II OSK 1469/07
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-11-28
Skład orzekający: Wojciech Chróścielewski, Bożena Walentynowicz, Małgorzata Włodarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy błędna wykładnia przepisów dotyczących obowiązku meldunkowego (art. 6 ust. 1 i art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych) przez Sąd pierwszej instancji może stanowić podstawę do uchylenia wyroku, jeśli skarga kasacyjna nie zawiera zarzutu naruszenia przepisów postępowania?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że nie została ona skutecznie oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego. Skarżący nie wykazał błędnej wykładni przepisów przez Sąd I instancji, a wobec braku zarzutu naruszenia przepisów postępowania, NSA był związany ustaleniami faktycznymi przyjętymi przez Sąd I instancji. Uzasadnienie wyroku WSA świadczyło o prawidłowym zrozumieniu przepisów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła obowiązku meldunkowego I. T. Burmistrz odmówił jej wymeldowania, uznając, że mimo przebywania w innym miejscu, nie opuściła ona trwale lokalu stałego zameldowania, pozostawiając tam rzeczy osobiste i posiadając klucze. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. WSA oddalił skargę K. T. (męża), uznając, że I. T. nie opuściła trwale lokalu, do którego ma stały dostęp i w którym znajdują się jej rzeczy. NSA rozpoznał skargę kasacyjną K. T. od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski NSA Bożena Walentynowicz Sędziowie del. WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Protokolant Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 29 maja 2007 r. sygn. akt II SA/Op 101/07 w sprawie ze skargi K. T. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku meldunkowego oddala skargę kasacyjną
Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...] Burmistrz Miasta Kluczborka odmówił wymeldowania I. T. z pobytu stałego w K ul. [...] W motywach uzasadnienia organ wskazał, iż z przeprowadzonych oględzin i wyjaśnień I. T. wynika, iż, mimo że przez większość czasu nie przebywa ona w spornym lokalu, to jednak zostawiła tam rzeczy osobiste i dokumenty. Jak podaje wyżej wymieniona, wyprowadziła się z lokalu z powodu psychicznego znęcania się nad nią przez jej męża K. T. i od tego czasu mieszkała u znajomych oraz u rodziny. Z oświadczenia złożonego przez jej syna L wynika, że I. T. posiada klucze do mieszkania przy ul. [...] i w ostatnim czasie przychodzi tam raz w tygodniu (wcześniej przychodziła co kilka miesięcy), a także że nieregularnie nocuje w mieszkaniu i korzysta z niego przeważnie pod nieobecność męża. W ostatnim czasie daje synowi kieszonkowe, a także co jakiś czas przynosi posiłki i odbiera przesłaną do niej korespondencje. Z notatki policji wynika, iż wyżej wymieniona nie utraciła kontaktu z miejscem pobytu stałego i zamieszkuje na ul. [...], gdzie jest zameldowana na pobyt czasowy od 7 listopada 2006 r. do 31 grudnia 2007 r. Zdaniem organu wobec powyższych okoliczności należało przyjąć, iż nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960; ze zm.).
W odwołaniu od powyższej decyzji K. T. wskazał, iż od stycznia 2005 r. I. T. nie mieszka w spornym lokalu, mieszka za to wraz z konkubentem przy ul. [...] . Wskazał, iż opuszczając mieszkanie jego żona zabrała ze sobą wiele rzeczy w tym sprzęt użytku domowego. Kilka rzeczy z jej garderoby, które znajdowały się w domu w czasie oględzin, zostało przyniesionych przez nią na dwa dni przed oględzinami. Skarżący zakwestionował twierdzenie I. T., że śpi w spornym mieszkaniu, przynosi synowi posiłki i daje mu kieszonkowe, jak również o znęcaniu się nad nią przez skarżącego. Wyjaśnił on, że to I. T. przychodząc do domu (prawie zawsze w stanie upojenia alkoholowego) wszczynała awantury, które wielokrotnie kończyły się wezwaniem policji przez skarżącego i jego syna. Skarżący wskazał, iż regularnie opłaca czynsz, dokonuje remontów i utrzymuje bezrobotnego syna,
a I. T. wykorzystuje swoje prawo do lokalu, kąpiąc się, piorąc ubrania własne i konkubenta, a przy tym nie płacąc nic za zużycie prądu i wody.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...] Wojewoda Opolski utrzymał w mocy zaskarżona, decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, iż na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie można uznać, że I. T. trwale opuściła miejsce zameldowania na pobyt stały. Przebywa ona bowiem jedynie czasowo przy ul. [...] w K. (jest tam zameldowana na pobyt czasowy od 7 listopada 2006 r. do 31 grudnia 2007 r).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu K. T., ponawiając dotychczasowe stanowisko, zakwestionował decyzję organów obu instancji, zarzucając jednocześnie organom, iż nie wzięły w ogóle pod uwagę jego wyjaśnień.
Wyrokiem z dnia 29 maja 2007 r., sygn. akt II SA/Op 101/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę K. T. na powyższą decyzję. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż zarówno z zeznań I. T. jak i skarżącego oraz zamieszkującego wraz z nimi w spornym lokalu syna L bezspornie wynika, że I. T. nie opuściła na trwałe lokalu mieszkalnego, w którym zameldowana jest na pobyt stały i do którego ma stały dostęp. Okoliczność ta została potwierdzona w wyniku kontroli meldunkowej, jak i w wyniku oględzin. W swoich zeznaniach I. T. przyznała, że nie powzięła zamiaru stałego opuszczenia omawianego mieszkania, a jej nieobecność w mieszkaniu i przebywanie tam głównie pod nieobecność męża jest spowodowana złymi relacjami między małżonkami. Sąd dodał, iż okoliczność, że z ustaleń organów wynika, że I. T. zamieszkuje również pod innym adresem, nie przesądza o tym, iż jej pobyt w lokalu przy ul. [...] w K . utracił swój stały charakter. Pod adresem ul. [...] wyżej wymieniona jest bowiem zameldowana jedynie czasowo i nie można, zdaniem Sądu kwestionować czasowego charakteru tego pobytu. Sąd wywiódł, iż skoro ustalono, że I. T. przebywa i spędza czas w miejscu pobytu stałego, do którego ma stały dostęp i w którym znajdują się jej rzeczy osobiste i nie wyraża woli opuszczenia na stałe tego miejsca, tym samym należało uznać, iż organy administracji prawidłowo uznały, iż brak jest podstaw do wymeldowania I. T.. Okoliczność, że wyżej wymieniona nie partycypuje w kosztach utrzymania spornego lokalu nie może mieć zdaniem Sądu znaczenia przy ocenianiu czy zaistniały przesłanki uzasadniające wymeldowanie.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku K. T. podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art.6 ust. 1 i art.15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r, Nr 139, poz. 993; z późn. zm.). Wniósł w związku z tym o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o uchylenie decyzji organów obu instancji. Zdaniem skarżącego w niniejszej sprawie nie została wypełniona dyspozycja art. 6 ust. 1 cyt ustawy, gdyż I. T. faktycznie od ponad dwóch lat nie przebywa pod adresem ul. [...] w K., ani też nie miała zamiaru przebywać na stałe w tym miejscu. Zakupując mieszkanie przy ul [...] w K. potwierdziła zamiar stałego pobytu w tym miejscu. O urządzeniu stałego centrum życiowego w nowo zakupionym lokalu, świadczy, zdaniem skarżącego również to, iż mieszka ona w tymże mieszkaniu wspólne z konkubentem. Skarżący zarzucił Sądowi I instancji, iż nie wyjaśnił do końca wszystkich okoliczności związanych z opuszczeniem przez I. T. lokalu mieszkalnego przy ul. [...]. Zeznania skarżącego jak i jego syna, wbrew twierdzeniom Sądu, nie potwierdzały okoliczności stałego przebywania przez I. T. w spornym lokalu, a jedynie potwierdzały fakt sporadycznego, niczym nieuzasadnionego przychodzenia przez nią do lokalu raz w miesiącu czy raz w tygodniu i to pod nieobecność skarżącego czy jego syna. Skarżący podniósł, iż odwiedziny I. T. w spornym lokalu nie są spowodowane chęcią pomocy w utrzymaniu porządku w mieszkaniu i przygotowywaniem jedzenia dla syna, a skutkują jedynie bałaganem (puszki po spożytym piwie, niedopałki papierosów). Skarżący ponownie podniósł, iż ubrania I. T. znalezione podczas oględzin lokalu zostały przez nią przyniesione dwa dni przed oględzinami, a także że wyżej wymieniona nie ponosi żadnych kosztów utrzymania mieszkania. Skarżący wskazał ponadto, iż Sąd niewłaściwie zinterpretował art. 15 ust. 2 cyt. ustawy, gdyż organ nie ocenił należycie występowania przesłanek do wymeldowania wyżej wymienionej z pobytu stałego. Zarzucił, iż nie Sąd nie miał żadnych podstaw do kwestionowania dobrowolności opuszczenia przez I. T. miejsca pobytu stałego, gdyż postępowanie przed Prokuraturą Rejonową w K. dotyczące znęcania się przez niego nad żoną zostało umorzone z uwagi na brak dowodów popełnienia przez skarżącego tego przestępstwa).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści przepisu art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U, Nr 153, poz. 1270; z późn. zm. ), zwanej dalej "ustawą p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 ustawy p.p.s.a., jak ma to miejsce w tej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi. Oznacza to związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej uzasadnieniu. W świetle art. 174 ustawy p.p.s.a , skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe
zastosowanie,
2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ
na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie skarga kasacyjna oparta została na podstawie ustawowej określonej w art. 174 pkt 1 ustawy p.ps.a. Należy w związku z tym podkreślić, że samo odwołanie się do podstawy skargi kasacyjnej przewidzianej w art. 174 pkt 1 lub 2 ustawy p.p.s.a nie stanowi przytoczenia podstaw kasacyjnych. W podstawach skargi wnoszący skargę musi bowiem wyraźnie wskazać konkretną normę prawa materialnego naruszonego przez Sąd przez błędną jej wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie ze wskazaniem, na czym ta błędna wykładania lub niewłaściwe zastosowanie polegało i jaka według skarżącego powinna być wykładania właściwa.
Warto w tym miejscu wskazać, że błędna wykładania to mylne zrozumienie treści przepisu, bądź zastosowanie prawa uchylonego, natomiast niewłaściwe zastosowanie to tzw. błąd subsumpcji, czyli wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Podkreślić także należy, że w sytuacji gdy w skardze kasacyjnej nie podniesiono zarzutu naruszenia przepisów postępowania, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny związany jest ustalonym przez organy administracji państwowej i zaakceptowanym przez Sąd I instancji stanem faktycznym sprawy.
Jako podstawę skargi kasacyjnej skarżący wskazał naruszenie art. 6 ust. 1 i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993), zwanej dalej "ustawą o ewidencji", przez błędną wykładnię. Uzasadniając jednak ten zarzut skarżący przytacza argumenty, które służą poparciu tezy jakoby Sąd I instancji nie wyjaśnił do końca wszystkich okoliczności faktycznych sprawy.
Wskazuje bowiem m.in. na to, że zeznania skarżącego i jego syna nie potwierdziły
okoliczności stałego przebywania w lokalu I. T., a wręcz wynika z nich, że bywa tam ona sporadycznie, pozostawiając po sobie bałagan, że nie ponosi kosztów związanych z utrzymaniem lokalu i że rzeczy osobiste przyniosła tam tylko na czas oględzin. Taka argumentacja ani nie wyjaśnia zarzutu sformułowanego w petitum skargi kasacyjnej, ponieważ nie wynika z niej na czym błędna wykładania przepisów przez Sąd I instancji poległa, ani nie może doprowadzić do podważenia ustaleń faktycznych zaakceptowanych przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, ponieważ nie jest powiązana z zarzutem naruszenia przez Sąd konkretnych przepisów postępowania.
Ponadto odnosząc się do pozostałych argumentów zawartych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, podkreślić należy, że co do zasady Sąd I instancji nie wyjaśnia okoliczności faktycznych sprawy i nie podejmuje w tym celu czynności procesowych.
Jego rolą jest bowiem sprawdzenie czy organy administracji państwowej zrobiły to należycie w toku postępowania administracyjnego [art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 , poz. 1269; z późn. zm.)]. W przypadku stwierdzenia, że okoliczności faktyczne sprawy nie zostały należycie wyjaśnione, a mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd ten zaskarżone rozstrzygnięcie organów uchyla (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a.). Sam żadnych ustaleń nie dokonuje, a możliwość przeprowadzenia dowodów ograniczona jest do dowodu uzupełniającego z dokumentów i to tylko gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (art. 106 § 3 ustawy p.p.s.a.).
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że zarzut skargi kasacyjnej, choć oparty na ustawowej podstawie, to jednak nie mógł doprowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku, ponieważ wobec braku zarzutu naruszenia przepisów procesowych, Naczelny Sąd Administracyjny był związany ustaleniami faktycznymi przyjętymi przez Sąd I instancji, a błędnej wykładni, czyli błędnego zrozumienia przez Sąd I instancji treści przepisów art. 6 ust. 1 i 15 ust. 2 ustawy o ewidencji, kasator w skardze kasacyjnej nie wykazał, ponieważ używał w tym zakresie niewłaściwych argumentów. Przy czym stwierdzić należy, że treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku świadczy o prawidłowym zrozumieniu art. 6 ust. 1 i art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji przez Sąd I instancji.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.184 ustawy p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło