II OSK 371/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski /spr./ Sędziowie NSA Andrzej Gliniecki Stanisław Nowakowski Protokolant Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 grudnia 2006 r. sygn. akt II SA/Rz 860/06 w sprawie ze skargi J. S. na uchwałę Rady Miejskiej w P. z dnia [...] października 2003 r. nr [...] w przedmiocie uchwały w sprawie wyboru ławników oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 13 grudnia 2006 r., sygn. akt II SA/Rz 860/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę J. S. na uchwałę Nr [...] Rady Miejskiej w P. z dnia [...] października 2003 r., w sprawie wyboru ławników. W skardze do sądu administracyjnego J. S. wniósł o uchylenie powyższej uchwały Rady w części dotyczącej § 1 pkt 2 załącznika nr 2, poz. 9 i 29 (wybór ławników na lata 2004-2007 Sądu Rejonowego w P.). Skarżący wskazał, że kandydatki na ławników - H. K. i H. D. nie posiadają wymaganych przepisem art. 162 § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) opinii wydawanych przez organy Policji. Swój interes prawny w zaskarżeniu uchwały J. S. wywodzi z okoliczności, iż wskazani ławnicy orzekają w procesie karnym dotyczącym skarżącego prowadzonym przed Sądem Rejonowym w P. (sygn. akt [...]). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał, że skarga jest dopuszczalna i złożona w ustawowym terminie. W ocenie Sądu skarga J. S. jest jednak nieuzasadniona, bowiem zarzuty w niej podniesione nie naruszają jego indywidualnego interesu prawnego. Interes prawny lub uprawnienie skarżącego nie mogą zdaniem Sądu wynikać z okoliczności, iż ławnicy wymienieni w skardze orzekają w sprawie, która skarżącego dotyczy. Kontrola składu orzekającego w konkretnej sprawie winna bowiem odbywać się w oparciu o przepisy tej procedury wedle której dana sprawa się toczy. W konkluzji Sąd I instancji doszedł do przekonania, że zaskarżona uchwała nie spowodowała naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, zarówno w dacie podjęcia uchwały, jak i w dacie złożenia skargi do sądu. Stwierdzenie powyższe uzasadnia oddalenie skargi. Od powyższego wyroku J. S. złożył skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarga kasacyjna została oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 101 ust. 1 (w skardze kasacyjnej błędnie powołano art. 101 pkt 1) ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), polegające na przyjęciu, że uchybienie regulacji art. 162 § 1 i 3 Prawa o ustroju sądów powszechnych nie narusza interesu prawnego skarżącego. W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd I instancji odniósł się wyłącznie do zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia art. 162 § 3 Prawa o ustroju sądów powszechnych, natomiast pominął zarzut naruszenia art. 162 § 1 tej ustawy. W skardze kasacyjnej zakwestionowano stanowisko Sądu, iż zaskarżona uchwała nie narusza interesu skarżącego, bowiem naruszenie tego indywidualnego interesu nastąpiło "przez wcześniejsze naruszenie dobra o charakterze ogólniejszym". To zaś "naruszenie dobra o charakterze ogólniejszym" wynika natomiast z naruszenia art. 162 § 1 i 3 Prawa o ustroju sądów powszechnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do regulacji art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie okoliczności, o których mowa w art. 183 § 2 ww. ustawy, przesądzające o ewentualnej nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji. Stwierdziwszy, iż w niniejszej sprawie okoliczności takie nie miały miejsca Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, uznając, iż nie mają one on usprawiedliwionych podstaw. Usprawiedliwionych podstaw nie ma w szczególności główny zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przepisu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) poprzez błędną jego wykładnię. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji prawidłowo wyłożył wyżej przywołaną normę prawną, zasadnie wychodząc z założenia, że skargę do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym może wnieść ten, czyj interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone uchwałą (zarządzeniem) organu gminy podjętymi w sprawach z zakresu administracji publicznej. W tym miejscu trzeba zauważyć, że przymiot strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, toczącym się na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym jest kształtowany na innych zasadach niż w postępowaniu administracyjnym. Legitymację do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym ma nie ten kto ma w tym interes prawny, ale ten czyj interes prawny zostanie naruszony skarżonym rozstrzygnięciem. Dopiero naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania (oceny) skargi. Jeżeli tak to warunkiem uznania legitymacji skarżącego było wykazanie, iż jego interes prawem chroniony został w sprawie naruszony. Innymi słowy Sąd pierwszej instancji mógłby rozpoznać merytorycznie sprawę, gdyby istniały przepisy prawa zapewniające skarżącemu ochronę jego interesu faktycznego i przepisy te zostałyby naruszone. Przepisami takimi nie są przywołane w skardze kasacyjnej normy art. 162 § 1 i 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 ze zm.), jako że dotyczą one trybu zgłaszania kandydatów na ławników i jako takie przesądzają co najwyżej o interesie faktycznym skarżącego, nie mającym związku z interesem prawnym, a więc takim, który jest chroniony konkretnym przepisem prawa materialnego. Jeżeli tak to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zasadnie oddalił skargę J. S. na kwestionowaną przez niego uchwałę Rady Miejskiej w P. w sprawie wyboru ławników, ze względu na brak legitymacji do jej skarżenia w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. W tej sytuacji faktycznej i prawnej sprawy Sąd ten równie zasadnie nie rozpoznał sprawy merytorycznie i nie odniósł się do tych twierdzeń uzasadnienia skargi kasacyjnej, które dotyczą treści zaskarżonej uchwały Rady Miejskiej w P. Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 wyżej przywołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.