II SA/Sz 210/07
WyrokWSA w Szczecinie2007-06-27
Skład orzekający: Elżbieta Makowska, Barbara Gebel, Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przerwa w dopełnieniu obowiązku meldunkowego na pobyt czasowy, przy jednoczesnym stałym przebywaniu pod tym samym adresem i regularnym zgłaszaniu się w urzędzie pracy, stanowi podstawę do pozbawienia statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku?Ratio decidendi
Przerwa w dopełnieniu obowiązku meldunkowego na pobyt czasowy, przy jednoczesnym stałym przebywaniu pod tym samym adresem i regularnym zgłaszaniu się w urzędzie pracy, nie stanowi samoistnej podstawy do pozbawienia statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. Sąd uznał, że przesłanka zarejestrowania się w urzędzie pracy właściwym dla miejsca zameldowania ma charakter ewidencyjny i porządkujący, a jej automatyczne stosowanie bez uwzględnienia ratio legis jest nieadekwatne do okoliczności faktycznych.Stan faktyczny
Skarżąca J. P. została pozbawiona statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku decyzją Starosty, a następnie decyzją Wojewody, z powodu braku aktualnego zameldowania na pobyt czasowy w okresie od [...] r. do [...] r. Skarżąca argumentowała, że była przekonana o ważności dotychczasowego zameldowania i systematycznie zgłaszała się w urzędzie pracy. Organy administracji uznały, że przerwa w obowiązku meldunkowym stanowiła podstawę do utraty statusu bezrobotnego.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, a także stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska /spr./ Sędziowie: Sędzia NSA Barbara Gebel Asesor WSA Joanna Wojciechowska Protokolant Aneta Kukla po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Starosta decyzją z dnia [...] r., Nr [...] wydaną na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 i art. 9 ust. 1 pkt 14 lit.a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001, ze zm.) oraz art. 104 Kpa orzekł o utracie przez J. P. statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku z dniem [...] r. z powodu braku zameldowania na terenie działania Powiatowego Urzędu Pracy .
J. P. domagając się uchylenia powyższej decyzji podniosła
w odwołaniu, że przez przeoczenie nie dopełniła obowiązku przedłużenia zameldowania, była przekonana, że dotychczasowe zameldowanie obejmuje okres do końca [...] r.
Wojewoda decyzją z dnia [...] r. Nr
[...] , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa i art. 10 ust. 4 pkt 2, art. 33 ust.4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia
i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz.1001, ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Wojewoda ustalił, jak wynika to z uzasadnienia decyzji, że J. P. zarejestrowała się w PUP uzyskując status bezrobotnego z dniem
[...]r. z prawem do zasiłku od dnia [...] r. do dnia [...]r. W tym czasie posiadała stałe zameldowanie w [...] a na pobyt czasowy zameldowana była [...]. Organ na podstawie załączonego do akt potwierdzenia zameldowania na pobyt czasowy stwierdził, że zamierzony przez stronę okres pobytu czasowego w [...] przypadał od [...] r. do [...]r. W dniu [...] r. J. P. złożyła oświadczenie, z którego wynika, że nie jest zarejestrowana w innym urzędzie pracy na terenie kraju, a także że została poinformowana o konieczności przedłużenia meldunku tymczasowego. Powołując się na notatkę służbową sporządzoną przez pracownicę PUP , organ II instancji ustalił, że na początku [...] r. pracownica ta próbowała skontaktować się telefonicznie ze stroną, w celu ustalenia czy posiada przedłużenie zameldowania na pobyt czasowy. Podczas kolejnego stawiennictwa
w dniu [...] r. w PUP J. P. została poinformowana o tym, że zameldowanie to posiada do [...] r. W dniu [...] r. strona dostarczyła do PUP potwierdzenie zameldowania na pobytczasowy w Koszalinie na okres od [...] r. do [...]r. i tego dnia złożyła oświadczenie, w którym przyznała, że w okresie od [...]r. do [...] r. nie posiadała zameldowania na pobyt czasowy w Koszalinie, ale cały czas przebywała pod tym samym adresem.
Wojewoda odnosząc się do powyższego stanu faktycznego wskazał, że zgodnie z art. 2 ust.1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach pracy, bezrobotnym jest w szczególności osoba, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy. Z § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 26 listopada 2004 r. w sprawie rejestracji bezrobotnych
i poszukujących pracy (Dz. U. Nr 261, poz. 2607) wynika, że bezrobotny zgłasza się w celu dokonania rejestracji, do powiatowego urzędu pracy właściwego ze względu na zameldowanie w miejscu pobytu stałego lub czasowego, a jeżeli nie jest zameldowany, do powiatowego urzędu pracy, na którego obszarze działania przebywa.
W ocenie organu odwoławczego, zaistniała zatem podstawa do pozbawienia J. P. na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia
i instytucjach rynku pracy statusu osoby bezrobotnej i stwierdzenia utraty przez stronę, prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
J. P. nie zgadzając się z tą decyzją w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego , wniosła o jej uchylenie i podniosła, że była przekonana, że jest zameldowana w Koszalinie do końca [...] r.,
z [...] nigdzie nie wyjeżdżała, systematycznie zgłaszała się według terminarza wizyt w Powiatowym Urzędzie Pracy . Jej córka pod tym samym adresem w [...] zameldowana jest na pobyt stały od urodzenia, tj. od [...] r.. Skarżąca zaprzeczyła ustaleniom organu twierdząc, że nie jest prawdą aby pracownik PUP próbował zawiadomić Ją telefonicznie o upływie okresu czasu na jaki posiadała zameldowanie na pobyt czasowy, jak również nie jest prawdą, że była informowana o tym fakcie podczas wizyt w PUP w dniach: [...] r., [...]r., [...] r.
Na poparcie swych twierdzeń skarżąca dołączyła do skargi terminarz wizyt w PUP .
Wojewoda odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i powtórzył argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżąca rejestrując się w dniu
[...] r. w Powiatowym Urzędzie Pracy posiadała potwierdzenie zameldowania w tym mieście na pobyt czasowy do [...] r.
i złożyła w organie stosowny dokument na tę okoliczność.
Nie ulega też wątpliwości, że nastąpiła przerwa w tym zameldowaniu bowiem kolejne potwierdzenie zameldowania na pobyt czasowy pod tym samym adresem jakie strona przedłożyła w PUP w dniu [...] r. obejmowało okres od [...] r. do [...] r.
W ocenie sądu, powstała w świetle skargi rozbieżność między ustaleniami organu, a twierdzeniami skarżącej na okoliczność, czy strona była informowana przez pracownika PUP w Koszalinie o konieczności przedłożenia kolejnego dowodu na potwierdzenie zameldowania na pobyt stały lub czasowy na terenie działania tego Urzędu, nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia.
Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się natomiast do oceny prawidłowości rozumowania organów obu instancji stojących na stanowisku, że przerwa w dopełnieniu przez stronę obowiązku meldunkowego stanowi podstawę faktyczną do pozbawienia jej statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
W związku z tak rozumianą istotą problemu nieodzowne jest przypomnienie, że w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, wprawdzie na gruncie przepisów nie obowiązującej obecnie ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu
i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.), sądy zwracały uwagę na zróżnicowany charakter przesłanki zameldowania na pobyt czasowy lub tymczasowy na terenie działania powiatowego urzędu pracy, w którym następuje rejestracja bezrobotnego.
W uzasadnieniu wyroku z dnia 7 lutego 2004 r., sygn. akt IV SA/Wr 346/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził między innymi, że: "Przesłanka zarejestrowania się we właściwym urzędzie pracy dla miejsca zamieszkania odnosi się przede wszystkim do momentu rejestracji, a po zmianie miejsca zamieszkania i zameldowania przestaje mieć charakter przesłanki materialnoprawnej, a staje się wymogiem ewidencyjnym, którego niedochowanie nie może skutkować utratą świadczenia przedemerytalnego". Zdaniem sądu, pogląd ten nie stracił swej aktualności również na gruncie ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r.
o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Ewidencyjny charakter przesłanki zarejestrowania we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy, zawartej
w definicji bezrobotnego, określonej w art. 2 ust 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, wynika również z treści, wskazanego
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy
z dnia 26 listopada 2004 r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy (Dz. U. Nr 262, poz. 2607). Wynika to nie tylko z cytowanego przez organ odwoławczy § 2 ust. 1 tego rozporządzenia, ale także z jego § 5, w którym określono obowiązki osoby zamierzającej zmienić miejsce stałego zameldowania lub pobytu czasowego oraz osoby, która już zmiany takiej nie dokonała. Zwrócić też trzeba uwagę na końcowe zdanie § 2 ust.1 omawianego rozporządzenia, stanowiące, że bezrobotny, który nie jest zameldowany, zgłasza się, w celu rejestracji do powiatowego urzędu pracy, na którego obszarze działania przebywa.
W ocenie sądu, treść ustawowej definicji bezrobotnego w powiązaniu
z przepisami powyższego rozporządzenia pozwala ustalić, że przesłanka zarejestrowania się bezrobotnego w powiatowym urzędzie pracy właściwym dla miejsca stałego lub czasowego zameldowania tej osoby - obok celu ewidencyjnego spełnia rolę porządkującą system świadczeń dla bezrobotnych, gdyż umożliwia planowe gromadzenie środków na ten cel przez właściwe urzędy pracy.
Dlatego, zdaniem sądu, przesłanki tej nie można stosować automatycznie, bez odniesienia się do jej ratio legis.
W związku z tym należy odróżnić znaczenie tej przesłanki i konieczność wykazania jej spełnienia w przypadku zgłoszenia się osoby celem rejestracji
w powiatowym urzędzie pracy, od sytuacji, gdy osoba już zarejestrowana
i posiadająca status bezrobotnego zamierza zmienić lub zmieniła miejsce stałego zamieszkania lub czasowego pobytu, a także od przypadku, gdy bezrobotny, zarejestrowany - we właściwym dla miejsca czasowego pobytu powiatowym urzędzie pracy i pobierający w tym urzędzie zasiłek - nie zmienia miejsca czasowego pobytu, przebywa stale pod tym samym adresem, regularnie zgłasza się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonych terminach, a jedynie nie dopełnia na czas obowiązku meldunkowego powodując przerwę w potwierdzeniu, przez właściwy organ meldunkowy, zameldowania na pobyt czasowy na dalszy okres.
Taka, jak ostatnia z wyżej wymienionych sytuacji hipotetycznych, zaistniała w niniejszej sprawie.
Skarżąca w momencie rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy posiadała potwierdzenie zameldowania na pobyt czasowy. Potwierdzenie to posiadała również w dniu wydania przez organ I instancji decyzji pozbawiającej Ją statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. Przerwa w okresie od [...] r. do [...] r. w dopełnieniu obowiązku meldunkowego na pobyt czasowy nie wiązała się jednak, skoro organy orzekające w sprawie tego nie ustaliły, ze zmianą przez stronę miejsca zamieszkania lub pobytu. J. P. – jak wynika to ze znajdującej się w aktach administracyjnych kopii terminarza wizyt w PUP
w [...], [...] i [...] r. zgłaszała się
w wyznaczonych terminach.
W świetle powyższych okoliczności faktycznych, przyjęcie przez organy obu instancji, że skarżąca nie spełnia definicji osoby bezrobotnej i w konsekwencji pozbawienie jej statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, nastąpiło z naruszeniem art.33 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia
i instytucjach rynku pracy w zakresie wykładni przesłanki zarejestrowania we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Organy nie dostrzegając istoty i celu jaki spełnia ta przesłanka, zastosowały ją automatycznie, w sposób nieadekwatny do okoliczności faktycznych sprawy.
Dlatego należało uwzględnić skargę i orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 oraz na podstawie art. 152 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło