III SA/Łd 126/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant: Asystent sędziego Piotr Pietrasik, po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami 1. oddala skargę; 2. nakazuje wypłacić adwokatowi W.H. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. A 6 z funduszu Skarbu Państwa – kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote 80/100) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją nr [...] z dnia [...] Prezydent Miasta Ł., na podstawie art.140 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. prawo o ruchu drogowym(Dz.U. nr 58 z 2003r. poz.515 z późn. zm.) oraz art.104 i 108 § 1 kpa cofnął M.K. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, zobowiązał go do zwrotu prawa jazdy i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu stwierdzono, iż zgodnie z treścią art.140 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. decyzję o cofnięciu prawa jazdy wydaje starosta w razie stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Orzeczeniem z dnia [...] Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. orzekł wobec M.K. znaczny i trwały stopień niepełnosprawności. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. skierował M.K. na badania lekarskie do Przychodni Konsultacyjno-Diagnostycznej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. Orzeczeniem z dnia [...] Przychodnia Konsultacyjno – Diagnostyczna Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy stwierdziła u M.K. przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami w stosunku do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy. W związku z treścią orzeczenia z dnia [...] organ administracji orzekł jak w sentencji decyzji. Odwołanie od wymienionej decyzji złożył M.K. podnosząc, iż lekarz orzecznik nie przeprowadził badań lekarskich tylko oparł się na karcie informacyjnej ze szpitala. Odwołujący jest w dobrym stanie zdrowia i obecnie nie ma żadnych poważnych następstw wypadku wskutek którego znalazł się w szpitalu. Nadto od orzeczenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. odwołał się do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. i obecnie oczekuje na termin badania lekarskiego. Decyzją nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art.138 § 1 pkt.1 kpa, art.140 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. prawo o ruchu drogowym(Dz.U. nr 58 z 2003r. poz.515 z późn. zm.) oraz art.1 ust.1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych(Dz.U. nr 79 z 2001r. poz.856 z późn. zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu stwierdzono, iż zgodnie z treścią art.140 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. decyzję o cofnięciu prawa jazdy wydaje starosta w razie stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Wprawdzie do chwili obecnej nie zostało rozpatrzone odwołanie M.K. od orzeczenia lekarskiego jednakże jego stan zdrowia opisany w karcie informacyjnej leczenia szpitalnego z 2003r. może stanowić zagrożenie dla bezpiecznego prowadzenia pojazdu. Odwołujący ma nadciśnienie tętnicze a w 2001r. miał udar mózgu z niedowładem lewych kończyn. Nie można zatem wykluczyć, w ocenie organu odwoławczego, iż może się zdarzyć kolejny udar mózgu a gdyby doszło do niego w czasie kierowania pojazdem, jego skutki mogłyby być tragiczne dla uczestników ruchu drogowego. W związku z czym nie można czekać na zakończenie postępowania odwoławczego co do orzeczenia lekarskiego gdyż termin badań w Instytucie Medycyny Pracy może być odległy. W sytuacji gdyby orzeczenie lekarskie było pozytywne dla odwołującego to organ I instancji może wydać decyzję o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami. Mając to na uwadze organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na wymienioną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył M.K. podnosząc, iż jest ona niezgodna z prawem i wydana została bez zbadania wszystkich okoliczności. W uzasadnieniu skargi powołano argumenty przytoczone w uzasadnieniu odwołania oraz przedstawiono szczegółowo zarzuty skarżącego co do sposobu przeprowadzenia badań lekarskich. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosił o jej odrzucenie lub oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W dniu 2 września 2004r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęło orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...] stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez M.K. pojazdami silnikowymi. Wyrokiem z dnia 26 stycznia 2005r. w sprawie III SA/Łd 508/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. W uzasadnieniu wyroku stwierdzono, iż organ administracji był związany treścią orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie u M.K. przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Orzeczenie to ma charakter opinii biegłego w rozumieniu art.84 § 1 kpa a więc winno zawierać uzasadnienie wyjaśniające wszystkie wątpliwości w sposób przekonujący dla strony, organu administracji oraz sądu. Orzeczenie to jest środkiem dowodowym, o którym mowa w art.75 kpa i winno zostać ocenione przez organ administracji w ramach określonych przez art.80 kpa. Organy administracji nie powinny wydawać decyzji przed rozpoznaniem odwołania M.K. od orzeczenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy. Najpierw winien zostać wyczerpany tryb postępowania określony w § 13 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 czerwca 1999r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców, a następnie winna zostać wydana decyzja. Wydanie decyzji przez organy administracji obu instancji przed uzyskaniem orzeczenia lekarskiego w trybie odwoławczym, w ocenie sądu, naruszało uprawnienia skarżącego do złożenia odwołania przewidziane w rozporządzeniu z 30 czerwca 1999r., art.8 i 10 § 1 kpa oraz uzasadnia postawienie zarzutu niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Brak ten spowodował, że sąd nie mógł ocenić legalności zaskarżonej decyzji z punktu widzenia naruszenia przepisów prawa materialnego. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt.1c.) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji winien zażądać uzasadnienia orzeczenia wydanego przez Instytutu Medycyny Pracy oraz załączyć całą dokumentację medyczną. Od wymienionego wyroku skargę kasacyjną wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podnosząc, iż błędne jest stanowisko sądu gdyż orzeczenie lekarskie nie jest środkiem dowodowym w rozumieniu art.75 § 1 kpa lecz dokumentem urzędowym w rozumieniu art.76 § 2 kpa. Nie posiada więc waloru opinii biegłego i nie musi zawierać uzasadnienia gdyż musi być wydane na drukach według wzoru określonego w załączniku do rozporządzenia z dnia 7 stycznia 2004r. a wzór ten nie zawiera pozycji uzasadnienia. Organ administracji jest związany wydanym orzeczeniem lekarskim. Sąd naruszył przepis art.140 ust.1 pkt.1 ustawy prawo o ruchu drogowym gdyż przepis ten nie wymaga aby orzeczenie lekarskie było ostateczne. Wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień do prowadzeniu pojazdów podyktowane było stanem zdrowia M.K. oraz interesem społecznym i słusznym interesem strony z uwagi na zagrożenie życia i zdrowia uczestników ruchu drogowego. W konkluzji organ administracji wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wyrokiem z dnia 7 lutego 2006r. w sprawie I OSK 420/05 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. W uzasadnieniu wyroku podniesiono, iż błędny jest zarzut naruszenia przez sąd przepisu art.140 ust.1 pkt.1 ustawy prawo o ruchu drogowym. W przypadku wniesienia odwołania od orzeczenia lekarskiego starosta nie może wydać decyzji przewidzianej w tym przepisie aż do momentu wydania ostatecznego orzeczenia przez jednostkę badawczo-rozwojową, przewidzianego w § 14 ust.2 rozporządzenia z 30 czerwca 1999r. Sąd prawidłowo uznał, iż wydanie decyzji cofającej uprawnienie przed ostatecznym zakończeniem postępowania w przedmiocie orzeczenia lekarskiego naruszyło przepisy prawa procesowego. Naruszenie to nie miało jednak wpływu na wynik sprawy gdyż orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...] potwierdzało istnienie przeciwwskazań do kierowania przez M.K. pojazdami mechanicznymi. Sąd I instancji błędnie uznał, iż orzeczenie lekarskie ma cechy opinii biegłego w rozumieniu art.75 § 1 kpa. Orzeczenie takie stanowi środek dowodowy, o którym mowa w art.76 § 2 kpa i który podlega ocenie organu administracji jak każdy inny środek dowodowy. Rozporządzenie z dnia 30 czerwca 1999r. nie wymagało uzasadnienia orzeczenia lekarskiego wprowadzając jako gwarancję zachowania praw strony możliwość wniesienia odwołania. Sąd I instancji błędnie zatem zlecił uzupełnienie orzeczenia o uzasadnienie, załączenie dokumentacji lekarskiej i ponowną jego ocenę. Skoro orzeczenie lekarskie jest dokumentem urzędowym to należy przyjąć za dopuszczalne przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu. Ocena legalności decyzji winna zatem uwzględniać charakter orzeczenia lekarskiego jako środka dowodowego, o którym mowa w art.76 § 2 kpa. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Orzeczeniem Wojskowej Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej w Ł. z dnia [...] u M.K. nie stwierdzono przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga M.K. nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach 3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Badając legalność zaskarżone decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. prawo o ruchu drogowym(Dz.U. nr 58 z 2003r. poz.515 z późn. zm.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 czerwca 1999r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców(Dz.U. nr 69 poz.772). Zgodnie z treścią art.140 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi wydaje starosta w razie stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. W myśl zaś art.122 ust.1 pkt.5 wymienionej ustawy badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba niepełnosprawna posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie do kierowania tramwajem, skierowana decyzją starosty na podstawie zawiadomienia powiatowego lub wojewódzkiego zespołu orzekania o stopniu niepełnosprawności. Zgodnie z treścią § 12 ust.1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 1999r. uprawniony lekarz na podstawie wyników badań, o których mowa w § 2 wydaje orzeczenie lekarskie stwierdzające brak lub istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W myśl § 13 ust.1 i ust.2 pkt.2 wymienionego rozporządzenia od orzeczenia lekarskiego badany lub podmiot kierujący na badanie może wnieść odwołanie wraz z uzasadnieniem w terminie 7 dni od dnia otrzymania orzeczenia lekarskiego do jednostki badawczo-rozwojowej w dziedzinie medycyny pracy jeżeli orzeczenie lekarskie wydał uprawniony lekarz wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy. Z wymienionych przepisów wynika, iż cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym ma miejsce w razie stwierdzenia, na podstawie orzeczenia lekarskiego, istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Orzeczenie lekarskie wydaje uprawniony lekarz i od takiego orzeczenia badanemu przysługuje odwołanie do podmiotu odwoławczego. Należy zaznaczyć, iż orzeczenie, o którym mowa w § 12 rozporządzenia z 30 czerwca 1999r., nie ma cech opinii biegłego w rozumieniu art.75 § 1 kpa. Nie wymaga więc uzasadnienia i winno być ono sporządzone według wzoru określonego w załączniku nr 3 do rozporządzenia. Orzeczenie takie jest środkiem dowodowym, o którym mowa w art.76 § 2 kpa w więc stanowi dokument urzędowy podlegający ocenie organu administracji tak jak każdy inny środek dowodowy. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 lutego 2006r. w sprawie I OSK 420/05. W rozpoznawanej sprawie przyczyną cofnięcia M.K. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi była treść orzeczenia Przychodni Konsultacyjno – Diagnostycznej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...]. Orzeczenie to zostało sporządzone przez uprawnionego lekarza według wzoru określonego w załączniku nr 3 do rozporządzenia z 30 czerwca 1999r., po uprzednim przeprowadzeniu badań specjalistycznych i analizie zgromadzonej dokumentacji lekarskiej. Z treści tego orzeczenia wynika, iż wobec skarżącego istnieją przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami silnikowymi. Wiarygodność tego orzeczenia potwierdziło orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...], wydanego na skutek odwołania skarżącego. Orzeczenie z [...] również wskazuje, iż wobec M.K. istnieją przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami. Skarżący był zatem poddany dwukrotnie badaniu lekarskiemu przez dwie różne jednostki orzecznicze i orzeczenia obu jednostek są zgodne co do tego, że istnieją przeciwwskazania zdrowotne do prowadzenia przez niego pojazdów silnikowych. Uwiarygodnia to tezę, iż ze względu na stan zdrowia M.K. rzeczywiście nie był on zdolny do prowadzenia pojazdów. Organy administracji obu instancji, w ramach swobodnej oceny dowodów, oceniły treść orzeczenia z dnia [...] uznając ten dowód za wiarygodny. W zaskarżonej decyzji podkreślono, iż skarżący choruje na nadciśnienie tętnicze zaś w 2001r. miał udar mózgu z niedowładem lewych kończyn. Wyjaśniono także jakie zagrożenie dla innych uczestników ruchu drogowego stanowi dopuszczenie skarżącego do prowadzenia pojazdów przy obecnym stanie jego zdrowia. W przekonaniu sądu, ocena charakteru orzeczenia z dnia [...] dokonana przez organy administracji mieści się w ramach swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art.80 kpa. W toku postępowania administracyjnego skarżący nie przeprowadził w sposób skuteczny dowodu podważającego wiarygodność treści orzeczenia z dnia [...] W odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz w licznych pismach procesowych skarżący kwestionował prawidłowość przeprowadzonych badań lekarskich, a w szczególności badań psychologicznych. Zarzuty te zostały dokładnie opisane w odwołaniu od orzeczenia z [...] Podniesione zarzuty nie miały jednak istotnego wpływu na treść wydanego orzeczenia. M.K. był bowiem poddany ponownym badaniom lekarskim w Instytucie Medycyny Pracy i treść orzeczenia tego Instytutu ponownie wskazuje na istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez skarżącego pojazdami silnikowymi. Pomijając zatem kwestię prawdziwości zarzutów skarżącego stawianych badaniom w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy, to skoro był on ponownie badany w Instytucie Medycyny Pracy i ponownie uznano, że ze względu na stan zdrowia nie jest on zdolny do kierowania pojazdami, to zarzuty te nie miały wpływu na treść orzeczenia z dnia [...]. W ocenie sądu, skarżący nie obalił domniemania zgodności rzeczywistością treści orzeczenia z [...] w sposób określony w art.76 § 3 kpa. Organy administracji obu instancji naruszyły natomiast przepisy prawa procesowego a mianowicie art.7 i 77 § 1 kpa gdyż decyzja o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi została wydana mimo, że nie zostało ostatecznie zakończone postępowanie w przedmiocie orzeczenia lekarskiego. Decyzja, o której mowa w art.140 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. nie może być bowiem wydana aż do momentu wydania ostatecznego orzeczenia przez odwoławczą jednostkę badawczo-rozwojową. Organy administracji wydały natomiast taką decyzję mimo, że orzeczenie z dnia [...] nie było ostateczne. Doszło zatem do naruszenia przepisów prawa procesowego. Naruszenie takie może stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji tylko wówczas gdy mogło mieć one istotny wpływ na wynik sprawy. Sytuacja taka nie miała jednak miejsca w rozpoznawanej sprawie. Ostateczne orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy z [...] potwierdziło bowiem istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia przez skarżącego pojazdów silnikowych. Skoro więc orzeczenie z [...] potwierdziło treść orzeczenia z [...] to naruszenie przepisów procesowych przez organy administracji nie miało wpływu na wynik sprawy. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 lutego 2006r. w sprawie I OSK 420/05. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie ma natomiast znaczenia fakt, iż orzeczeniem z dnia [...] u skarżącego stwierdzono brak przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów silnikowych(k.138). Przedmiotem postępowania w rozpoznawanej sprawie jest bowiem ocena legalności zaskarżonej decyzji w dniu jej wydania nie zaś to czy obecnie stan zdrowia skarżącego pozwala mu na prowadzenie pojazdów. Skoro w orzeczeniu z [...] uprawniony lekarz uznał, że nie istnieją przeciwwskazania zdrowotne do kierowania przez skarżącego pojazdami to widocznie jego stan zdrowia uległ poprawie. Nie ma to jednak żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.151 ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd oddalił skargę M.K.. Na podstawie art.250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. w związku z § 18 ust.1 pkt.1c i § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz.U. nr 163 poz.1348 z późn. zm.) sąd przyznał adwokatowi W.H. kwotę 292,80 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Na kwotę tę złożyło się: 240 zł – wynagrodzenie adwokackiego oraz 52,80 zł – podatek od towarów i usług.