IV SA/Po 679/06

WyrokWSA w Poznaniu2007-05-30

Skład orzekający: Ewa Kręcichwost - Durchowska, Ewa Makosz – Frymus, Maciej Dybowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy egzekucja świadczeń alimentacyjnych jest bezskuteczna w rozumieniu ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, jeżeli w wyniku jej przeprowadzenia wyegzekwowano jakiekolwiek sumy pieniędzy za okres ostatnich trzech miesięcy, ale nie wyegzekwowano całości należności za ten okres lub zaległości?
Ratio decidendi
Egzekucja świadczeń alimentacyjnych jest bezskuteczna, jeżeli w wyniku jej przeprowadzenia nie wyegzekwowano należności z tytułu świadczeń alimentacyjnych za okres trzech ostatnich miesięcy. Samo wyegzekwowanie jakiejkolwiek kwoty w tym okresie nie przesądza o skuteczności egzekucji, jeśli nie pokrywa ona w całości bieżących i zaległych alimentów za ten okres. Organy administracji naruszyły prawo, błędnie interpretując pojęcie bezskuteczności egzekucji i nie odnosząc się do zarzutów strony skarżącej dotyczących wysokości zadłużenia i faktycznego braku wpływu środków od komornika.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. o zmianie wysokości przyznanej zaliczki alimentacyjnej. Organ I instancji obniżył zaliczkę, uznając, że egzekucja świadczeń alimentacyjnych za okres trzech ostatnich miesięcy była skuteczna, ponieważ wyegzekwowano pewną kwotę. Skarżąca zarzuciła, że w okresie od stycznia do marca 2006 r. nie otrzymała żadnych pieniędzy od komornika, a zadłużenie alimentacyjne jest znaczne. SKO utrzymało decyzję organu I instancji. WSA uznał skargę za uzasadnioną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska Sędziowie NSA Ewa Makosz – Frymus (spr.) WSA Maciej Dybowski Protokolant st.sekr.sąd. Teresa Zaporowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 30 maja 2007r. sprawy ze skargi B.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej, uchyla zaskarżona decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...]nr [...]. /-/ M. Dybowski /-/ E. Kręcichwost- Durchowska /-/ E. Makosz- Frymus Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] marca 2006 r. nr [...], na podstawie art. 163 Kodeksu postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. , nr 98, poz. 1071 ze zm) w związku z art. 10 ust. 6-8, art. 10 "a", art. 17 ust. 1, art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej ( Dz. U. nr 86, poz. 732 ze zm.), po rozpoznaniu z urzędu sprawy B.L., zmienił decyzję z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w punkcie I i przyznał zaliczkę alimentacyjną w wysokości po [...]zł miesięcznie w okresie od [...] marca 2006 r. do [...] sierpnia 2006 r. dla M.L. oraz stwierdził w punkcie II, że w pozostałej części decyzja nie ulega zmianie. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że decyzją z dnia [...] października 2005 r. nr [...] przyznano dla M.L. zaliczkę alimentacyjną w kwocie po [...] zł miesięcznie. Z zaświadczenia Komornika Sądowego Rewiru [...] z dnia [...]marca 2006 r. wynika, że za miesiące grudzień 2005 r. oraz styczeń i luty 2006 r. została wyegzekwowana kwota [...] zł z tytułu świadczeń alimentacyjnych należnych od P.R. na rzecz M.L., na podstawie wyroku sądu z dnia [...] marca 2003 r. sygn. [...]. Powołując się na treść art. 10 ust. 6-8 ustawy z 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych... organ ustalił, że B.L. w okresie od [...] grudnia 2005 r. do [...] lutego 2006 r. otrzymała zaliczkę alimentacyjną w łącznej kwocie [...] zł, a wyegzekwowano w tym czasie świadczenie alimentacyjne w wysokości [...] zł. W związku z tym po upływie drugiego kwartału wysokość zaliczki stanowi różnicę pomiędzy kwotą zaliczki alimentacyjnej ustaloną w decyzji pierwotnej, a kwotą wyegzekwowanych świadczeń alimentacyjnych za okres ostatnich trzech miesięcy. Decyzją z dnia [...] października 2005 r. nr [...]ustalono dla M. L. zaliczkę w kwocie [...] zł miesięcznie. W związku z tym kwota [...] zł ([...] x 3 miesiące = [...]) stanowi podstawę do rozliczenia kwartalnego. W wyniku dokonanych przeliczeń kwota zaliczki alimentacyjnej od marca 2006 r. wynosi [...]zł ([...] – [...] = [...] zł : 3 miesiące = [...] zł). W odwołaniu od powyższej decyzji B.L. poinformowała, że w okresie od [...] stycznia 2006 r. do [...] marca 2006 r. nie otrzymywała żadnych pieniędzy od Komornika Rewiru [...], a ponadto podniosła, powołując się na ustawę z dnia 22 kwietnia 2005 r., że jeżeli dłużnik alimentacyjny wpłaca jakiekolwiek pieniądze są one zaliczkę na poczet zadłużenia i "w żadnym wypadku sumy te nie mogą być odliczone od zasiłku alimentacyjnego". B. L. podała, że zadłużenie alimentacyjne na jej córkę M.L. wynosi ponad [...]złotych, nie licząc odsetek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania B.L., decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 10 ust. 6-8, art. 10 "a" i art. 17 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...]stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny. Wnosząc skargę B.L. podniosła argumenty przytoczone w odwołaniu stwierdzając, że zgodnie z przepisem wpłacona przez dłużnika kwota [...] zł winna być zaliczona na poczet długów, a nie jako wpłata bieżąca. W związku z tym Skarżąca wniosła o zwrot bezprawnie zabranych jej pieniędzy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Rzeczą Sądu administracyjnego jest kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że dokonując kontroli Sąd bada czy organ administracyjny, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podstawą prawną rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej ( Dz. U. nr 86, poz. 732 ze zm.). Art. 1 pkt 2 tej ustawy określa, między innymi, zasady przyznawania zaliczek alimentacyjnych dla osób samotnie wychowywujących dzieci, uprawnionych do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna. Egzekucja jest bezskuteczna jeżeli w wyniku jej przeprowadzenia nie wyegzekwowano należności z tytułu świadczeń alimentacyjnych za okres trzech ostatnich miesięcy (art. 2 pkt 1 cytowanej ustawy). W myśl art. 2 pkt. 5 wskazywanej wyżej ustawy osobą uprawnioną do uzyskania zaliczki alimentacyjnej jest osoba uprawniona do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna jeżeli osoba uprawniona jest wychowywana przez osobę samotnie wychowywującą dziecko w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Bezspornym w sprawie jest fakt, że Skarżąca jest osobą samotnie wychowywującą córkę M.L., uprawnioną do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w oparciu o ugodę zawartą przed Sądem Rejonowym w P. w dniu [...] marca 2003 r. w sprawie o sygnaturze [...]. W tej sytuacji decydujące znaczenie miało ustalenie przez organ czy prowadzone przez komornika sądowego postępowanie egzekucyjne świadczeń alimentacyjnych było bezskuteczne. Na podstawie znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w P. z dnia [...]marca 2006 r. organ I instancji uznał, że świadczenie alimentacyjne dla córki Skarżącej zostało wyegzekwowane w okresie ostatnich trzech miesięcy ( grudzień 2005 r., styczeń, luty 2006 r.) w wysokości [...] zł. W związku z tym, w ocenie organu I instancji, egzekucja w ostatnich trzech miesiącach była skuteczna i należało skorygować wysokość przyznanej zaliczki alimentacyjnej, zgodnie z treścią art. 10 ust. 7 i 8 cytowanej wyżej ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych.... Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło stanowisko organu I instancji co do interpretacji treści wyżej wymienionego art. 10 ust. 7 i 8 i stwierdziło, że zaskarżona decyzja z dnia [...] marca 2006 r. jest zgodna z prawem. W ocenie Sądu przedstawiona przez organy administracyjne obu instancji interpretacja wskazanych przepisów jest błędna. Przepis art. 2 pkt 1 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej określa jako bezskuteczną egzekucję, w wyniku której nie wyegzekwowano należności z tytułu świadczeń alimentacyjnych za okres trzech ostatnich miesięcy. Organy przyjęły, że uzyskanie od dłużnika, za pośrednictwem komornika, jakichkolwiek sum pieniędzy w okresie ostatnich trzech miesięcy oznacza, że egzekucja nie była bezskuteczna. Ponieważ w przepisie mowa jest o egzekucji świadczeń "za okres ostatnich trzech miesięcy", a nie "w okresie trzech miesięcy" taka interpretacja jest nieuzasadniona. Z przepisu wynika, że problem z egzekucją dotyczyć musi świadczeń należnych za ostatnie trzy miesiące. Ewentualna egzekucja w tym okresie świadczeń zaległych nie ma wpływu na ustalenie skuteczności egzekucji. Podobne stanowisko zajął WSA w Warszawie w wyroku z dnia 16 marca 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 109/06 Lex 197483. Organ II instancji w żaden sposób nie odniósł się do zarzutów B.L. zawartych w odwołaniu. Skarżąca podniosła, że w okresie od [...] stycznia do [...] marca 2006 r. nie otrzymała od Komornika Rewiru [...] żadnych pieniędzy, a ponadto zaznaczyła, że zadłużenie alimentacyjne na jej córkę wynosi ponad [...] zł. W zaświadczeniu z dnia [...] marca 2006 r. o dokonanych wpłatach Komornik rewiru [...], poza informacją o wyegzekwowanej kwocie, podał również informację o wysokości zaległości na rzecz wierzycielki na dzień [...] lutego 2006 r. Organy obu instancji pominęły informacje o zaległościach dłużnika zwracając jedynie uwagę na wyegzekwowaną kwotę. Zgodnie z art. 107 § 3 Kpa uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę zarzutów stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, co skutkować musi uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Na marginesie należy dodać, że Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej w informacjach publikowanych na oficjalnej stronie internetowej stwierdza, że w myśl przepisu art. 2 ust. 1 ustawy o zaliczce alimentacyjnej egzekucja jest bezskuteczna do czasu gdy komornik nie wyegzekwuje od dłużnika całości bieżących i zaległych alimentów oraz, że "brak przysłowiowej złotówki powoduje, że egzekucja jest bezskuteczna". Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "a" i "c" cytowanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. /-/ M. Dybowski /-/ E. Kręcichwost- Durchowska /-/ E. Makosz- Frymus AT

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło