II OZ 1093/08

Dnia 22 października 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wiesław Kisiel po rozpoznaniu w dniu 22 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. i R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 czerwca 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1683/07 o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi W. i R. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 16 czerwca 2008 r. Sygn. akt VII SA/Wa 1683/07 odmówił W. i R. S. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie z ich skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. Uzasadniając rozstrzygnięcie Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 3 marca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę W. i R. S., z uwagi na nieuzupełnienie w zakreślonym terminie braków formalnych skargi, w postaci złożenia czterech egzemplarzy odpisu skargi. Odpis w/w postanowienia został doręczony skarżącym w dniu 25 marca 2008r. W dniu 23 kwietnia 2008 r. (data nadania w UP) wpłynął do Sądu I instancji wniosek skarżących o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Zarządzeniem z dnia 6 maja 2008 r. wezwano W. i R. S. do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu, poprzez złożenie czterech egzemplarzy odpisu skargi. W dniu 19 maja 2008 r. (data nadania w UP) złożono wymagane odpisy skargi. Skarżący o odrzuceniu swojej skargi dowiedzieli się z postanowienia z dnia 3 marca 2008 r., doręczonego w dniu 25 marca 2008 r. Od tego momentu zaczął więc biec siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi. Tymczasem przedmiotowy wniosek wpłynął do Sądu w dniu 23 kwietnia 2008 r., a więc po upływie terminu, który można by było przyjąć za termin, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu w niedopełnieniu nakazanej czynności. Ponadto, w ocenie Sądu I instancji, skarżący nie uprawdopodobnili okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Argumentacja skarżących zawarta we wniosku o przywrócenie terminu oraz fakt, iż przedmiotowy wniosek wpłynął do Sądu po upływie siedmiodniowego terminu, w którym ustala przyczyna, z powodu której nie została dopełniona nakazana czynność, nie daje podstaw do uznania braku winy w uchybieniu terminu, świadczyć może jedynie o niedochowaniu należytej staranności przy prowadzeniu własnych spraw, tym bardziej, iż w niniejszym przypadku nie zaistniała przeszkoda nie do przezwyciężenia. Zażalenie na powyższe wnieśli skarżący podnosząc, że wykonując zarządzenie Przewodniczącego Wydziału uzupełnili braki wniosku o przywrócenie terminu poprzez złożenie czterech egzemplarzy odpisu skargi w terminie 7 dni. W związku czym niezrozumiała jest dla nich treść postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, gdyż w ich ocenie dotrzymali terminów i nie zaniedbali staranności w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, ale z innych przyczyn niż w nim wskazane. Uchybiony termin do dokonania określonej czynności procesowej Sąd może przywrócić na wniosek strony (art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej P.p.s.a.), jednakże wniosek ten musi spełniać określone przepisami warunki. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie siedmiu dni od momentu ustania przyczyny uchybienia, dokonać uchybionej czynności, uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminowi (art. 87 P.p.s.a.). Warunkiem rozpoznania takiego wniosku jest jego złożenie w terminie siedmiu dni od dnia, w którym ustała przyczyna uniemożliwiająca dokonanie czynności procesowej w terminie. Wymóg zgłoszenia wniosku o przywrócenie terminu w powyższym siedmiodniowym terminie jest warunkiem formalnym rozpoznania wniosku, który sąd ma obowiązek badać w pierwszej kolejności, przed dokonaniem jego oceny merytorycznej, a więc przed rozpoznaniem czy uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony. Niezachowanie siedmiodniowego terminu powoduje odrzucenie wniosku na podstawie art. 88 P.p.s.a.. W sytuacji zaś, kiedy w oparciu o okoliczności faktyczne sprawy nie da się w sposób jednoznaczny ustalić, czy termin określony w art. 87 § 1 P.p.s.a. został zachowany, możliwe jest wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie uchybienia terminu. W rozpatrywanej sprawie natomiast Sąd I. instancji kwestię terminu do wniesienia pisma z wnioskiem o przywrócenie terminu potraktował, jako element merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, co nie jest dopuszczalne w świetle regulacji art. 87 § 1 w zw. z art. 88 P.p.s.a. Niniejszy siedmiodniowy termin jest bowiem ustawowym terminem procesowym, który podlega również przywróceniu na zasadach ogólnych. Wobec tego uczynienie z kwestii terminu podstawy uzasadniającej odmowę przywrócenia terminu pozbawia skutecznie stronę możliwości wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia pisma, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. Na tym etapie postępowania Sąd nie może ustosunkować się do argumentacji skarżącego traktującej o braku winy w uchybieniu terminu. Wynika to z rygoru opisanego w art. 88 P.p.s.a., który nakazuje odrzucić spóźniony wniosek o przywrócenie terminu. Nie dochodzi więc do jego merytorycznego rozpoznania, a tylko w razie możliwości wydania tego rodzaju rozstrzygnięcia, Sąd uprawniony jest do zajęcia się kwestią braku winy strony skarżącej w uchybieniu terminu. Na ten problem zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 28 lutego 2005 r., sygn akt II FZ 1/05 (niepubl.), gdzie wyraźnie skonstatowano, że "Niedopuszczalnym jest merytoryczne rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu, jeżeli Sąd pozostaje w przekonaniu o złożeniu tego wniosku po terminie zakreślonym w art. 87 § 1 P.p.s.a.". Z tej przyczyny Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.