I OSK 1460/07
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-11-14
Skład orzekający: Joanna Runge -Lissowska, Anna Łukaszewska- Macioch, Jolanta Rudnicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości, która w dniu wejścia w życie ustawy o samorządzie terytorialnym pozostawała w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego, może zostać wydana bez udowodnienia tytułu prawnego do zarządu tym mieniem?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzje organów obu instancji. Sąd I instancji słusznie stwierdził, że organy administracji nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a w szczególności nie udowodniły tytułu prawnego do zarządu nieruchomością dla przedsiębiorstwa państwowego w dniu 27 maja 1990 r. Brak takiego dowodu wykluczał możliwość komunalizacji nieruchomości na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.Stan faktyczny
Gmina Wrocław domagała się stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości, która w dniu 27 maja 1990 r. była własnością Skarbu Państwa i pozostawała w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nabycia, powołując się na decyzję o ustaleniu opłaty za zarząd, która miała wynikać z wcześniejszej decyzji o ustanowieniu zarządu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając brak wystarczających dowodów na istnienie tytułu prawnego do zarządu nieruchomością dla przedsiębiorstwa państwowego. Skarga kasacyjna została wniesiona przez przedsiębiorstwo państwowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Runge -Lissowska Sędziowie: sędzia NSA Anna Łukaszewska- Macioch (spr.) sędzia del. WSA Jolanta Rudnicka Protokolant Anna Krakowiecka po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Spółka Akcyjna w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 324/07 w sprawie ze skargi Gminy Wrocław na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez gminę prawa własności nieruchomości oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 maja 2007r. sygn. akt I SA/Wa 324/07 w sprawie ze skargi Gminy Wrocław na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę Wrocław prawa własności nieruchomości uchylił zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] sierpnia 2006r. nr [...] oraz orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd przedstawił następujący stan faktyczny i ocenę prawną:
Wojewoda Dolnośląski decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. odmówił stwierdzenia nabycia przez gminę miejską Wrocław z mocy prawa, na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) własności nieruchomości położonej we Wrocławiu przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie G. jako działka nr [...]. Jak podał organ, przeprowadzone postępowanie wyjaśniające oraz załączone do akt dokumenty inwentaryzacyjne wskazują, że nieruchomość ta, stanowiąca w dniu wejścia w życie powołanej ustawy, tj. w dniu 27 maja 1990 r., własność Skarbu Państwa pozostawała w zarządzie [...] "[...]" w W. - Okręgowej Dyrekcji w W., ustanowionym decyzją Prezydium Rady Narodowej Miasta Wrocławia z dnia [...] stycznia 1969 r., nr [...]. W oparciu o tę decyzję Zastępca Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego we Wrocławiu decyzją z dnia [...] listopada 1988 r., nr [...] ustalił opłatę roczną za zarząd działką nr [...]. Zdaniem organu, skoro sporne mienie nie należało w dniu 27 maja 1990r. do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, to nie mogło podlegać skomunalizowaniu na mocy art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. na rzecz Gminy Wrocław.
W odwołaniu od decyzji Wojewody Dolnośląskiego Miasto Wrocław podniosło, że powołana decyzja Prezydium Rady Narodowej Miasta Wrocławia z dnia [...] stycznia 1969 r., wbrew twierdzeniom Wojewody, nie ustala prawa zarządu do nieruchomości, dotyczy jedynie wymierzenia opłat z tytułu użytkowania terenu, nie stanowi więc dowodu na istnienie prawa zarządu. Jak podniesiono, istnienia prawa zarządu nieruchomością nie można domniemywać, lecz musi ono wynikać wprost z decyzji bądź ustanowienia go w inny prawem przewidziany sposób, co potwierdza orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa nie uwzględniła odwołania i decyzją z dnia [...] października 2006 r. nr [...] utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody Dolnośląskiego. Komisja uznała, że choć w aktach sprawy brak jest powołanej w rozstrzygnięciu Wojewody decyzji Prezydium Rady Narodowej Miasta Wrocławia z dnia [...] stycznia 1969 r., to z treści decyzji Zastępcy Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego we Wrocławiu z dnia [...] listopada 1988 r. ustalającej opłatę roczną za zarząd przedmiotową nieruchomością, wynika, że została ona wcześniej wydaną decyzją Prezydium Rady Narodowej Miasta Wrocławia z dnia [...] stycznia 1969 r. nr [...] przekazana [...] "[...]" w W., w związku z czym nie mogła być przedmiotem komunalizacji.
Miasto Wrocław wniosło skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie. Do skargi dołączono kopię decyzji Prezydium Rady Narodowej Miasta Wrocławia z dnia [...] stycznia 1969 r. nr [...] podnosząc, iż nieuzasadnione jest wywodzenie zarządu z treści tej decyzji, nie dotyczy ona bowiem ustanowienia na rzecz [...] "[...]" w W. tytułu prawnego w postaci prawa użytkowania, ponieważ orzeka jedynie o wysokości opłat rocznych z tytułu użytkowania przez to przedsiębiorstwo terenu oznaczonego wówczas jako parcela nr [...]. Powyższe, zdaniem skarżącego Miasta Wrocławia, świadczy o braku dowodu, że w dniu 27 maja 1990 r. ww. przedsiębiorstwo państwowe posiadało tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ wskazał, że przedłożenie kopii decyzji Prezydium Rady Narodowej Miasta Wrocławia z dnia [...] stycznia 1969 r. przez skarżącego wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie mogło już doprowadzić do instancyjnego sprawdzania materiału dowodowego przekazanego łącznie ze skargą, ani podjąć rozstrzygnięcia kasacyjnego. KKU podniosła, że organy obu instancji miały obowiązek rozstrzygnąć tak jak to nastąpiło w decyzjach, z uwagi na to, że materiał dowodowy zebrany w sprawie wskazywał przewidziane prawem ustanowienie prawa zarządu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę i uchylił decyzje wydane w sprawie w obu instancjach. Jak podkreślił Sąd, zgodnie z przepisami ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, dla komunalizacji mienia ogólnonarodowego z mocy prawa decydujące znaczenie ma stan prawny i faktyczny mienia w dniu wejścia w życie ustawy, tj. 27 maja 1990 r. Kluczowym wobec tego zagadnieniem w sprawie było ustalenie, czy we wskazanym dniu działka nr [...] stanowiła mienie ogólnonarodowe (państwowe), a jeżeli tak, to w czyim pozostawała zarządzie. W tej zaś kwestii, w ocenie Sądu I instancji, organy obu instancji nie zebrały i nie rozpatrzyły w wyczerpujący sposób materiału dowodowego. Dokumentami, w oparciu o które organy poczyniły swoje ustalenia, jest jedynie decyzja Zastępcy Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego we Wrocławiu z dnia [...] listopada 1988 r. ustalająca opłatę roczną za zarząd nieruchomością oraz karta inwentaryzacyjna przedmiotowej nieruchomości. Dokumenty te nie są wystarczającym dowodem ustanowienia zarządu. Według stanu prawnego obowiązującego w dniu 27 maja 1990 r., zarząd mógł powstać jedynie w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Dokumentem potwierdzającym ustanowienie zarządu powinna być więc decyzja o przekazaniu gruntów w zarząd, bądź też zawarta, za zezwoleniem właściwego organu, umowa o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi lub umowa o nabyciu nieruchomości. W aktach sprawy, jak zauważył Sąd, brak jest dokumentu, z którego by wynikał dla [...] "[...]" tytuł prawny do gruntu. Skoro więc przedsiębiorstwo to nie legitymowało się tytułem prawnym do przedmiotowej nieruchomości, to przyjąć należy, że działka nr [...] w dacie wejścia w życie ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych nie należała do przedsiębiorstwa państwowego, ale do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i podlegała komunalizacji z mocy prawa na podstawie art. 5 ust. 1 powołanej ustawy. Powyższe ustalenia, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wskazują, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone z naruszeniem przez organy obu instancji art. 7 i art. 77 kpa, oraz art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 324/07 [...] "[...]" S.A. z siedzibą w P., zwany dalej "[...] S.A.", wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżając wyrok w całości.
Skargę kasacyjna oparto na zarzutach naruszenia prawa materialnego:
1) art. 80 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127) przez jego pominięcie i przyjęcie, że brak jest dowodu, z którego wynikałby tytuł prawny do gruntu dla [...] "[...]",
2) art. 2d ustawy z dnia 7 października 1992 r. zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 91, poz. 455) oraz przepisu § 4 ust. 1 pkt 6 i 7 i § 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie, poprzez pominięcie tych uregulowań.
Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie sprawy i utrzymanie w mocy decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] października 2006 r. i decyzji Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] sierpnia 2006 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik [..] S.A. podniósł, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie błędnie przyjął, iż decyzja o ustanowieniu opłaty za zarząd nieruchomością nie była według obowiązującego w dniu 27 maja 1990 r. stanu prawnego wystarczającym dowodem ustanowienia zarządu w sensie prawnym. Sąd nie zbadał bowiem i nie uwzględnił stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości w świetle zmian, które nastąpiły w przepisach o gospodarce nieruchomościami. Strona skarżąca dysponuje pismem Prezydium Rady Narodowej Wrocławia z dnia [...] października 1963 r. nr [...], w którym stwierdzone zostało prawo użytkowania nieruchomości przez [...] "[...]" na podstawie art. 38 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 22, poz. 159). Zgodnie z art. 80 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości grunty państwowe będące w dniu wejścia w życie ustawy w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych przechodzą w zarząd tych jednostek. Wynika stąd, zdaniem autora skargi kasacyjnej, że przedsiębiorstwa państwowe uzyskały prawo zarządu użytkowanymi przez siebie nieruchomościami bez względu na okoliczność, czy w tej kwestii została wydana przez terenowy organ administracji państwowej stosowną decyzja, czy też nie. Wątpliwości co do tego nie miał Wojewoda Wrocławski, który wydał na rzecz [...] w W. decyzję o stwierdzeniu nabycia prawa użytkowania wieczystego z dniem [...] grudnia 1990 r. Błędnie zatem uznał Sąd I instancji, że organy administracji nie zebrały i nie rozpatrzyły materiału dowodowego w sposób wystarczający.
W uzasadnieniu drugiego zarzutu podniesiono, że art. 2d ustawy z dnia 7 października 1992 r. zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 91, poz. 455) wprowadzona została legitymacja dla Rady Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia zasad i trybu stwierdzenia prawa zarządu państwowych i komunalnych osób do nieruchomości. Wydane na tej podstawie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 97) stanowi, że stwierdzenia prawa państwowych i komunalnych osób prawnych do zarządu nieruchomościami dokonuje się na podstawie decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością (§ 4 ust. 1 pkt 6), bądź decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r. (§ 4 ust. 1 pkt 7). Ponadto zgodnie § 4 ust. 2 omawianego rozporządzenia stwierdzenia prawa do zarządu nieruchomościami można także dokonać na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym, jeżeli nie zachowały się dokumenty, o których mowa w ust. 1.
Powyższe – zdaniem autora skargi kasacyjnej - świadczy o bezzasadności poczynionych przez Sąd I instancji ustaleń, że decyzja uwłaszczeniowa nie została należycie udokumentowana skoro Sąd dysponował dwiema decyzjami ustalającymi opłaty roczne.
Jak zauważa autor skargi kasacyjnej, zaskarżony wyrok został wydany w czasie obowiązywania rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 marca 1993 r., które to rozporządzenie w swej istocie naprawiło ewentualne braki dokumentacji, w dacie podjęcia decyzji uwłaszczeniowej z [...] października 1992 r., czego Sąd I instancji nie uwzględnił w rozstrzygnięciu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływaną dalej jako "P.p.s.a.", skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Prawidłowe sformułowanie zarzutów skargi kasacyjnej ma istotne znaczenie, ponieważ zgodnie z art. 183 § 1 Pp.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, co oznacza że rozpoznaje sprawę wyłącznie w granicach skargi kasacyjnej; z urzędu może wziąć pod rozwagę jedynie nieważność postępowania sądowego. Oznacza to konieczność odpowiedniego sprecyzowania podstaw skargi kasacyjnej przez wskazanie przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego kasacyjnie - uchybił sąd pierwszej instancji orzekając w sprawie, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w przypadku podniesienia zarzutu uchybienia przepisom postępowania wykazania dodatkowo, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymaganiom podlega oddaleniu jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych. Ze względu na te właśnie wymogi ustawodawca ustanowił przymus adwokacko – radcowski postanawiając w art. 175 § 1, że skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie w pełni odpowiada wymaganiom art. 176 w zw. z art. 174 P.p.s.a.
Z treści podniesionych zarzutów można wnioskować, że zarzucono naruszenie prawa materialnego, chociaż autor skargi kasacyjnej nie powołał się w ogóle na art. 174 P.p.s.a. i nie wskazał, na której z wymienionych w tym przepisie podstaw kasacyjnych opiera skargę kasacyjną. W związku z takim ukierunkowaniem skargi należy podkreślić, że zgodnie z art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie prawa materialnego może może nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Naruszenie prawa materialnego wskutek jego błędnej wykładni polega na nadaniu innego znaczenia treści zastosowanego przepisu, czyli mylnym zrozumieniu jego treści. Natomiast niewłaściwe zastosowanie przepisu prawa materialnego polega na pominięciu przepisu, który powinien być zastosowany w danej sprawie, albo zastosowaniu w danym stanie faktycznym niewłaściwego przepisu (błąd w subsumcji).
W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie art. 80 (z uzasadnienia wynika, że chodzi o art. 80 ust. 1) ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w brzmieniu ustalonym tekstem jednolitym ogłoszonym w Dzienniku Ustaw z 1991 r. Nr 30, poz. 127, poprzez jego pominięcie przez Sąd I instancji. Należy wyjaśnić, że istota uregulowania zawartego w tym przepisie sprowadzała się do przekształcenia z dniem wejścia w życie ustawy, tj. z dniem 1 sierpnia 1985 r., przysługującego państwowym jednostkom organizacyjnym użytkowania gruntów państwowych w prawo zarządu. Aby zatem w trybie przewidzianym w art. 80 ust. 1 doszło do powstania prawa zarządu konkretną nieruchomością Skarbu Państwa, musiało przysługiwać państwowej jednostce organizacyjnej prawo użytkowania gruntów. Ta kwestia nie była przedmiotem rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, ponieważ przedmiotem kontroli tego Sądu była decyzja odmawiająca stwierdzenia nabycia przez Miasto Wrocław z dniem 27 maja 1990 r. z mocy prawa, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej z dnia 10 maja 1990 r., oznaczonej nieruchomości. Jak słusznie uznał Sąd I instancji, kluczowym zagadnieniem było ustalenie, czy w dniu 27 maja 1990 r. (a nie - jak podaje autor skargi kasacyjnej - w dniu 5 grudnia 1990 r.) nieruchomość stanowiła mienie Skarbu Państwa i należała – rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej – do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Ustalenie, że w tej dacie nieruchomość pozostawała w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego, którego organem założycielskim był naczelny albo centralny organ administracji państwowej, wykluczało komunalizację nieruchomości w trybie art. 5 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy.
Wbrew przekonaniu autora skargi kasacyjnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo ocenił, że orzekające w sprawie organy administracji publicznej art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej nie zebrały i nie rozpatrzyły w należyty sposób (art. 77 § 1 kpa) materiału dowodowego niezbędnego do wyjaśnienia prawdy obiektywnej (art. 7 kpa) w przedmiotowej sprawie. Zarówno Wojewoda Dolnośląski, jak i Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa przyjęły za udowodnione, że w dniu 27 maja 1990 r. [...] "[...]" posiadało tytuł prawny zarządu do przedmiotowego gruntu, podczas gdy w aktach sprawy nie było dokumentu, z którego wynikałby dla tego przedsiębiorstwa taki tytuł. Kopię decyzji, na którą powołały się organy obu instancji jako na dowód istnienia tego prawa, przedstawiło dopiero Miasto Wrocław przy skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Z treści tej decyzji w żadnym razie nie wynika ustanowienie na rzecz przedsiębiorstwa "[...]" prawa użytkowania gruntu, a jedynie ustalenie nowej opłaty za użytkowanie przez to przedsiębiorstwo terenu przy ul. [...] w W.
Z uwagi na ograniczony przepisami art. 133 § 1 i art. 106 § 3 P.p.s.a. zakres postępowania dowodowego Sąd I instancji prawidłowo uchylił zaskarżoną decyzję wraz z decyzją ją poprzedzającą udzielając organom orzekającym stosownych wytycznych.
W takim stanie sprawy, skoro w postępowaniu administracyjnym nie wykazano istnienia w dniu 27 maja 1990 r. przysługującego przedsiębiorstwu [...] prawa użytkowania przedmiotowej nieruchomości, to przedwczesne byłoby rozważanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, czy do powstania prawa zarządu na rzecz tego przedsiębiorstwa miał zastosowanie przepis art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. Z tego powodu zarzut naruszenia przez Sąd I instancji tego przepisu należało uznać za bezzasadny.
Drugi powołany w skardze kasacyjnej zarzut jest niezrozumiały. Przede wszystkim należy zauważyć, że wskazana przez autora skargi kasacyjnej ustawa z dnia 7 października 1992 r. zmieniająca ustawę o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 91, poz. 455) przepisu oznaczonego jako art. 2d nie zawiera. Jeżeli natomiast chodzi o przepis art. 2d ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.) dodany powołaną ustawą z dnia 7 października 1992 r., to trudno zrozumieć istotę zarzucanego naruszenia tego przepisu przez Sąd I instancji wobec faktu, że treść art. 2d ogranicza się do upoważnienia Rady Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia zasad i trybu stwierdzania prawa zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości, a także prawa użytkowania nieruchomości przez spółdzielnie, uznawania środków, o których mowa w art. 2 ust. 2, za środki własne oraz określenia wysokości kwot należnych za nabycie własności budynków i innych urządzeń oraz lokali, zabezpieczenia wierzytelności z tego tytułu, a także rodzajów dokumentów niezbędnych jako dowody w tych sprawach.
Przede wszystkim jednak autor skargi kasacyjnej nie dostrzega, że zarówno przepisy ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości jak i zmieniającej ją ustawy z dnia 7 października 1992 r. dotyczą problematyki uwłaszczenia z mocy prawa państwowych osób prawnych, które nastąpiło w dniu 5 grudnia 1990 r. na podstawie art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. i że komunalizacja mienia Skarbu Państwa w trybie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. i uwłaszczenie państwowych osób prawnych na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. – to dwie odrębne instytucje prawne odmiennie kształtujące mechanizmy przekształceń prawnych podstaw władania mieniem Skarbu Państwa, ze skutkami prawnymi tych przekształceń następującymi w innym czasie (27 maja 1990 r. i 5 grudnia 1990 r.). Wynika stąd, że przy ocenie przesłanek komunalizacji z mocy prawa, na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., nie mają zastosowania ani przepisy ustawy "uwłaszczeniowej", ani też wydane na jej podstawie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 97 ze zm.). W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny pozostawił poza oceną zarzut odnoszący się do naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie § 4 ust. 1 pkt. 6 i 7 oraz § 4 ust. 2 powołanego rozporządzenia.
Skoro zarzuty skargi kasacyjnej okazały się chybione, skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu.
Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło