IV SA/Wa 527/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, asesor WSA Jarosław Trelka, Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi G. K. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia (...) stycznia 2007 r. Nr (...) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania p o s t a n a w i a: -odrzucić skargę- Decyzją z dnia (...) stycznia 2007 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 145 a Kpa i art. 2 ust 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników ( Dz. U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.), odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia (...) grudnia 2004 r. w przedmiocie podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników. Wniosek o wznowienie postępowania został oparty na orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2006 r., sygn. akt P 6/05, w którym stwierdzono o niezgodności z Konstytucją przepisu art. 5a ust. 6 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, w brzmieniu nadanym art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 19, poz. 873) w zakresie, w jakim w 2004 r. z dniem 1 października 2004 r. wyłączył ze względu na formę opodatkowania i wysokość należnego podatku za 2003 r. z ubezpieczenia społecznego rolników lub domowników prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą. We wskazanej decyzji z dnia (...) stycznia 2007 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego pouczył ubiegającego się o wznowienie postępowania o przysługującym mu prawie zaskarżenia tej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia. G. K., postępując zgodnie z pouczeniem zawartym w zaskarżonej decyzji, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję. W uzasadnieniu skargi wskazał, iż trudna sytuacja rodzinna uniemożliwiła mu terminowe złożenie wniosku o wznowienie postępowania. W odpowiedzi na skargę Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, iż ocena merytorycznej zasadności skargi przez sąd administracyjny poprzedzona jest zawsze badaniem spełnienia wymagań formalnych skargi, w tym dopuszczalności jej wniesienia (art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153,poz. 1270 ze zm.), P.p.s.a.). Do warunków dopuszczalności skargi należy m.in. wyczerpanie środków zaskarżenia (art. 52 § 1 P.p.s.a). Zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Paragraf 2 tego przepisu precyzuje, że przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Przedmiotem niniejszej skargi jest decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmawiająca wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia (...) grudnia 2004 r. w przedmiocie podlegania ubezpieczenia społecznego rolników. Należy zauważyć, że sądy powszechne - pracy i ubezpieczeń społecznych, jak to wynika z art. 36 ust. 3 o ubezpieczeniu społecznym rolników w zw. ze stosownymi przepisami Kpc, są właściwe w razie kontroli decyzji wydanych w postępowaniu zwykłym. W ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników nie unormowano natomiast trybów nadzwyczajnych. Z uwagi na brak przepisów o unieważnieniu decyzji lub wznowieniu postępowania zastosowanie znajduje art. 52. ust. 1 ustawy z dnia 20.12.1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników odsyłający -w sprawach nieuregulowanych - do odpowiedniego stosowania przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Przepisem takim w niniejszej sprawie jest art. 83a ust. 2 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2004 r., nr 10, poz. 1 ze zm.), obowiązujący od dnia 1.01.2003 r. Należy mieć zatem na uwadze, iż zgodnie z art. 83a ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych rolników ( Dz. U. z 2007 r., Nr 11, poz. 74 ze zm., zwana dalej ustawą) decyzje ostateczne Zakładu, od których nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu mogą być z urzędu uchylane, zmieniane lub unieważniane, na zasadach określonych w przepisach 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Powyższe oznacza, iż wzruszenie w trybie nadzwyczajnym ostatecznych decyzji w sprawach ubezpieczeń społecznych należy do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i realizowane jest na zasadach opisanych w Kpa (por. postanowienie NSA z dnia 19 grudnia 2006 r, sygn. akt I OSK 1588/06). Zaskarżona decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia (...) stycznia 2007 r. została zatem wydana w sprawie wskazanej w art. 83 a ust. 2 ustawy, a w związku z tym winna być rozstrzygnięta w trybie określonym w przepisach Kpa. Zgodnie z art. 149 § 3 Kpa od decyzji organu odwoławczego odmawiającej wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją tego organu przysługuje odwołanie, chyba że decyzja ta została wydana przez naczelny organ administracji publicznej lub kolegium odwoławcze przy sejmiku. Zaskarżona decyzja została wydana w pierwszej instancji z upoważnienia Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, dlatego też środkiem odwoławczym przysługującym stronie niezadowolonej z powyższego rozstrzygnięcia był, na podstawie art. 127 § 3 Kpa, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący z tego uprawnienia nie skorzystał wnosząc bezpośrednio skargę do sądu administracyjnego. Zastosował się bowiem do błędnego pouczenia zawartego w zaskarżonej decyzji. Fakt ten nie powinien jednak wywierać negatywnych dla skarżącego skutków prawnych (art. 112 Kpa). Jednocześnie błędne pouczenie nie może kształtować właściwości sądu administracyjnego, a w konsekwencji nie może prowadzić do merytorycznego rozpoznania przez sąd skargi wniesionej bez wyczerpania przysługujących stronie środków prawnych. Zapis zawarty przez ustawodawcę w art. 112 Kpa sprowadza się więc w niniejszej sprawie do ewentualnej możliwości zgłoszenia przez skarżącego wniosku o przywrócenie terminu. Zatem skarżący w terminie 7 dni od dnia powzięcia wiadomości o przyczynie odrzucenia jego skargi przez Sąd może zwrócić się do organu z wnioskiem o przywrócenie mu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Innymi słowy oznacza to, że skarżącemu przysługuje prawo zwrócenia się do Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia. Mając wskazane okoliczności na względzie należy stwierdzić, iż przed wniesieniem niniejszej skargi do Sądu nie został wyczerpany środek zaskarżenia jaki służył skarżącemu w postępowaniu przed organem administracji właściwym w 3 sprawie. Tym samym nie został spełniony warunek formalny dopuszczalności wniesienia skargi do Sądu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.- orzekł jak w sentencji.