I OSK 1704/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędziowie NSA Barbara Adamiak (spr.) del. WSA Aleksandra Łaskarzewska Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Okręgowego Inspektora Służby Więziennej w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 czerwca 2007 r. sygn. akt VIII SA/Wa 342/07 w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Okręgowego Inspektora Służby Więziennej w W. z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oddala skargę kasacyjną Dyrektor Aresztu Śledczego w R. decyzją z [...] grudnia 2006 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 85, art. 90, art. 91 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy z 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.) oraz § 2 ust. 1 i § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 24 czerwca 2003 r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 132, poz. 1235), odmówił M. W. przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Dyrektor Okręgowej Służby Więziennej w W. decyzją z [...] lutego 2007 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 85, art. 90 ust. 1, art. 91 ustawy z 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761) oraz § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 24 czerwca 2003 r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszowi Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 132, poz. 1235), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ wywodził, że art. 90 ust. 1 stanowi o prawie funkcjonariusza do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, której wysokość oraz szczegółowe zasady przyznawania i wypłaty są określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Prawo to stanowi formę zastępczą podstawowego prawa uregulowanego w art. 85 cytowanej ustawy i należy go wiązać z taką sytuacją, w której funkcjonariusz spełnia warunki do uzyskania lokalu, o którym mowa w art. 87 ustawy na podstawie decyzji administracyjnej, ale go nie otrzymał. Dlatego też powyższa okoliczność nie może być interpretowana w oderwaniu od art. 91 ust. 1 ustawy, wskazującego przypadki, w których nie przydziela się lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. Żona skarżącego w dniu wydania decyzji przez Dyrektora Aresztu Śledczego w R. posiadała spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, tym samym zgodnie z dyspozycją art. 91 ust. 1 pkt 1 i 3 nie miał on prawa do przydziału lokalu mieszkalnego, ani prawa do świadczenia ekwiwalentnego w postaci pomocy finansowej, o którym mowa w art. 90 ust. 1 ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 27 czerwca 2007 r. sygn. akt VIII SA/Wa 342/07, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. W. na decyzję Okręgowego Inspektora Służby Więziennej w W. z [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego w R. z [...] grudnia 2005 r. nr [...]. W uzasadnieniu Sąd wywodził o obowiązku prowadzenia postępowania zgodnie z art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 1 i § 3 i art. 140 Kodeksu postępowania administracyjnego. Materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu administracyjnym wskazuje, że organy obu instancji za podstawę faktyczną i prawną decyzji przyjęły art. 91 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o Służbie Więziennej uznając, że w chwili wydawania decyzji żona skarżącego nabyła spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego. Organy nie ustaliły zgodnie z powołanymi przepisami, czy skarżącemu w chwili składania wniosku przysługiwało prawo do uzyskania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, a więc czy nie zachodziły przesłanki określone w art. 91 ust. 1 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej, który stanowi, że lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się funkcjonariuszowi zajmującemu, w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, umowy najmu lub spółdzielczego prawa do lokalu, odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkaniowej. Powyższe ustalenia są kluczowe dla podjęcia właściwej decyzji. Wprawdzie w decyzjach znajduje się stwierdzenie, że w dniu składania wniosku skarżący posiadał uprawnienia do przyznania pomocy finansowej, jednak twierdzenie to nie zostało poparte dowodami. Bezspornym faktem jest, że skarżący w chwili składania wniosku zamieszkiwał w R. przy ul. [...]. W aktach sprawy znajduje się oświadczenie skarżącego z dnia [...] stycznia 2003 r., gdzie w rubryce "podać tytuł prawny do lokalu" wpisał własnościowe. Natomiast w oświadczeniu z dnia [...] stycznia 2004 r. podał, że lokal mieszkalny spółdzielczy przy ulicy [...] zajmował na podstawie "własnościowe – decyzja administracyjna". Powyższe oświadczenia były podstawą do otrzymania przez skarżącego równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. W związku z powyższym organ ponownie rozpoznając sprawę, ustali zgodnie z dyspozycją art. 7 i 77 § 1 K.p.a., mając na uwadze treść przepisu art. 91 ust. 1 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej, na jakiej podstawie prawnej w dacie składania wniosku skarżący zajmował mieszkanie w R. przy ul. [...], a następnie uzasadni wydaną decyzję z godnie z wymogami art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto w zależności od poczynionych ustaleń, organ odniesie się do zarzutu podniesionego w odwołaniu dotyczącego stanu faktycznego, który legł u podstaw wydanej decyzji, czego organ nie uczynił w zaskarżonej decyzji. W kontekście przedstawionych wyżej wywodów Sąd uznał, że decyzje obu instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając zatem na uwadze, że zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca zostały podjęte z naruszeniem powołanych przepisów prawa procesowego, Sąd stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Okręgowy Inspektor Służby Więziennej w W. wniósł od wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Zarzucił naruszenie prawa procesowego przez niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności poprzez nienależyte zastosowanie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Na tej podstawie wnosił o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, 2) zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Postępowanie przed sądami administracyjnymi reguluje wyczerpująco powołana ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie można zatem zarzucić, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym Sąd naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z tego względu, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.