II SA/Gl 844/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek ( spr. ) Sędzia WSA Rafał Wolnik Protokolant sekr. sąd. Elwira Massel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2007 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Gminy w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przystąpienia do sporządzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części określonej w § [...] oraz orzeka, iż w tym zakresie uchwała ta nie podlega wykonaniu. W dniu [...] r. Rada Gminy B. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy B.. Pismem z dnia [...] 2006 r. Wojewoda [...] wniósł skargę na powyższą uchwałę, domagając się stwierdzenia jej nieważności w całości. Sprawa zawisła przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach pod sygn. akt II SA/Gl 611/06. Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2007 r. Sąd ten stwierdził nieważność powyższej uchwały w całości. Jednakże przed wydaniem wyroku w tej sprawie, Rada Gminy B. zaskarżoną w części uchwałą z dnia [...] r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą nr [...] z dnia [...] r., postanowiła w § [...] uchwały o utracie mocy uchwały z dnia [...] r. Nr [...] i wejściu w życie tejże uchwały w dniu jej podjęcia ( § [...] uchwały ). W skardze do sądu administracyjnego wniesionej w dniu [...] 2006 r. Wojewoda [...] wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały z dnia [...] r. – w części określonej w § [...] z powodu naruszenia art. 88 Konstytucji RP oraz art. 13 ust. 2 i art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych ( tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 190, poz. 1606 ). W uzasadnieniu organ nadzoru wywiódł, że uchwała nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie może zawierać postanowień o uchyleniu uchwały w sprawie uchwalenia zmiany takiego planu, jako że są to dwa odrębne akty, podjęte na podstawie różnych przepisów prawnych i mające różny charakter prawny. O ile bowiem uchwała o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego, nie stanowi aktu prawa miejscowego, to wyeliminowanie z obrotu uchwały w sprawie zmiany planu w wyniku samokontroli organu, możliwe jest jedynie przez podjęcie uchwały uchylającej dany akt, mającej rangę aktu prawa miejscowego, której warunkiem wejścia w życie jest ogłoszenie w dzienniku urzędowym. Nadto, zdaniem Wojewody, odstępstwo od rozwiązania, iż akty prawa miejscowego wchodzą w życie dopiero po ogłoszeniu jest niedopuszczalne w świetle art. 27 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jako że zapis § [...] uchwały, spowoduje zmianę obowiązującego na terenie Gminy B. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co z kolei jest dopuszczalne jedynie po wyczerpaniu odpowiedniej procedury planistycznej w trybie art. 17 ustawy. Odpowiadając na skargę, Wójt Gminy B., wniósł o umorzenie postępowania, wyjaśniając, że Rada Gminy B. w dniu [...] r. podjęła uchwałę nr [...], mocą której uchyliła uchwałę z dnia [...] r. oraz postanowiła o utracie mocy § [...] uchwały z dnia [...] r., będącego przedmiotem skargi w niniejszej sprawie, a nadto, uchwała ta została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...], poz. [...]. Stąd też organ gminy uznał, że zarzuty skargi zostały uwzględnione. Organ nadzoru podtrzymał jednak skargę i poinformował o wniesieniu kolejnej skargi na uchwałę nr [...] z powodu modyfikacji planu bez zachowania ustawowo określonej procedury. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga musiała odnieść skutek, bowiem uchwała Rady Gminy w B. z dnia [...] r. w zakwestionowanej przez organ nadzoru części, a mianowicie co do postanowienia zawartego w § [...] ( o utracie mocy uchwały nr [...] z [...] r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy B. ), zapadła z naruszeniem prawa, wskazanego w skardze. W pierwszym rzędzie wyjaśnić jednak przyjdzie, iż postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie nie stało się bezprzedmiotowe, ani wskutek podjęcia przez organ gminy kolejnej uchwały z dnia [...] r. nr [...] w kwestii utraty mocy zaskarżonego zapisu uchwały z dnia [...] r. która weszła w życie po ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Woj. [...]. z dnia [...] r. nr [...], poz. [...], ani też w wyniku wyeliminowania z obrotu prawnego w drodze stwierdzenia nieważności uchwały z dnia [...] r. na mocy wyroku tut. Sądu z dnia 4 kwietnia 2007 r. sygn. akt II SA/Gl 611/06 Uchwała Rady Gminy w B. z dnia [...] r. została bowiem również zakwestionowana przez organ nadzoru i uwzględniając skargę, nieprawomocnym wyrokiem tut. Sądu z dnia 30 maja 2007 r. w sprawie II SA/Gl 236/07. stwierdzono jej nieważność w całości. Stąd też nie doszło do skutecznego wyeliminowania z obrotu prawnego aktu w części, będącej przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu sądowym. Także przywołany wyrok w sprawie II SA/Gl 611/06 nie wywołał skutku prawnego w postaci wyrugowania zakwestionowanego postanowienia § [...] uchwały z dnia [...] r., jako że dotyczył on uchwały "pierwotnej" z dnia [...]r. Aczkolwiek pośrednio wyrok ten wpłynął na możliwość stosowania zaskarżonej w niniejszej sprawie uchwały to jednak akt ten w konsekwencji pozostawał w obrocie prawnym. Stąd też w celu doprowadzenia do jednoznacznej i przejrzystej sytuacji w zakresie planowania przestrzennego na terenie Gminy B., niezbędne było wyeliminowanie zaskarżonego w części aktu w drodze orzeczenia sądu administracyjnego. Dokonując kontroli tego aktu w zakresie zgodności z prawem, sąd administracyjny podzielił w całości zarzuty i argumentację organu nadzoru, zawartą w skardze. Uchylenie uchwały w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowi w istocie zmianę aktu prawa miejscowego. Stąd też uchwała w tym przedmiocie pod rygorem nieważności winna być poprzedzona procedurą planistyczną, określoną w przepisach art. 17 – 20 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) – zgodnie z jednoznacznym brzmieniem art. 27 tej ustawy. Z kolei z mocy art. 28 ust. 1 tej ustawy, naruszenie zasad sporządzenia planu miejscowego, rodzi skutek w postaci nieważności uchwały rady gminy w całości lub części. Nadto, warunkiem wejścia w życie planu miejscowego jest ogłoszenie uchwały w tym przedmiocie w dzienniku urzędowym właściwego województwa ( art. 88 Konstytucji RP oraz art. 13 ust. 2 i art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych ( tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 190, poz. 1606). Tymczasem w niniejszej sprawie jest poza sporem, iż zawarty w § [...] uchwały z dnia [...] r. zapis o utracie mocy uchwały w sprawie zmiany planu miejscowego Gminy B., nie został poprzedzony procedurą planistyczną, obowiązującą przy zmianie planu, zaś w § [...] tej uchwały, postanowiono o jej wejściu w życie z dniem podjęcia. O ile nie było podstawy do kwestionowania zapisu § [...], gdy idzie o tryb wejścia w życie uchwały w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy B., o czym postanowiono w § [...] uchwały, który nie został objęty skargą , to zachodziła w takim stanie rzeczy podstawa prawna do stwierdzenia nieważności kwestionowanego zapisu § [...] tej uchwały w świetle powyższej regulacji. Orzeczenie sądu administracyjnego w tym zakresie oparto na przepisie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Nadto, stosownie do treści art. 152 tej ustawy, wobec uwzględnienia skargi należało orzec o niewykonalności zaskarżonego zapisu § [...] uchwały. Rozstrzygnięcie w tym przedmiocie traci moc z chwilą uprawomocnienia się niniejszego wyroku.