II OSK 1643/07

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-12-03

Skład orzekający: Małgorzata Stahl, Krystyna Borkowska, Wiesław Kisiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pismo strony, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym ostateczną decyzją, złożone po upływie terminu do wniesienia odwołania, powinno być traktowane jako żądanie wznowienia postępowania, a organ powinien udzielić informacji faktycznej i prawnej w tym zakresie?
Ratio decidendi
Sąd pierwszej instancji zasadnie powołał się na art. 235 § 1 K.p.a. oraz art. 9 K.p.a. Pismo strony, która nie brała udziału w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją i złożone po upływie terminu do wniesienia odwołania, powinno być traktowane jako żądanie wznowienia postępowania. Organ administracji, nie wyjaśniając wątpliwości co do treści pisma i nie udzielając stronie informacji faktycznej i prawnej, naruszył art. 9 K.p.a., co stanowi podstawę do uchylenia jego orzeczenia.
Stan faktyczny
Wójt Gminy ustalił warunki zabudowy dla działek. F. T., który twierdził, że powinien być stroną postępowania i prowadzi hodowlę ryb na sąsiednich terenach, wniósł o doręczenie decyzji. Po jej otrzymaniu złożył odwołanie, które Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało za wniesione po terminie. WSA w Gdańsku uchylił postanowienie SKO, uznając, że pismo F. T. powinno być potraktowane jako wniosek o wznowienie postępowania lub organ powinien był pouczyć o takiej możliwości. NSA oddalił skargę kasacyjną J. S. od wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędziowie: Sędzia NSA Krystyna Borkowska /spr./ Sędzia NSA Wiesław Kisiel Protokolant Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 maja 2007 r. sygn. akt II SA/Gd 122/07 w sprawie ze skargi F. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie warunków zabudowy oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 30 maja 2007 r., sygn. akt II SA/Gd 122/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu skargi F. T., uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji stwierdził, co następuje: Wójt Gminy W., decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. ustalił dla A. S. i J. S. warunki zabudowy dla siedliska rolniczego wraz z przeznaczeniem na cele agroturystyki i obsługi ruchu turystycznego w postaci pensjonatu, karczmy, obiektów towarzyszących i obiektów gospodarczych oraz przeprowadzenia rekultywacji dawnego zbiornika wodnego i regulacji rzeki P. na działkach nr [...] i [...] w miejscowości W., gmina W.. F. T., we wniosku z dnia [...] sierpnia 2006 r. wniósł o doręczenie tej decyzji, wskazując, że powinien być stroną postępowania i podnosząc, że od 1999r. prowadzi we wsi W. Młyn hodowlę pstrąga tęczowego w wodach rzeki P. i jest użytkownikiem Obwodu Rybackiego nr 1, obejmującego rzekę P. od źródeł do jej ujścia w Jeziorze Ż, a jego grunty sąsiadują z działkami J. S.. W dniu [...] listopada 2006 r. F. T. doręczono kserokopię wzmiankowanej decyzji, od której skarżący złożył odwołanie w dniu [...] listopada 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r., Nr [...] stwierdziło uchybienie terminu do złożenia odwołania. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że termin do wniesienia odwołania został przez skarżącego przekroczony o dwa lata. Na powyższe postanowienie F. T. złożył skargę do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uwzględnił skargę wywodząc, że w sytuacji, gdy treść żądania skarżącego, który nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem ostatecznej decyzji, budzi wątpliwości, to organ powinien rozważyć, czy jego wystąpienie nie stanowi wniosku o wznowienie postępowania w świetle art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Co najmniej zaś organ powinien był pouczyć skarżącego o możliwości złożenia takiego środka prawnego. Stwierdzając, że zaskarżone postanowienie narusza prawo procesowe – art. 9 i art. 235 K.p.a. w sposób, który wywarł istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd pierwszej instancji orzekł o jego uchyleniu. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył uczestnik postępowania J S, wnosząc o jego uchylenie w całości zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego i kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, według norm przepisanych. Skarga kasacyjna została oparta na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 16 § 1 i art. 235 § 1 K.p.a. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że zakres przedmiotowy art. 235 K.p.a. jest węższy niż art. 233 i art. 234 K.p.a., ponieważ odnosi się wyłącznie do skargi w sensie ścisłym, czyli w rozumieniu art. 227 K.p.a. Wynika to z regulacji art. 235 § 1 in fine, iż chodzi o żądania dotyczące wzruszenia ostatecznych decyzji administracyjnych z urzędu. Konstrukcja powyższego przepisu koreluje z wyrażoną w art. 16 § 1 K.p.a. zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Odstępstwa od tej zasady podlegają ścisłej wykładni. W niniejszej sprawie natomiast Sąd pierwszej instancji dokonał wykładni rozszerzającej zarówno art. 16 § 1, jak i art. 235 § 1 K.p.a. W skardze kasacyjnej podniesiono też, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku pouczyło skarżącego F. T., iż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. może w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedział się o wydaniu decyzji, złożyć wniosek o wznowienie postępowania z tego powodu, że bez swojej winy nie brał udziału w postępowaniu. Skarżący mimo stosownego pouczenia nie skorzystał z uprawnienia do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, kontynuując procedurę odwoławczą. W takiej sytuacji zarzut naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku przepisu art. 9 K.p.a. jest bezzasadny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania administracyjnego, zatem kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczy się do badania zasadności podstaw kasacyjnych, którymi Sąd ten jest związany. Zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty sprowadzają się do naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, tj. art. 16 § 9 i art. 235 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Uchylając zaskarżone postanowienie, którego podstawę prawną stanowił art. 134 K.p.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny powołał się bowiem na treść art. 235 § 1 K.p.a., który to przepis w jego ocenie winien zostać przez organy zastosowany. Odnosząc się do wskazanych wyżej zarzutów skargi kasacyjnej stwierdzić należy, iż brak jest podstaw prawnych do ich uwzględnienia. Wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej Sąd I instancji zasadnie powołał się na treść art. 235 § 1 K.p.a. jak również art. 9 K.p.a., nakładającego na organy administracji publicznej obowiązek udzielania informacji faktycznej i prawnej. Poza sporem jest, że pismo z dnia 30 sierpnia 2006 r. złożone zostało przez F. T. po upływie 2 lat od uzyskania przez decyzje z dnia 16 sierpnia 2004 r. – przymiotu ostateczności. Nie mogło zatem być potraktowane jako odwołanie. Tym bardziej że z jego treści wynikało, iż F. T. uważał, że pozbawiony został udziału w postępowaniu ustalającym warunki zabudowy, zakończonym wydaniem ostatecznej decyzji z dnia 16 sierpnia 2004 r. W tej sytuacji – jak trafnie przyjął Sąd I instancji – pismo to należało stosownie do brzmienia art. 235 § 1 K.p.a. potraktować jako żądanie wznowienia postępowania. Ewentualne wątpliwości co do treści złożonego pisma można było natomiast wyjaśnić żądając od F. T. stosownych oświadczeń. Odstępując od wykonania ww. czynności organ administracji uchybił zawartej w art. 9 K.p.a. zasadzie zobowiązującej organy do udzielenia informacji faktycznej i prawnej. Bierność organu w tym zakresie stanowi naruszenie prawa i jest wystarczającą podstawą do uchylenia kontrolowanego przez Sąd orzeczenia. Uwzględniając powyższe zarzuty skargi kasacyjnej uznać należy za nieusprawiedliwione. Powoduje to, iż na zasadzie art. 184 P.p.s.a. skarga kasacyjna jako bezzasadna podlega oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło