędu pocztowego o niemożności osobistego doręczenia przesyłki listowej w miejscu jej zamieszkania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżone przez skarżąca postanowienie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz,1270, zwanej dalej u.p.p.s.a.). Sąd w motywach orzeczenia wskazał, iż aby niewątpliwie stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania należy poczynić jednoznaczne, pewne i prawidłowe ustalenia co do prawidłowości doręczenia decyzji, co w ocenie Sądu I instancji w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Sąd podkreślił, iż we wniosku o przywrócenie terminu i w skardze skarżąca wskazała, iż nie otrzymała awiza przesyłki zawierającej decyzję, choć przebywała w miejscu zamieszkania i odbierała inną korespondencję. Zadaniem Sądu organy podatkowe przyjęły na podstawie znajdującego w aktach sprawy "potwierdzenia odbioru dopiętego do koperty zawierającej decyzję", że doręczyciel, z uwagi na niemożność doręczenia pisma pod wskazanym adresem, zgodnie z art. 150 § 1 Ordynacji podatkowej złożył przesyłkę w dniu 30 grudnia 2004 r. w Urzędzie Pocztowym Ł. G. 1 na okres 14 dni (drugie awizo 6 stycznia 2005 r.), a zawiadomienie o tym fakcie pozostawił w skrzynce pocztowej. Tymczasem okoliczność dwukrotnego awizowania przesyłki może budzić wątpliwości w świetle twierdzeń podatniczki, zwłaszcza, że mające zasadnicze znaczenie dla sprawy "potwierdzenie odbioru" nie zostało opatrzone jakimkolwiek podpisem osoby doręczającej. W takiej sytuacji Sąd I instancji zważył, iż postępowanie w przedmiocie stwierdzenia przez organ odwoławczy uchybienia terminowi do wniesienia odwołania zostało przeprowadzone bez dokładnego ustalenia stanu faktycznego. W skardze kasacyjnej pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach zarzucił powyższemu rozstrzygnięciu, na podstawie art. 174 pkt 2 u.p.p.s.a., naruszenie prawa procesowego: 1) art.145 § 1 pkt 1 lit. c u.p.p.s.a., przez przyjęcie, że organ podatkowy naruszył przepisy postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na niedokładnym ustaleniu stanu faktycznego, w sytuacji gdy z akt sprawy wynika prawidłowość ustalenia stanu faktycznego, a w szczególności prawidłowe doręczenie przesyłki, co potwierdzają adnotacja doręczającego i pieczęcie pocztowe zarówno na potwierdzeniu odbioru jak i na kopercie, 2) art.133 § 1 u.p.p.s.a., poprzez dokonanie rozstrzygnięcia na podstawie jednego z dowodów, przy pominięciu całkowicie innego dowodu znajdującego się w aktach sprawy – zapisków dokonanych na kopercie dopiętej do wskazanego potwierdzenia odbioru tj. dotyczących kto, kiedy i w jaki sposób awizował przedmiotową przesyłkę, 3) art. 141 § 4 u.p.p.s.a., poprzez zbędne wskazanie konieczności prowadzenia dalszego postępowania w sytuacji, gdy istotne okoliczności faktyczne są już znane i znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy. Wskazując na powyższe zarzuty pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Uzasadniając przedstawione w skardze kasacyjnej zarzuty jej autor wywodził, iż Sąd I instancji skoncentrował swoją uwagę na ocenie jednego z dowodów - potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej decyzję organu I instancji, a pominął całkowicie zapisy dokonane na kopercie dopiętej do w/w potwierdzenia odbioru. Wnoszący skargę kasacyjną wskazał, iż z zapisów dokonanych na potwierdzeniu odbioru i kopercie wynika, iż osoba doręczająca umieściła informacje dotyczące awizowania przedmiotowej przesyłki zarówno na potwierdzeniu odbioru jak również na kopercie opatrzonej pieczęciami i jej podpisami. Ponadto pełnomocnik powołując się na art. 153 u.p.p.s.a. wskazał, iż w sytuacji niewyeliminowania tego wyroku z obrotu prawnego nastąpiłaby sytuacja, w której organ zobowiązany byłby do wyjaśnienia okoliczności, które są mu już znane i znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna Dyrektora Izby Skarbowej nie jest zasadna. Art. 150 Ordynacji podatkowej stanowi, co następuje. § 1. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 : 1) poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pism przez pocztę. 2) pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę. § 1a. Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. § 2. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. W sprawie niniejszej, na zwrotnym poświadczeniu odbioru doręczenia decyzji, w którym informuje się (poprzez podkreślenie części jego treści ) o umieszczeniu zawiadomienia o pozostawienia pisma w urzędzie pocztowym w oddawczej skrzynce pocztowej skarżącej, brak jest podpisu doręczyciela, na co trafnie zwrócił uwagę Sąd I instancji. Na kopercie załączonej do przywoływanego dokumentu znajdują się wprawdzie odwzorowania pieczęci urzędu pocztowego oraz odnoszące się do nich adnotacje, jednakowoż z towarzyszących im nieczytelnych podpisów nie wynika, kto konkretnie je złożył, a w szczególności, czy był to zobowiązany i uprawniony do wykonywania czynności z art. 150 Ordynacji podatkowej doręczyciel, a nie inna osoba funkcji doręczyciela nie wykonująca. Realizacja doręczenia w trybie i na podstawie art. 150 Ordynacji podatkowej jest ważną i mogącą powodować znaczące skutki prawne czynnością procesową, w ramach której określone czynności urzędowe wykonuje doręczyciel. Brak podpisu doręczyciela na zwrotnym poświadczeniu odbioru oraz nieczytelne podpisy na kopercie, do której został załączony, powodują wskazane przez Sąd I instancji wątpliwości : czy, a jeżeli tak, to czy doręczyciel i w jakim konkretnie dniu ? - umieścił zawiadomienie o pozostawieniu pisma dla skarżącej w jej pocztowej skrzynce oddawczej. Zaniechania w wyjaśnieniu tych okoliczności przez organy podatkowe miało znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem to tylko z zawiadomień pozostawianych w skrzynce oddawczej przez doręczyciela skarżąca mogła posiąść wiedzę o doręczeniu jej decyzji w sposób wynikający z art. 150 Ordynacji podatkowej. Z tych powodów, na podstawie art. 184 u.p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił.