II GSK 28/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Kacprzak Sędzia WSA (del.) Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) Sędzia NSA Joanna Kabat –Rembelska Protokolant Anna Tomza po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2007 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 1092/06 w sprawie ze skargi W. J. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 6 kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym I. uchyla zaskarżony wyrok; II. oddala skargę; III. odstępuje od zasądzenia od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 października 2006r., sygn. akt VII SA/Wa 1092/06 uchylił decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 6 kwietnia 2006 r., nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Kielcach z dnia 9 grudnia 2005 r. w przedmiocie stwierdzenia objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym oraz orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Sąd I instancji ustalił, iż po rozpatrzeniu wniosku W. J., decyzją z dnia 9 grudnia 2005 r., znak [...], wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 16 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.), Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Kielcach stwierdził, iż W. J. w okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 1 czerwca 2005 r. objęty był obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego więcej niż z jednego tytułu tj.: - z tytułu pobierania świadczenia rentowego w okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 7 sierpnia 2001 r., a następnie świadczenia emerytalnego w okresie od dnia 8 sierpnia 2001 r. do chwili obecnej - z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 1 czerwca 2005 r. oraz ma prawo do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych na zasadach określonych w tej ustawie. W. J. prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą od dnia 1 czerwca 1992 r. do dnia 1 czerwca 2005 r. w zakresie naprawy sprzętu radiowo-telewizyjnego W związku z powyższym, zdaniem organu w okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 1 czerwca 2005 r. W. J. podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu z dwóch tytułów jednocześnie, tj. świadczenia emerytalno – rentowego i pozarolniczej działalności gospodarczej. Podczas prowadzenia działalności gospodarczej W. J. dwukrotnie dokonał wyrejestrowania z ubezpieczenia zdrowotnego od dnia 1 kwietnia 2002 r. do dnia 30 czerwca 2002 r. a następnie od dnia 1 lipca 2003 r. do dnia 1 czerwca 2005 r. W tym okresie składki na ubezpieczenie zdrowotne nie były opłacane. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji powołał się na art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.), który stanowi, że: "obowiązkowemu ubezpieczeniu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia jej wykonywania do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności czyli od momentu uzyskania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej do chwili wykreślenia wpisu na skutek zawiadomienia przedsiębiorcy". Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia 6 kwietnia 2006 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Kielcach. W jej uzasadnieniu stwierdził, że nie znajduje podstaw do zmiany decyzji organu I instancji, albowiem zgodnie z przepisami ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.) oraz poprzedzającej ją ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.) dla określenia okresu objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej znaczenie ma moment rozpoczęcia i zakończenia wykonywania takiej działalności. Organ podniósł także fakt, iż "przepisy prawne nie przewidują pojęcia "zawieszenia" prowadzenia działalności gospodarczej, które miałoby polegać na faktycznym zaprzestaniu prowadzenia tej działalności bez wykreślenia wpisu z ewidencji działalności gospodarczej". Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż organy obu instancji błędnie przyjęły, że skarżący pomimo wyrejestrowania z ubezpieczenia zdrowotnego prowadzonej działalności gospodarczej podlegał w tym czasie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Zgłoszenie faktycznego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej może ale nie musi prowadzić do przymusu ubezpieczenia (wyrok SN z dnia 11 stycznia 2005 r. I UK 105/04, OSNP z 2005 r. Nr 13, poz. 198.). Zależy to od wyników kontroli, w trakcie której zgłoszenie wyrejestrowania z ubezpieczenia zdrowotnego poddawane jest weryfikacji, a organy takiej weryfikacji nie przeprowadziły. Fakt prowadzenia działalności gospodarczej, a nie wpis do ewidencji przesądza o istnieniu obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego. Zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej jest stanem faktycznym, a nie prawnym bowiem takiego stanu nie przewidują ani przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej ani ustawy Prawo działalności gospodarczej ani też przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 ze zm.). Także w ustawach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych i o systemie ubezpieczeń społecznych, pojęcie "zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej" w aspekcie zakresu obowiązkowych ubezpieczeń zdrowotnych i ubezpieczeń społecznych nie występuje. Sąd stwierdził, iż przerwa w prowadzeniu działalności gospodarczej spowodowana jej zawieszeniem pozwala na przyjęcie, że skarżący nie prowadził działalności gospodarczej w rozumieniu przepisu art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i w związku z tym nie podlegał w zgłoszonym okresie ubezpieczeniu zdrowotnemu (wyrok SN z dnia 11 stycznia 2005 r. I UK 105/04, OSNP z 2005 r. Nr 13, poz.198). Jednakże samo zgłoszenie "wyrejestrowania z ubezpieczenia" nie jest dla organu rentowego bezwzględnie wiążące i podlega kontroli Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wobec tego Sąd I instancji stwierdził, że ocena czy stan faktyczny niewykonywania działalności gospodarczej ma wpływ na podleganie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego musi być poprzedzona ustaleniem, czy w okresie w którym skarżący zgłosił zawieszenie prowadzenia działalności, faktycznie działalność ta w ogóle nie była prowadzona. Zakwestionowanie w rezultacie tej kontroli zgłoszenia wyrejestrowania z ubezpieczenia prowadzi do obalenia domniemania zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej skutkującej uchyleniem obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego. Sąd uznał, że organy administracyjne wydały decyzje bez dostatecznego wyjaśnienia istotnych okoliczności w związku z czym naruszyły art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1, k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wniósł o uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz oddalenie skargi W. J., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W podstawach skargi kasacyjnej strona skarżąca podniosła następujące zarzuty naruszenia prawa materialnego: 1) art. 109 ust. 1 i 2 ustawy 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.), 2) art. 37 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.) 3) art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) w związku z art. 11 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym: - poprzez błędną jego wykładnię (art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), polegającą na niezasadnym przyjęciu, iż dla rozstrzygnięcia sprawy W. J., dotyczącej objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej i wydania, przez właściwy organ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia decyzji w trybie art. 109 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.), niezbędnym jest ustalenie, czy w okresie w którym skarżący zgłosił zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej, faktycznie ta działalność nie była prowadzona oraz poprzez przyjęcie, że przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej z powodu jej tzw. "zawieszenia" są tożsame z zaprzestaniem jej wykonywania, co skutkuje uchyleniem obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, a także na obciążeniu Narodowego Funduszu Zdrowia skutkami niedokonania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych weryfikacji zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej przez skarżącego, a w konsekwencji błędną ocenę, że zaskarżona decyzja została wydana bez dostatecznego wyjaśnienia przez NFZ istotnych okoliczności naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia podkreślił, iż obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą (powstawał i wygasał) powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność pozarolniczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia stwierdził, że dla określenia pojęć "rozpoczęcie" i "zakończenie" prowadzenia działalności gospodarczej zasadnicze znaczenie mają przepisy ustawy z dnia 10 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (art. 7 ust. 1, art. 88e ust. 1 pkt 1) oraz przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (art. 37 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 1 pkt 2). Z treści tych przepisów, regulujących kwestie wpisu podjęcia działalności do ewidencji oraz jej wykreślenia, wynika, że znaczenie prawne dla określenia okresu objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej ma wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz jego wykreślenie z tej ewidencji. Przepisy wskazanych aktów prawnych nie przewidują pojęcia "zawieszenia" prowadzenia działalności gospodarczej, które miałoby polegać na faktycznym zaprzestaniu prowadzenia tej działalności bez wykreślenia wpisu z ewidencji działalności gospodarczej. W świetle powyższego stanowiska skarżący stwierdził, że skoro ustawodawca jednoznacznie wskazał, iż zaprzestanie wykonywania działalności jest przesłanką do jej wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej, to nieuprawnionym jest wniosek Sądu I instancji, że jest to przesłanka zawieszenia działalności, której nie przewiduje obowiązujący porządek prawny. Zdaniem skarżącego organu niezawiadomienie o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej skutkuje uznaniem, że działalność była prowadzona. Zatem czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego osób prowadzących działalność gospodarczą, a więc także ubezpieczeniem zdrowotnym, jest tożsamy z czasem wykonywania działalności gospodarczej od daty wskazanej przez ubiegającego się o wpis do ewidencji do dnia wykreślenia tej działalności z ewidencji. Ponadto, wskazując na treść art. 109 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych za środków publicznych, organ podniósł, iż do jego kompetencji należy ustalenie podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu natomiast wymierzanie i pobieranie składek należy do organów ubezpieczeń społecznych. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wskazał również, iż niemożliwie było dokonanie przez organ weryfikacji faktycznego wykonywania działalności gospodarczej, ponieważ wniosek o potwierdzenie podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu wpłynął do Narodowego Funduszu Zdrowia dnia 12 października 2005 r., czyli po dacie zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną strona przeciwna wniosła o anulowanie należności pieniężnych ze względu na faktyczne zaprzestanie wykonywania działalności gospodarczej, argumentując to dwukrotnym zgłaszaniem tego faktu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Stosownie do punktu 1 tego przepisu skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Natomiast w myśl punktu 2 podstawą skargi kasacyjnej może być także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Skarga kasacyjna oparta została wyłącznie na podstawie określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., co oznacza, iż w przedmiotowej sprawie skarżący nie podważa ustaleń stanu faktycznego, co skutkować musi uznaniem, że został on ustalony w sposób prawidłowy. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia stawiając zarzut naruszenia art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wskazał, iż doszło do jego błędnej wykładni. Jednakże mimo tego z treści samego zarzutu jak i jego uzasadnienia wynika, iż faktycznie zarzut dotyczy również drugiej postaci naruszenia prawa materialnego, a mianowicie niewłaściwego zastosowania przepisu art. 13 pkt 4 cytowanej wyżej ustawy. Skarżący bowiem kwestionuje również przyjęcie przez Sąd I instancji, że przerwy w prowadzeniu pozarolniczej działalności przez W. J. spowodowane chorobą powinny zostać potraktowane jak zaprzestanie prowadzenia tej działalności. Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że W. J. w okresach od dnia 1 kwietnia 2002 r. do dnia 30 czerwca 2002 r. i od dnia 1 lipca 2003r. do dnia 1 czerwca 2005 r. zgłosił w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych wykreślenie z ubezpieczenia zdrowotnego, gdyż jak twierdzi w tych okresach nie prowadził pozarolniczej działalności z uwagi na zły stan zdrowia. Zatem istotne dla rozstrzygnięcia czy w tych okresach W. J. podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jest ustalenie czy okresy te są okresami, w których zaprzestał on wykonywania pozarolniczej działalności, czego wymaga art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z obowiązującymi w spornym okresie przepisami ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym art. 8 pkt 1 lit. c w zw. z art. 11 (Dz. U. Nr 28, poz. 153 ze zm.), ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 12 ust. 1 (Dz. U. Nr 45, poz. 391 ze zm.) oraz ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 69 ust. 1 (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.) osoby prowadzące działalność pozarolniczą podlegały obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, który to obowiązek istniał od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności (art. 13 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Rozstrzygając, czy okres niewykonywania pozarolniczej działalności z uwagi na zły stan zdrowia można uznać za okres, w którym doszło do zaprzestania wykonywania tej działalności należy mieć na względzie, że stosownie do art. 11 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych osoby prowadzące działalność pozarolniczą, na swój wniosek, podlegają dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu. Zgodnie zaś z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 32, poz. 267 ze zm.) zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego. Wobec tego należy stwierdzić, że okres niezdolności do pracy z powodu choroby osoby prowadzącej pozarolniczą działalność jest okresem przerwy w faktycznym wykonywaniu tej działalności, w czasie której osoba objęta dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym może otrzymać zasiłek chorobowy. W takim razie nie można okresu przerwy w wykonywaniu działalności spowodowanej stanem zdrowia traktować odmiennie w zależności od tego czy osoba ją prowadząca podlega dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu czy też nie. W obu przypadkach charakter przerwy w wykonywaniu działalności jest taki sam. Oznacza to, że przerwa w prowadzeniu pozarolniczej działalności spowodowana stanem zdrowia (chorobą) nie może być traktowana na równi z zaprzestaniem wykonywania tej działalności. Okres faktycznego przestoju w wykonywaniu pozarolniczej działalności z powodu choroby (z uwagi na stan zdrowia) stanowi element ryzyka, z którym powinien liczyć się każdy podejmujący tego typu działalność. Zatem zgłoszenie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych faktycznej przerwy w prowadzeniu pozarolniczej działalności z uwagi na stan zdrowia nie prowadzi do ustania obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego. Wobec powyższego w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji dokonał niewłaściwej subsumcji art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, co czyni zasadnym postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia tego przepisu przez niewłaściwe zastosowanie. Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej nie są zasadne. Brak jest podstaw, aby można było uznać, iż Sąd I instancji naruszył art. 109 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Sąd nie kwestionował bowiem kompetencji organów do wydania decyzji administracyjnej w rozpatrywanej sprawie. Natomiast jeżeli chodzi o zarzut naruszenia art. 37 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, to należy uznać go za chybiony, gdyż po pierwsze Sąd I instancji nie stosował tych przepisów, a po wtóre nie obowiązywały one w dacie wydania zaskarżonej decyzji, ponieważ zgodnie z art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1808 ze zm.) wejdą w życie z dniem 1 października 2008 r. Niezasadności tych dwóch zarzutów pozostaje jednak bez wpływu na treść rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, w związku z tym, iż zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego na podstawie art. 188 p.p.s.a. i art. 207 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. Sąd skorzystał z możliwości odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz wnoszącego skargę kasacyjną, biorąc pod uwagę trudną sytuację materialną skarżącego.