VII SA/Wa 259/07
WyrokWSA w Warszawie2007-06-28
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Leszek Kamiński, Jolanta Augustyniak - Pęczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając decyzję o nakazie rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu, prawidłowo zastosował przepisy prawa budowlanego, w szczególności art. 48 ust. 1, nie wzywając inwestora do przedstawienia dokumentów niezbędnych do legalizacji obiektu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nieprawidłowo zastosowały przepisy prawa budowlanego, ponieważ przed wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki samowolnie wybudowanego garażu nie wezwały skarżących do przedstawienia dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia procedury legalizacyjnej, zgodnie z art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. Brak takiego wezwania stanowił istotną wadę postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. i P. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę garażu konstrukcji metalowej, wykonanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżący podnosili, że organy nie uwzględniły zgody sąsiadów na usytuowanie obiektu w granicy oraz wskazywali na trudną sytuację materialną i zdrowotną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Asesor WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska (spr.), Protokolant Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi A. i P. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie zrealizowanego garażu. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku
Decyzją z dnia [...] września 2004r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G., na podstawie art. 48 ust 1 ustawy z dnia 07 lipca 1994r, - Prawo budowlane ( Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 104 kpa, nakazał A. i P. S. rozbiórkę garażu konstrukcji metalowej o wymiarach 5,0 m x 4,0 m, usytuowanego na działce nr ew. [...] położonej w Z., wykonanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ powiatowy wskazał, że podczas przeprowadzonych w dniu [...] lipca 2004r. czynności kontrolnych w zakresie odprowadzenia wód opadowych z budynku mieszkalnego A. i P. S., stwierdzono istnienie garażu konstrukcji metalowej o wymiarach 5,0 m x 4,0 m, usytuowanego na działce ww. nr ew. [...], wykonanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, według oświadczenia inwestora w 2001 r. Obiekt usytuowany jest dwoma ścianami bezpośrednio w granicy działki nr [...] i w granicy z działką niezabudowaną.
Powołując się na treść art. 48 ust 1 pkt 2 ww. ustawy - Prawo budowlane oraz § 12 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. - w sprawie warunków technicznych jakim powinny opowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) organ stwierdził, że przedmiotowy garaż nie spełnia warunków określonych ww. rozporządzeniu jak również miasto Z. nie posiada obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, co stanowi przesłankę do nakazania rozbiórki stosownie do art. 48 ust. 1 obowiązującej ustawy - Prawo budowlane.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2006r., nr [...], działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa w związku z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane ( Dz.U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. i P. S. -utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] września 2001 r, podzielając argumentację przedstawioną w decyzji organu i instancji.
W skardze na powyższą decyzję A. i P. S. podnieśli, iż jest ona
bardzo krzywdząca. Organy nie uwzględniły oświadczeń sąsiadów o wyrażeniu zgody na usytuowanie obiektu bezpośrednio w granicy. Skarżący wskazali, że w miejscu gdzie postawili garaż, znajdowały się szczątki starego budynku, który został wyremontowany tj. odtworzony ze zużytej blachy.
Ponadto, pięcioosobowa rodzina utrzymuje się ze świadczenia P. S. za zwolnienie lekarskie, skromnej sprzedaży zboża oraz zasiłku rodzinnego. W chwili obecnej P. S. nie jest w stanie zdemontować garażu, ze względu na rozległą przepuklinę kręgosłupa, jak również nie ma czym zapłacić osobie, która mogłaby dokonać rozbiórki.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zaprezentowane w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zaważył co następuje.
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1271).
Skarga jest zasadna, jednak z innych względów niż w niej podniesione.
Na wstępie podkreślić trzeba, że w znowelizowanym ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz.U. Nr 80. poz. 718 ) artykule 48 ust. 1 ustawodawca nałożył obowiązek nakazania rozbiórki obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, tylko w takim przypadku, gdy w następstwie czynności właściwego organu administracji publicznej, nie zaistnieją przesłanki uzasadniające zalegalizowanie obiektu budowlanego, o którym mowa w ust. 2 i 3 wyżej cytowanego artykułu.
Z tej przyczyny, przed podjęciem decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego organ powinien każdorazowo ustalić, czy obiekt został wzniesiony
zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bądź w jego braku z ustaleniami ostatecznej - w dniu wszczęcia postępowania - decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz, czy nie narusza przepisów, w tym techniczno budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem.
W związku z powyższym, obowiązkiem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G., było wydanie stosownego postanowienia, zobowiązującego skarżących do wykonania obowiązków koniecznych do przeprowadzenia procedury legalizacyjnej.
Z akt niniejszej sprawy wynika, że organ I instancji nie wezwał skarżących do przedstawienia dokumentów wymienionych w art. 48 ust. 3 ww. ustawy - Prawo budowlane, dokonując ustaleń we własnym zakresie, natomiast organ II instancji bezzasadnie zaaprobował to stanowisko.
Podkreślić bowiem trzeba, że fakt oczywistości samowoli budowlanej nie zwalniał organów od obowiązku zbadania - poprzez wezwanie skarżących do przedstawienia stosownych dokumentów - czy wzniesiony garaż w dacie wydawania decyzji nakazującej rozbiórkę tj. we wrześniu 2004 r, naruszał obowiązujące przepisy ( por. wyrok WSA z dnia 06 października 2006r. IV SA 651/03, LEX nr 160763).
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organów będzie przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem stanowiska Sądu, przy czym organy winny mieć na uwadze, że postanowieniem z dnia 14 czerwca 2006r, w sprawie o sygn. akt II SA/Go 597/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne, czy art. 48 ust 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2003 r Nr 20, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz.U. Nr 93, poz. 888) są zgodne z art. 2 i art. 32 ust 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej.
Ocena zgodności z Konstytucją RP ustawowej postawy do wydania zaskarżonych decyzji dokonana przez Trybunał Konstytucyjny może mieć wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.
Z powyższych względów należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145
§ 1 ust. 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Na mocy art. 152 ww. ustawy orzeczono jak w pkt. II wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło