IV KB 15/26
Izba Karna2026-03-25
Skład orzekający: Stanisława Stankiewicza, Zbigniew Kapiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, złożony przez obrońcę skazanego, powinien zostać odrzucony?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, stwierdzając, że nie spełnia on wymogów formalnych i materialnych przewidzianych w ustawie o Sądzie Najwyższym i Kodeksie postępowania karnego. W szczególności wskazano na brak wskazania sposobu postępowania sędziego po powołaniu oraz wpływu okoliczności na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności.Stan faktyczny
Złożono wniosek o zbadanie przez Sąd Najwyższego spełnienia przez sędziego SSN Stanisława Stankiewicza wymogów niezawisłości i bezstronności, z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących powołaniu i postępowania po powołaniu. Wniosek został złożony przez obrońcę skazanego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego.Pełny tekst orzeczenia
IV KB 15/26 ZARZĄDZENIE Dnia 25 marca 2026 r. W związku z wnioskiem o zbadanie spełnienia przez SSN Stanisława Stankiewicza wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących powołaniu i postępowania po powołaniu na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 6-9 i 24 uSN, stwierdziwszy, że: - wniosek pochodzi od strony postępowania przed Sądem Najwyższym – skazanego (art. 29 § 7 uSN), - został sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę skazanego (art. 871 § 1 k.p.c. w zw. z art. 29 § 8 zd. czwarte uSN), - z zachowaniem terminu tygodniowego (art. 29 § 8 zd. pierwsze uSN) i - czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego (art. 119 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 9 i 24 uSN), 1) wniosek odrzucić; 2) odpis zarządzenia doręczyć obrońcy i skazanemu oraz dołączyć do akt IV KO 153/25; 3) o wniosku i o wydanym zarządzeniu zawiadomić SSN Stanisława Stankiewicza; 4) zakreślić sprawę w repertorium KB jako zakończoną w inny sposób. Prezes Sądu Najwyższego SSN Zbigniew Kapiński UZASADNIENIE
IV KB 15/26 2 Kodeks postępowania karnego nie przewiduje w niniejszym wypadku obowiązku sporządzenia uzasadnienia, gdyż zarządzenie to jest niezaskarżalne (por. art. 99 § 2 k.p.k.). Jednakże – z uwagi na odrzucenie wniosku – należało je sporządzić. Wniosek nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów, nie wskazuje bowiem na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak okoliczności związane z powołaniem oraz sposób postępowania sędziego po powołaniu – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w okolicznościach tej konkretnej sprawy. Za spełnienie tego wymogu ustawowego nie sposób uznać powoływanej przez wnioskodawcę okoliczności wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, albowiem oznaczałoby to, że taki wpływ występuje w każdej sprawie, niezależnie od jej okoliczności. To z kolei stałoby w sprzeczności z treścią i celem art. 29 § 5 uSN. Wymogów tych nie mogą także zastąpić cytaty z orzeczeń sądowych. W niniejszej sprawie brak było podstaw, aby o odrzuceniu wniosku zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką. Artykuł 29 § 11 uSN przewiduje co prawda obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku złożonego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Przepis ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem obrońców. Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników, jak i obrońców. Brak jest w takiej sytuacji jakichkolwiek racjonalnych podstaw, aby w wypadku art. 29 § 11 uSN sformułowanie „pełnomocnik” rozumieć szerzej aniżeli w art. 85 § 2 uSN, jako obejmujące także obrońcę. W takiej sytuacji w postępowaniu prowadzonym przed Sądem Najwyższym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego zawiadomienie organu samorządu zawodowego, do którego należy obrońca, w razie złożenia przez niego wniosku o przeprowadzenie testu niezależności, który został odrzucony (art. 29 § 10 uSN), możliwe jest jedynie w razie stwierdzenia przesłanek określonych w art. 20 § 1 k.p.k., a te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione.
IV KB 15/26 3 Prezes Sądu Najwyższego SSN Zbigniew Kapiński Na niniejsze zarządzenie zażalenie nie przysługuje. [J.J.] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- V KB 43/26 2026-05-19Czy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, złożony przez obrońcę oskarżonego, powinien zostać odrzucony, jeśli nie spełnia wymogów formalnych?
- V KB 76/25 2025-04-16Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę skazanego, powinien zostać odrzucony, jeśli nie wskazuje na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz jak…
- I KB 59/26 2026-03-31Czy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, złożony osobiście przez stronę postępowania, powinien zostać odrzucony?
- II KB 22/23 2023-10-19Czy wniosek obrońców skazanego o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, który nie wskazuje na postępowanie sędziego po powołaniu ani na to, jak okoliczności dotyczące sędziego miałyby w…
- II KB 20/23 2023-10-04Czy wniosek obrońcy o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, oparty wyłącznie na poglądach prawnych i oderwany od okoliczności konkretnej sprawy, może zostać uwzględniony?
Powołane przepisy
art. 429 § 1 KPKart. 29 § 6art. 29 § 7art. 871 § 1 KPCart. 29 § 8art. 119 § 1 KPKart. 29 § 9art. 99 § 2 KPKart. 29 § 5art. 85 § 2art. 29 § 11art. 29 § 10
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy