II SA/Kr 810/03

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 02 kwietnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Izabela Dobosz (spr.) Sędziowie WSA: Wojciech Jakimowicz WSA: Małgorzata Brachel- Ziaja Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi M. F. i A. Filipka na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [...] 2003 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. skargę oddala; II. zasądza od Skarbu Państwa- Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. kwotę 292,80 zł ( dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) w tym VAT- tytułem nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu. Decyzją nr [...] z dnia [...] 2002 r. znak [...] wydaną na podstawie art. 2 ust. 2 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U z 1999 r. Nr 65 poz. 746 ze zmianami), art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1591 ze zmianami) oraz art. 104 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku M. F. i A. F. o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, Zarząd Miasta L. przekształcił odpłatnie prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w L. przy ul. [...] o obr. [...] oznaczonej jako działka ewid. Nr 538 o powierzchni 817 m2, która według księgi wieczystej KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w L. stanowi własność Miasta L. w użytkowaniu wieczystym A. F. i M. F. oraz ustalił z tego tytułu na rzecz Miasta L. opłatę w wysokości 6.268,12 zł do uiszczenia przez wnioskodawców w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. [...] 2002 r. wpłynęło odwołanie A. F. od tej decyzji, w którym wskazuje on, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem oraz nieprzychylna dla niego. Skarżący podniósł, że pozbawiono go możliwości brania udziału w postępowaniu, nie powiadomiono go o wycenie, nie miał możliwości zapoznania się z operatem szacunkowym. Zakwestionował decyzję w części nakładającej na niego obowiązek zapłaty wygórowanej - jego zdaniem - kwoty oraz terminu zapłaty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. postanowieniem z [...] 2003 r. znak [...] wydanym na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 i art. 44 k.p.a. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia. Z akt sprawy wynika, że zarówno decyzja, jak i wcześniejsze zawiadomienie o wszczęciu postępowania wysłano do adresata wraz z pouczeniem za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Pisma te zostały zwrócone przez pocztę do organu I instancji adnotacją, że były awizowane i złożone w urzędzie pocztowym, jednak nie zostały odebrane w terminie 10 dni. Organ II instancji powołał się na art. 44 k.p.a., wedle którego w przypadku niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 pismo składa się na okres 7 dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się w skrzynce na korespondencję, lub, gdy to nie jest możliwe, na drzwiach adresata bądź w miejscu widocznym na nieruchomości, której postępowanie dotyczy. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu. W aktach sprawy znajduje się koperta z nieodebraną decyzją, na której jest adnotacja doręczyciela pocztowego, że przesyłka została awizowana 1 lipca 2002 r. Na podstawie powyższego przepisu przesyłka została doręczona A. i M. F. w dniu 8 lipca 2002 r. Tym samym termin do wniesienia odwołania minął 22 lipca 2002 r., a zatem odwołanie złożone [...] 2002 r. zostało wniesione blisko 5 miesięcy po upływie terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. Jednocześnie organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w aktach sprawy znajduje się notatka służbowa sporządzona 14 listopada 2002 r., z której wynika, że tego dnia A. F. zapoznał się z decyzją Zarządu M. L., lecz odmówił jej odbioru oraz podpisania notatki. Powyższe postanowienie zaskarżyli do sądu administracyjnego A. F. i M. F. A. F. zaznaczył, że decyzję I instancji odebrał osobiście w Urzędzie Miasta w dniu 2 grudnia 2002 r., a zatem jego odwołanie zostało złożone z zachowaniem ustawowego terminu. Okoliczność ta znajduje potwierdzenie w aktach sprawy, gdyż na awizie znajduje się jego podpis wraz z datą, o której mowa wyżej. Skarżący nie zostali powiadomieni o wszczęciu postępowania, nie doręczono im także przesyłki zawierającej decyzję. Skarżący zakwestionowali prawdziwość notatki urzędowej z 14 listopada 2002 r. informując, że w tej sprawie złożyli do prokuratury doniesienie o możliwości popełnienia przestępstwa. 15 listopada skarżący zwrócili się do Przewodniczącego Zarządu Miasta z pytaniem co się dzieje w ich sprawie, lecz otrzymali odpowiedź niesatysfakcjonującą. W dniu 2 grudnia 2002 r. A. F. będąc w urzędzie w innej sprawie dowiedział się, że jest zwrócona przez pocztę jakaś decyzja dla niego i wówczas decyzję odebrał. Dodatkowo w skardze zarzucono, że decyzja I instancji nie mogła zyskać waloru ostateczności 22 lipca 2002 r., ponieważ Starostwo Powiatowe w L. odebrało ją dopiero 22 sierpnia 2002 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. wniosło o jej oddalenie jako bezzasadnej i wskazało, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest oczywiste i znajduje potwierdzenie w aktach sprawy. Organ administracji przyznał, że A. F. odebrał osobiście decyzję w Urzędzie Miasta w dniu 2 grudnia 2002 r., co potwierdza jego podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru odesłanym przez pocztę wraz z niedoręczoną przesyłką. Decyzja została jednak skutecznie doręczona skarżącym już w dniu 8 lipca 2002 r. i późniejszy odbiór decyzji nie może mieć wpływu na bieg terminu do wniesienia odwołania. Kolegium zwróciło uwagę, że postępowanie toczące się przed Prokuraturą Rejonową w sprawie notatki służbowej z dnia 14 listopada 2002 r. również nie ma wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, gdyż sytuacja ta miała miejsce już po upływie terminu, w jakim nastąpiło doręczenie decyzji zainteresowanym. Data doręczenia decyzji Starostwu powiatowemu ma znaczenie jedynie dla ustalenia terminu do złożenia odwołania przez Starostwo. Rozpatrując sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Przepis art. 129 § 2 k.p.a. stanowi, iż odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Art. 44 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonego postanowienia przewidywał, że w przypadku niemożności doręczenia przesyłki adresatowi osobiście lub dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, pismo składa się na okres siedmiu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się w skrzynce na korespondencję. W takim wypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu. Decyzja Zarządu Miasta L. z [...] 2002 r. została wysłana pod wskazany przez skarżących adres – L. ul.[...]. Ponieważ żaden z adresatów nie był obecny, przesyłkę awizowano w dniu 1 lipca 2002 r. Zgodnie z przytoczonymi wyżej przepisami tzw. doręczenie zastępcze przesyłki nastąpiło w dniu 8 lipca 2002 r., a termin do wniesienia odwołania upłynął 22 lipca 2002 r. Późniejsze doręczenie pisma adresatowi jest jedynie faktem, który nie czyni nieskutecznym doręczenia decyzji w myśl wyżej cytowanych przepisów k.p.a., w szczególności nie otwiera ponownie terminu do wniesienia środka odwoławczego (wyrok NSA z 12 października 1999 r. sygn. V SA 1880/98, LEX nr 49422). Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że przepis art. 44 k.p.a. nie ma zastosowania, jeżeli osoba doręczająca nie dopełniła obowiązku zawiadomienia adresata o przesyłce. Na takim stanowisku stanął również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 25 lutego 2004 r., sygn. III SA 1650/02 (LEX nr 113592), gdzie stwierdzono, że skutki doręczenia dokonanego w trybie art. 44 k.p.a. mogą być obalone przeciwdowodem potwierdzającym, że adresat pisma nie miał obiektywnej możliwości zapoznania się z treścią pisma doręczonego w tym trybie. Zarówno na obu przesyłkach zawierających zawiadomienie o wszczęciu postępowania (wysłanych 22 kwietnia i 9 maja 2002 r.), jak i na kopercie zawierającej decyzję I instancji znajdują się adnotacje listonosza o nieobecności adresatów oraz o awizowaniu listów kolejno w datach 23 kwietnia, 10 maja, 1 lipca 2002 r. Skarżący zarzucają listonoszowi nierzetelność - twierdzą, że nie zostali poinformowani o nadejściu żadnej z tych przesyłek, a o wydaniu decyzji dowiedzieli się dopiero 2 grudnia 2002 r. Skarżący złożył w tej sprawie skargę do urzędu pocztowego. W odpowiedzi na skargę przedstawiciel Rejonowego Urzędu Poczty w N. wyjaśnił, że niektóre zarzuty skarżącego względem OUP L. potwierdziły się. Zdarzały się mianowicie przypadki niewłaściwego sporządzenia zawiadomienia o nadejściu przesyłek, wobec których obowiązują szczególne zasady postępowania tj. użycie druku nr 34, na którym widnieje informacja o możliwości odbioru przesyłki w ciągu 14 dni i zwrócenie przesyłki po 7 dniach z adnotacją "nie podjęto w terminie". Nie potwierdził się jednak zarzut dotyczący fałszowania i potwierdzania nieprawdy o przesyłkach nadchodzących na adres skarżącego (kserokopia pisma k. 12). Skarżący nie zarzucają jednak w niniejszej sprawie, że awizowana przesyłka została zwrócona zbyt wcześnie w stosunku do pouczenia na druku, lecz że nie zostali w ogóle powiadomieni o jej nadejściu. Oznaczałoby to, że umieszczając na kopercie adnotację o nieobecności adresata oraz awizowaniu przesyłki listonosz poświadczył nieprawdę. Taki zarzut nie znajduje potwierdzenia w powyższym piśmie urzędu pocztowego, gołosłowne zaś twierdzenia skarżącego nie stanowią dostatecznego uprawdopodobnienia, że przedstawiciel poczty nie dopełnił obowiązku zawiadomienia adresatów o złożeniu listu w placówce pocztowej na okres 7 dni oraz o możliwości odebrania go w tym terminie. Należy więc uznać, że prawidłowo przyjęto doręczenie skarżącym decyzji I instancji w dniu 8 lipca 2002 r. W ocenie sądu notatka służbowa z daty 14 listopada 2002 r. nie budzi wątpliwości. Notatka stwierdza, że tego dnia skarżący zapoznał się z treścią zaskarżonej decyzji, a następnie zwrócił ją odmawiając odbioru. Okoliczność, że skarżący zapoznał się z decyzją 14 listopada 2002 r. również wskazuje, że odwołanie, które wpłynęło 14 grudnia 2002 r. zostało złożone po terminie. Natomiast data doręczenia decyzji Starostwu Powiatowemu w L. ma znaczenie wyłącznie dla ustalenia kiedy temu podmiotowi upłynął termin do wniesienia odwołania. W żaden sposób nie wpływa to na możliwość jej zaskarżenia przez A. F. i M. F. Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Wynagrodzenie dla pełnomocnika skarżących ustanowionego z urzędu przyznano na podstawie art. 250 p.p.s.a.