II SA/Op 101/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Grażyna Jeżewska - spr. Protokolant Referent – stażysta Mariola Górska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2007 r. sprawy ze skargi K. T. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie obowiązku meldunkowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...], nr [...], Burmistrz Miasta Kluczborka odmówił wymeldowania I. T. z pobytu stałego w K., ul. [...]. Decyzja wydana została na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku K. T. W uzasadnieniu, powołując określone w przepisach prawa przesłanki wymeldowania osoby bez jej oświadczenia woli organ wyjaśnił, iż w toku postępowania ustalono, że I. i K. T., będący małżeństwem – od 19 maja 2005 r. w separacji, są współnajemcami spółdzielczego mieszkania lokatorskiego. Wskazał, iż we wniosku o wymeldowanie K. T. podał, że I. T. wyprowadziła się z mieszkania przed dwoma laty. Z zeznania I. T. wynika natomiast, iż wyprowadziła się ze spornego lokalu z powodu psychicznego znęcania się jej męża i zamieszkuje u znajomych oraz u rodziny. Opuszczenie lokalu nie nastąpiło jednak w sposób całkowity ponieważ zostawiła w nim, poza kilkoma rzeczami osobistymi, wszystkie swoje pozostałe rzeczy. Organ wskazał, iż w celu wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności przeprowadzone zostały oględziny, które wykazały, iż I. T. przebywa w mieszkaniu. Świadczą o tym pozostawione w mieszkaniu jej rzeczy osobiste oraz dokumenty. Ponadto syn L. oraz wnioskodawca potwierdzili, iż I. T. posiada klucze do lokalu, przychodzi do niego w ostatnim czasie raz w tygodniu -wcześniej przychodziła co kilka miesięcy, nieregularnie nocuje w mieszkaniu i korzysta z niego, przeważnie pod nieobecność męża. W ostatnim okresie w miarę możliwości daje również synowi co miesiąc kieszonkowe i spotyka się z nim. Przynosi także co jakiś czas posiłki, gdyż do niedawna korzystanie z kuchni było utrudnione z powodu odcięcia dopływu gazu, jak również odbiera przesyłaną na adres mieszkania adresowaną do niej korespondencję. Czynsz za mieszkanie opłaca K. T. wraz z synem, wcześniej jednak opłacała go regularnie I. T. Powołując się na notatkę policyjną z dnia 28 października 2006 r. organ odnotował, iż wynika z niej, że I. T. nie utraciła kontaktu z miejscem pobytu stałego, pomimo zamieszkiwania także w lokalu przy ul. [...], gdzie dokonała zameldowania na pobyt czasowy od 7 listopada 2006 r. do 31 grudnia 2007 r. Wskazując na określoną w art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych definicję pojęcia pobytu stałego organ przyjął, iż w niniejszej sprawie występują łącznie obydwa konieczne elementy prawnej konstrukcji tego pojęcia tj. przebywanie w sensie fizycznym pod adresem stałego zameldowania oraz wola, zamiar stałego pobytu. Ustalone fakty nie odpowiadają tym samym hipotezie przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W odwołaniu od decyzji K. T. zakwestionował rozstrzygnięcie organu I instancji. Wskazał, iż I. T. od stycznia 2005 r. nie mieszka w przedmiotowym lokalu. Obecnie zamieszkuje wraz z konkubentem przy ul. [...]. Wyjaśnił, iż opuszczając mieszkanie zabrała ze sobą wiele rzeczy wraz ze sprzętem użytku domowego. Kilka rzeczy garderoby, które podczas przeprowadzonych oględzin znajdowały się w domu zostały natomiast przez nią przyniesione dwa dni przed oględzinami. Odwołujący zaznaczył, iż I. T. posiada klucze do mieszkania, ponieważ zgodnie ze stanem prawnym obecnie nie jest możliwe dokonanie wymiany zamków. Jako niezgodne z prawdą wskazał jednak twierdzenie, iż I. T. ma utrudniony dostęp do kuchni, śpi w mieszkaniu, przynosi synowi posiłki i daje kieszonkowe, zmuszona była spać poza miejscem zameldowania, jak również twierdzenie I. T. o znęcaniu się nad nią fizycznie i psychicznie. Odwołujący wyjaśnił, iż to I. T., przychodząc do domu wszczynała awantury, które to dwukrotnie skończyły się wezwaniem policji przez odwołującego i syna. Dodatkowo K. T. podał także, iż po spłaceniu pod koniec 2005 r. zadłużenia w spółdzielni mieszkaniowej, regularnie opłaca czynsz za mieszkanie oraz media, jak również dokonuje drobnych remontów, gotuje obiady i utrzymuje bezrobotnego syna. Wraz z synem utrzymuje się ze swojej pensji w wysokości 1100 zł netto. I. T., wykorzystując swoje prawo do lokalu korzysta natomiast w przedmiotowym mieszkaniu z wody i prądu, za które nie płaci. Decyzją z dnia [...], nr [...], Wojewoda Opolski utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, powołując art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych stwierdził, iż na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie można uznać, że I. T. opuściła miejsce zameldowania na pobyt stały. Potwierdzając ustalenia dokonane przez organ I instancji, organ odwoławczy wskazał, iż co do I. T. nie zachodzi istotna przesłanka niezbędna do wymeldowania w oparciu o przepis art. 15 ust. 2 ustawy, jaką jest trwałe opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego bez wymeldowania. Kryterium tego nie spełnia bowiem czasowe opuszczenie lokalu, które jest prawnie dozwolone. Powołując określoną w art. 7 ustawy definicję pobytu czasowego organ podał, iż z materiału dowodowego wynika, że I. T. miejsce pobytu stałego opuściła i przebywa czasowo przy ul. [...] w K., gdzie jest zameldowana na pobyt czasowy od 7 listopada 2006 r. do 31 grudnia 2007 r. W niniejszej sprawie zaistniała zatem sytuacja czasowego opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Decyzja o wymeldowaniu osoby jest natomiast aktem o charakterze wyjątkowym i może mieć zastosowanie wówczas, gdy osoba faktycznie trwale opuści bez wymeldowania dotychczasowe miejsce pobytu stałego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu K. T., powtarzając argumenty i twierdzenia powołane w odwołaniu od decyzji organu I instancji, zakwestionował stanowisko organów I i II instancji i wniósł o ponowne rozpatrzenie jego wniosku o wymeldowanie. Podniósł, iż rozpoznając sprawę organy nie wzięły pod uwagę jego argumentów i kierowały się jedynie kłamstwami I. T. Skarżący wskazał, iż od maja 2005 r. jest z żoną w separacji i już od stycznia 2005 r. nie mieszka ona w spornym lokalu. Obecnie zamieszkuje wraz ze swoim konkubentem w nowo zakupionym mieszkaniu przy ul. [...]. Poprzednio zaś wynajmowała lokal przy ul. [...] w K. Dodatkowo skarżący zaznaczył również, iż choruje na trzustkę, przy którym to schorzeniu zalecany jest spokojny tryb życia. I. T. swoimi "najściami" nie przyczynia się natomiast do tego, gdyż przychodzi z kilkoma piwami, wypija je i zostawia po sobie niedopałki papierosów. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Opolski podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, iż materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie potwierdza, że pobyt I. T. w lokalu przy ul. [...] w K. nie wykracza poza definicję pobytu czasowego, wyrażoną w art. 7 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Organ powołał się na wyjaśnienia złożone w dniu 13 października 2006 r. przez I. T. i stwierdził, iż w niniejszej sprawie zachodzi sytuacja czasowego opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, którą to formę opuszczenia miejsca pobytu dopuszcza ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zameldowanie zaś na pobyt czasowy ponad 3 miesiące w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem, nie wymaga od osoby wymeldowania się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje Na wstępie odnotować należy, iż w myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawowanie wymiaru sprawiedliwości przez sądy administracyjne polega na kontroli działalności administracji publicznej. Z określonej w powołanym przepisie funkcji sądów administracyjnych wynika, iż sądy te nie stanowią kolejnej instancji w postępowaniu administracyjnym i nie podejmują merytorycznych rozstrzygnięć w sprawach należących do zakresu działań organów administracji publicznych. Ich funkcja polega wyłącznie na kontroli wykonywania administracji publicznej przez powołane do tego organy. Jak stanowi przepis art. 1 § 2 Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. To z kolei oznacza, iż w postępowaniu sądowym, nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność poddanych sądowej kontroli aktów administracyjnych, czyli ich zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do ich wydania. Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola legalności wykazała, iż zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z przepisami prawa. Materialną podstawę prawną w niniejszej sprawie stanowi ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) – zwaną dalej ustawą. Zgodnie z art. 6 ust. 1 powołanej ustawy, pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Stosownie do tej regulacji uznanie przez właściwy organ pobytu za stały uzależnione jest od łącznego spełnienia określonych przez ustawodawcę przesłanek tj.: faktycznego przebywania pod określonym adresem oraz jednoczesnego zamiaru stałego pobytu w tym miejscu. Samo przebywanie w danej miejscowości pod oznaczonym adresem, nawet jeśli ma charakter dobrowolny i trwały, nie przesądza bowiem o stałym charakterze tego pobytu. Musi być ono połączone z wolą stałego przebywania. Również sam zamiar stałego pobytu pod oznaczonym adresem nie stanowi o stałym jego charakterze. Musi on bowiem wystąpić łącznie z fizycznym przebywaniem. Drugim ustawowo określonym rodzajem pobytu jest pobyt czasowy, przez który w myśl art. 7 ust. 1 ustawy rozumieć należy przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem. Zasadnicza różnica pomiędzy obydwoma rodzajami pobytu sprowadza się do zamiaru przebywania osoby, podlegającej obowiązkowi meldunkowemu, pod określonym adresem. Podczas bowiem gdy z pobytem stałym związana jest wola stałego przebywania pod oznaczonym adresem, warunkiem uznania pobytu za czasowy jest brak takiej woli. Zarówno zameldowanie jak i wymeldowanie jest aktem rejestracji danych dotyczących pobytu określonej osoby, charakteru tego pobytu, bądź jego ustania w dotychczasowym miejscu, służącym zbieraniu i aktualizowaniu danych o miejscu pobytu osób fizycznych. Podstawę prawną wymeldowania osoby z pobytu stałego bez jej wyraźnego oświadczenia woli o dokonaniu wymeldowania stanowi przepis art. 15 ust. 2 ustawy, w myśl którego organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad dwa miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Stosownie do powołanej regulacji przesłanką wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego jest opuszczenie przez nią miejsca, w którym była zameldowana na pobyt stały. Przesłanka ta zostaje spełniona jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Tym samym przejściowa nieobecność w miejscu stałego zameldowania, nie może prowadzić do automatycznego stwierdzenie, iż doszło do opuszczenia miejsca pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Jednocześnie, uwzględniając zarówno elementy przedmiotowe jak i podmiotowe określonej w art. 6 ustawy definicji "pobytu stałego", przyjąć należy, iż stanowiące hipotezę przepisu art. 15 ust. 2 ustawy "opuszczenie miejsca pobytu stałego", nie oznacza jedynie fizycznego przebywania w miejscu innym, niż miejsce pobytu stałego. Dla zaistnienia przesłanki "opuszczenia miejsca pobytu stałego konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego, towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego ( por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, System Informacji Prawnej LEX nr 50123; wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 września 2005 r., Sygn. akt IV SA/Wa 600/05, System Informacji Prawnej LEX nr 192912; wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, niepublikowany- zamieszczony w Systemie Informacji Prawnej LEX nr 50123; wyrok NSA z dnia 10 lutego 1989 r., sygn. akt SA/Wr 789/88, ONSA 1989/2/72). Postępowanie w sprawie dokonania wymeldowania, w oparciu o art. 15 ust. 2 ustawy, wymaga zatem ustalenia, czy osoba powzięła zamiar fizycznego opuszczenia swojego dotychczasowego miejsca pobytu stałego i czy ten zamiar zrealizowała. Ocena stanu faktycznego winna tym samym dotyczyć tak kwestii faktycznego opuszczenia lokalu, jak i woli zameldowanego odnoszącej się do przebywania w miejscu zameldowania na pobyt stały. Zarówno element przedmiotowy, czyli fizyczne opuszczenie miejsca pobytu stałego, jak i element podmiotowy, tj. zamiar innego zlokalizowania centrum życiowego przez osobę, jest możliwy do ustalenia w drodze wyjaśnienia różnorodnych okoliczności faktycznych. W szczególności chodzi o fizyczne przebywanie w określonym miejscu, cel przebywania w tym miejscu i cel w jakim to miejsce jest opuszczone. W świetle powyższych uwag, uwzględniając zgromadzony w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy, uznać w niniejszej sprawie należało, iż zaskarżoną decyzją prawidłowo odmówiono wymeldowania I. T. z pobytu stałego przy ul. [...] w K. Jako słuszne uznać należy, zdaniem Sądu, stanowisko organów, iż I. T. nie spełnia, określonej w art. 15 ust. 2 ustawy, przesłanki wymeldowania. Przede wszystkim dostrzec trzeba, iż zarówno z zeznań I. T. jak i skarżącego oraz zamieszkującego wraz z nim w spornym lokalu syna L., bezspornie wynika że I. T. nie opuściła trwale lokalu mieszkalnego w którym zameldowana jest na pobyt stały i do którego ma stały dostęp. Okoliczności ta potwierdzona został również w wyniku kontroli meldunkowej, w trakcie której ustalono, iż I. T. przebywa w spornym lokalu. Wprawdzie jej pobyt nie ma charakteru ciągłego przebywania, jednakże sam fakt przebywania i spędzania czasu w lokalu mieszkalnym wyłącza uznanie, iż mieszkanie to opuściła. Ponadto w trakcie oględzin ustalono, że w lokalu znajdują się jej rzeczy osobiste, co również potwierdza, iż nie zerwała ona kontaktu z dotychczasowym miejscem pobytu stałego. Zauważyć także trzeba, iż w zeznaniach I. T. przyznała, że nie powzięła zamiaru stałego opuszczenia mieszkania. Jej nieobecność w mieszkaniu i przebywanie w nim głównie pod nieobecność męża spowodowana są natomiast niepoprawnymi relacjami jakie istnieją pomiędzy nią a skarżącym. Brak porozumienia i utrudnione relacje pomiędzy współmałżonkami, potwierdził również sam skarżący. Z tego też względu nie można przyjąć, iż czasowe nieobecności I. T. w miejscu pobytu stałego są wynikiem jej woli. Odnotować również należy, iż wprawdzie w toku postępowania ustalono, że obecnie I. T. zamieszkuje również pod innym adresem, jednakże nie można w oparciu o tą okoliczność uznać, że jej pobyt w lokalu przy ul. [...] w K. utracił swój stały charakter. Z ustaleń faktycznych wynika bowiem, iż przy ul. [...] I. T. zameldowana została przez właściwy organ na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące. Skoro zatem organ dokonujący zameldowania uznał, iż co do pobytu I. T. przy ul. [...] zachodziła, określona w art. 8 ust. 1 ustawy, podstawa do uznania go za pobyt czasowy, nie można kwestionować czasowego charakteru tego pobytu i przyjmować dla potrzeb postępowania o wymeldowanie z pobytu stałego, że miejsce zameldowania na pobyt czasowy jest nowym miejscem pobytu stałego. Uzyskanie akceptacji organu na dokonanie zameldowania na pobyt czasowy czyni wprawdzie wiarygodnym twierdzenie o przebywaniu przez I. T. poza miejscem pobytu stałego, jednakże pozostaje bez wpływu na ustalenia w zakresie spełnienia przesłanki wymeldowania określonej w art. 15 ust. 2 ustawy. Skoro zatem w niniejszej sprawie ustalono, iż I. T. przebywa i spędza czas w miejscu pobytu stałego, do którego ma stały dostęp i w którym znajdują się jej rzeczy osobiste, a jednocześnie potwierdza ona iż czasowe nieobecności w miejscu zameldowania na pobyt stały nie wynikają z woli opuszczenia przez nią tego miejsca, jak również ustalono iż jej pobyt przy ul. [...] ma charakter czasowy, nie można przyjąć iż spełniona została, określona w art. 15 ust. 2 ustawy, przesłanka "opuszczenia miejsca pobytu stałego". Tym samym, w ocenie Sądu, jako prawidłową uznać należy zaskarżoną decyzję stwierdzającą brak podstaw do wymeldowania I. T. z miejsca pobytu stałego. Jednocześnie, odnosząc się do podniesionego przez skarżącego zarzutu, iż I. T. nie partycypuje w kosztach utrzymania spornego lokalu, wskazać trzeba, iż okoliczność ta nie ma znaczenia dla sprawy w przedmiocie wymeldowania. Nie stanowi ona bowiem przesłanki, od której ustawodawca uzależnił wymeldowanie z pobytu stałego. W zakresie zaś wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie jego podania o wymeldowanie, odnotować natomiast trzeba, iż jak wspomniano na wstępie sądy administracyjne nie podejmują merytorycznych rozstrzygnięć w sprawach należących do zakresu działań organów administracji publicznych, a ich funkcja polega wyłącznie na kontroli wykonywania administracji publicznej przez powołane do tego organy, pod względem zgodności z prawem. Tak przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola wykazała natomiast, iż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Wobec powyższego należało, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalić skargę.