III SA/Łd 580/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie NSA Teresa Rutkowska (spr.), WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant Asystent sędziego Izabela Wędrak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2007 r. sprawy ze skargi E. K. i K. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o niesamodzielności lokalu oddala skargę. Sygn. III SA/Łd 580/06 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez E. i K. K. na postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] w sprawie odmowy wydania zaświadczenia, iż lokal nr 9 w budynku mieszkalnym przy ul. N. 74 w Ł. jest niesamodzielnym lokalem mieszkalnym, utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W podstawie prawnej postanowienia wskazano art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz 219 k.p.a., art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych ( tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 856 ze zm. ), art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali ( tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, że Prezydent Miasta Ł. na wniosek ZGM A wydał 26 czerwca 2006 r. zaświadczenie, iż lokal mieszkalny zlokalizowany w budynku wielorodzinnym przy ul. N. 74 oznaczony Nr 9 pod względem funkcjonalnym jest samodzielnym lokalnym. E. i K. K. – właściciele lokalu nr 8 w Ł. przy ul. N. 74 w dniu 24 sierpnia 2006 r. wystąpili z wnioskiem o wydanie zaświadczenia o niesamodzielności lokalu nr 9. Postanowieniem z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. odmówił E. i K. małż. K. zamieszkałym w Ł. przy ul. N. 74 m. 8 zaświadczenia, iż lokal nr 9 w tym budynku jest niesamodzielnym lokalem mieszkalnym w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali. Organ I instancji powołał się na uprzednio wydane zaświadczenia o samodzielności lokalu nr 9 przy ul. N. 74 i wskazywał, że ściana dzieląca lokal nr 8 i 9 jest ścianą trwałą w rozumieniu przepisów ustawy o własności lokali, brak jest zatem podstaw do wydania żądanego przez skarżących zaświadczenia o niesamodzielności lokalu Nr 9. Organ zwrócił także uwagę, że w aktach znajduje się decyzja z dnia [...] dotycząca podziału lokalu mieszkalnego w budynku przy ul. N. 74 na dwie jednostki mieszkaniowe Nr 8 i 9 oraz akt notarialny z dnia [...] – umowa sprzedaży lokalu mieszkalnego nr 8 jako lokalu samodzielnego i stanowiącego odrębny przedmiot prawa własności. W złożonym zażaleniu skarżący wnosili o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Wskazywali, że ściana rozdzielająca lokale 8 i 9 nie jest ścianą trwałą w rozumieniu przepisów ustawy o własności lokalu, gdyż jej faktyczna grubość wynosi 6,5 cm i jest ona wmurowana w istniejącą, zabytkową futrynę drzwiową. Załączyli też opinię techniczną dotyczącą samodzielności lokali nr 8 i 9 i opinię z zakresu ochrony pożarowej dot. ogniowej odporności ścianki działowej między lokalami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że warunki do uznania lokalu za samodzielny lokal mieszkalny określone zostały w art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali. Lokal jest samodzielnym lokalem mieszkalnym, gdy spełnia następujące warunki, które muszą występować łącznie: - izba ( lub zespół izb) jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku, - przeznaczona jest na stały pobyt ludzi , - służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych ludzi. Art. 2 ust. 3 tej ustawy stanowi zaś, że spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 2, stwierdza starosta w formie zaświadczenia. Kolegium wyjaśniło też, że wydawanie zaświadczeń przez organy administracji normują przepisy Działu VII k.p.a. Organy wydające lub odmawiające wydania zaświadczenia są w każdym przypadku obowiązane do przestrzegania wymagań określonych w tych przepisach. Zgodnie z art. 217 § 1 i 2 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się jeżeli: 1/ urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, 2/ osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Jeżeli więc przepis prawa wymaga potwierdzenia pewnego stanu rzeczy zaświadczeniem, to organ ma obowiązek jego wystawienia bez wnikania w prawny interes osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Na podstawie zaś przepisu art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. przedmiotem postępowania wyjaśniającego mogą być nie tylko okoliczności potwierdzane zaświadczeniem, lecz również fakt istnienia interesu prawnego osoby występującej o to zaświadczenie. W ocenie Kolegium nie została spełniona żadna z przesłanek wydania zaświadczenia określonych w art. 217 § 2 pkt 1 i 2. Art. 2 ust. 2 i 3 ustawy o własności lokali w ogóle nie przewiduje wydania zaświadczenia o niesamodzielności lokalu, a ponadto gdyby hipotetycznie przyjmując możliwość taka istniała, to skarżący jako właściciele sąsiedniego lokalu mieszkalnego nr 8 nie mają interesu prawnego w ubieganiu się o wydanie takiego zaświadczenia. Wykazali jedynie interes faktyczny. Kolegium wyjaśniło, że interes prawny to konkretnie oznaczony przepis administracyjnego prawa materialnego, który może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku danego podmiotu. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dana osoba jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania stosownych czynności organu administracji ( postanowienie NSA z 19.01. 1996 r. SA/Łd 1843/95 nie publikowane). Wobec braku interesu prawnego osoby ubiegającej się o wydanie zaświadczenia, a także wobec niemożności spełnienia żądania wydania zaświadczenia o określonej treści ze względu na brak stosownych uregulowań wynikających z przepisów odrębnych, odmowa wydania zaświadczenia była uzasadniona. Kwestie merytoryczne związane z wydzieleniem lokalu Nr 8 i 9 trwałymi ścianami pozostały poza oceną SKO. Na powyższe postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta Ł. E. i K. K. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wnosili o uchylenie zaskarżonych postanowień i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucili naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali oraz naruszenie przepisów k.p.a. poprzez uznanie, że nie mają interesu prawnego w stwierdzeniu niesamodzielności lokalu Nr 9 oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy. W uzasadnieniu skargi wskazali, że z chwilą ustalenia, że lokale nr 9 i 8 stanowią jeden lokal , nie byłoby odrębnej własności w/w lokali, a ewentualnie powstałaby współwłasność jednego lokalu. Nadto część składowa lokalu, jako część składowa jednej nieruchomości nie może być przedmiotem obrotu cywilnoprawnego. Przy ustaleniu, że lokale stanowią jedną całość, oferta sprzedaży lokalu nr 9 będzie nieskuteczna, a skarżący jako współwłaściciele uzyskają prawo do współzarządu całym mieszkaniem, w tym lokalem nr 9. Skarżący powoływali się także ponownie na treść złożonych opinii potwierdzających, w ich ocenie, że lokal nr 9 nie jest lokalem samodzielnym w rozumieniu ustawy o własności lokali i zarzucili, że sprawa nie została rozpoznana w należyty sposób. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Na rozprawie skarżący popierali skargę i wskazali dodatkowo, że są w znacznej części współwłaścicielami wspólnego przedpokoju, z którego korzystałby również potencjalny nabywca lokalu nr 9, co mogłoby prowadzić do konfliktów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem , jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 par. 2 wskazanej wyżej ustawy). Badając legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia sąd administracyjny ocenia czy są one zgodne z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W myśl art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie : 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego , c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.. 156 k.p.a. lub innych przepisach ; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdził takiego naruszenia przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania, które mogłoby by mieć wpływ na wynik sprawy. Tak jak wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy, kwestie związane z wydawaniem zaświadczeń zostały uregulowane w dziale VII k.p.a. ( art. 217 i nast.). W myśl art. 217 § 1 i 2 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1/ urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, 2/ osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W doktrynie wskazuje się, że pojęcie zaświadczenia charakteryzuje pięć przesłanek: a/ jest to akt przewidziany przepisem prawa; b/ wydawany jest na żądanie osoby, która o niego się ubiega; c/ osoba ubiegająca się o ten akt musi wykazać swój interes prawny w jego uzyskaniu; d/ jest to akt potwierdzający określone fakty lub stan prawny; e/ akt jest wydawany przez organ administrujący ( patrz B. Adamiak , J. Borkowski "Polskie postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne" Wydawnictwo LexisNexis Wydanie 8 str. 465). W rozpoznawanej sprawie organy administracji trafnie uznały, że nie zostały spełnione przesłanki do wydania zaświadczenia o treści żądanej przez skarżących. Przede wszystkim, jak trafnie zauważył organ, ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali ( tekst jednolity Dz. U. 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) w art. 2 ust. 3 nie nakłada na organ administracji obowiązku wydania zaświadczenia o niesamodzielności lokalu. Przepis ten stanowi, że starosta stwierdza w formie zaświadczenia spełnienie przez lokal wymagań, o których mowa w ust. 2. Powyższe oznacza, że organ może wydać zaświadczenie stwierdzające, że dany lokal jest samodzielnym lokalem mieszkalnym albo postanowieniem wydanym na podstawie art. 219 k.p.a. odmówić wydania zaświadczenia o takiej treści, gdy lokal nie spełnia wymogów określonych w art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 marca 2000 r. III SA 502/99 ( nie publ.) organ administracji państwowej wydaje zaświadczenie dotyczące urzędowe potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego nie każdej osobie, lecz tylko tej, która wykaże swój interes prawny w urzędowy poświadczeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Zdaniem Sądu rozpoznającego sprawę, należy zgodzić się z oceną dokonaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że skarżący, jako właściciele lokalu nr 8 nie mają interesu prawnego w żądaniu wydania zaświadczenia o niesamodzielności lokalu nr 9, do którego nie mają żadnych praw. Wbrew ich ocenie, nawet uzyskanie zaświadczenia o treści przez nich żądanej nie spowodowałoby, że lokal nr 9 stałby się ich własnością. Zaświadczenie jest to przewidziane w przepisach prawnych potwierdzenie pewnego stanu rzeczy przez właściwy organ państwowy lub społeczny na żądanie zainteresowanej osoby i nie może ono kreować nowego stanu prawnego, czy prowadzić do przeniesienia własności lokalu. W wyroku z 9 grudnia 2005 r. II OSK 310/05 ( LEX 190891) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby, lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Inaczej mówiąc – przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub, w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw. W przedmiotowej sprawie należało uznać, że brak jest przepisów prawa materialnego, z którego wynika interes prawny skarżących do uzyskania zaświadczenia o niesamodzielności sąsiadującego z nimi lokalu. Z powyższych względów należało uznać, ze zaskarżone postanowienie prawa nie narusza i na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalić skargę. Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego tj art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali jest w takiej sytuacji bezprzedmiotowy, gdyż organy administracji zasadnie nie ustalały i nie oceniały w tym postępowaniu spełnienia przez lokal nr 9 przesłanek do uznania go za lokal samodzielny.