I OSK 1919/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie Anna Lech NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. B., J. W. i M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 lipca 2007 r. sygn. akt II SA/Kr 3173/03 w sprawie ze skargi B. B., J. W., M. K. i K. K. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości 1. uchyla zaskarżony wyrok i decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] oraz decyzję Starosty O. z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...], 2. zasądza od Wojewody Świętokrzyskiego na rzecz B. B., J. W. i M. K. solidarnie kwotę 487 (czterysta osiemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania za obie instancje oraz na rzecz K. K. kwotę 30 (trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania za pierwszą instancję. Wyrokiem z dnia 25 lipca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę B. B., J. W., M. K. i K. K. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] listopada 2003 r. o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne: Decyzją z dnia z dnia [...] listopada 2002 r. Starosta O., działając na podstawie art. 105 § 1 kpa, umorzył postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w O. przy ul. [...]. Jak wynika z uzasadnienia decyzji B. B., występująca w imieniu własnym i swego rodzeństwa – J. W., M. K. i K. K. - jako spadkobierców Z. K., złożyła wniosek o zwrot nieruchomości o powierzchni [...] ha, której Z. K. zrzekł się aktem notarialnym z dnia [...] stycznia 1958 r. na podstawie art. 60 prawa rzeczowego. Umarzając postępowanie organ wskazał, iż przepisy art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie dają podstawy do zwrotu nieruchomości, których właściciel zrzekł się dobrowolnie, gdyż takiej nieruchomości nie można traktować jako wywłaszczonej. W odwołaniu od powyższej decyzji strona zarzuciła, iż pominięty został związek przyczynowy między zrzeczeniem się nieruchomości a żądaniem tego zrzeczenia, wynikającym z ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli. Decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. Wojewoda Świętokrzyski, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W motywach decyzji organ II instancji wskazał, iż wyrokiem z dnia 24 stycznia 2001 r. o sygn. akt SK 22/01 Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie, w jakim wyklucza on odpowiednie stosowanie przepisów rozdziału 6 działu III ustawy do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 5 i art. 13 ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli. Jednak w rozpoznawanej sprawie przeniesienie prawa własności nieruchomości nie nastąpiło w trybie ustawy o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli, lecz na podstawie art. 60 § 1 dekretu z dnia 11 października 1946 r. - prawo rzeczowe, zgodnie z którym nieruchomość, której właściciel się zrzekł staje się własnością Skarbu Państwa, W skardze na powyższą decyzję podniesiono zarzut naruszenia art. 216 w związku z art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, podkreślając, iż odstąpienie nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa dokonane zostało w wykonaniu obowiązku nałożonego na właściciela gruntu decyzją Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w O. z dnia [...] stycznia 1958 r. Decyzja ta uzależniała zatwierdzenie podziału geodezyjnego nieruchomości od bezpłatnego odstąpienia na rzecz Skarbu Państwa działek przeznaczonych w planie zagospodarowania przestrzennego na cele użyteczności publicznej. Strona podniosła, iż art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego stosuje się do tzw. bezpłatnego odstąpienia w oparciu o przepis art. 13 ustawy o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli, a zrzeczenie się nieruchomości nastąpiło w trybie tegoż przepisu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Świętokrzyski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ zauważył, iż skarżący dążą do zbadania w postępowaniu administracyjnym prawidłowości sporządzenia aktu notarialnego, co nie leży w kompetencjach organów administracji. Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, iż nie budzi wątpliwości, że Trybunał Konstytucyjny zakwestionował brak możliwości zwrotu nieruchomości bezpłatnie odstąpionych na własność gminy w oparciu o przepis art. 13 ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli. Istota sporu tkwi jednak w tym, że skarżący występują przeciwko treści aktu notarialnego, odwołując się do wady oświadczenia woli swego poprzednika. Skarżący stoją na stanowisku, że zapis zawierający oświadczenie woli, zamieszczony w treści aktu notarialnego z dnia [...] stycznia 1958 r., stanowiący, że Z. K., powołując się na art. 60 prawa rzeczowego, zrzekł się prawa własności działek oznaczonych nr [...],[...] i [...] dokonany został pod przymusem. Wada oświadczenia woli, jako kategoria prawa cywilnego, może być wykazywana tylko na drodze postępowania cywilnego. Organy administracji nie są uprawnione do badania, czy czynność prawna z zakresu prawa cywilnego została dokonana bez wad. Skarżący, czy ich poprzednik prawny, mogli na właściwej drodze postępowania cywilnego wykazywać, że oświadczenie woli zdziałane zostało pod przymusem. Gdyby to wykazali, doprowadziłoby to do bezskuteczności oświadczenia o zrzeczeniu się własności na podstawie art. 60 prawa rzeczowego, gdyż wadliwe oświadczenie nie mogłoby być podstawą przeniesienia własności na skutek zrzeczenia się. Skoro jednak z treści aktu notarialnego wynika wprost, że poprzednik prawny skarżących zrzekł się prawa własności przedmiotowej nieruchomości na podstawie czynności cywilnoprawnej w oparciu o art. 60 prawa rzeczowego, brak jest podstaw do prowadzenia postępowania w przedmiocie zwrotu nieruchomości na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. W skardze kasacyjnej skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący B. B., J. W. i M. K., reprezentowani przez pełnomocnika w osobie adwokata, podnieśli zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 216 ust. 2 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że w przypadku zrzeczenia się nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, na podstawie czynności cywilnoprawnej, brak jest podstaw do zwrotu nieruchomości na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, iż Z. K. zrzekł się nieruchomości na podstawie art. 13 ustawy o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli, nie zaś na skutek dobrowolnego zrzeczenia się, o którym mowa w art. 60 prawa rzeczowego. Autor skargi kasacyjnej zwrócił uwagę, iż w treści art. 13 ustawy posłużono się terminem "odstępuje", a więc nie jest konieczne zawarcie umowy pomiędzy odstępującym a Skarbem Państwa, istotne jest jedynie powstanie skutku w postaci nieodpłatnego przekazania własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, co może nastąpić poprzez zrzeczenie się prawa własności. Aby zasadne było żądanie zwrotu nieruchomości muszą być spełnione następujące warunki: wydanie decyzji o podziale nieruchomości na podstawie ustawy o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli i dokonanie przez jej adresata czynności prawnej skutkującej nieodpłatnym przeniesieniem własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. W rozpoznawanej sprawie istnieje związek przyczynowy między decyzją o podziale nieruchomości a zrzeczeniem się własności nieruchomości, co wynika z treści samego aktu notarialnego, w którym zawarto motywy tej czynności prawnej. Sąd I instancji dopuścił się zatem naruszenia art. 216 ust. 2 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przyjmując, że w przypadku zrzeczenia się własności nieruchomości na podstawie czynności cywilnoprawnej brak jest podstaw do zwrotu nieruchomości na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Autor skargi kasacyjnej podkreślił ponadto, iż wbrew poglądowi wyrażonemu w zaskarżonym wyroku, skarżący nie występują przeciwko treści aktu notarialnego, ale wskazują na związek przyczynowy pomiędzy decyzją o podziale nieruchomości a zrzeczeniem się własności. Nie wnoszą również, z powołaniem się na wady prawne, o uznanie za bezskuteczną czynności dokonanej w § 3 aktu notarialnego. Powołując takie zarzuty, skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uchylenie w całości decyzji Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] listopada 2003 r. oraz o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Mając na względzie fakt, iż w rozpoznawanej sprawie żadna z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie wystąpiła, Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany był rozpoznać sprawę wyłącznie w granicach zakreślonych skargą kasacyjną. Rozpoznawana skarga kasacyjna została oparta na zarzucie naruszenia przepisu prawa materialnego, tj. art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543) w brzmieniu uwzględniającym wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 października 2001 r. o sygn. akt SK 22/01. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut skargi kasacyjnej należy uznać za usprawiedliwiony. W niniejszej sprawie skarżący wystąpili z żądaniem zwrotu nieruchomości, której właściciel – Z. K. – zrzekł się na mocy aktu notarialnego z dnia [...] stycznia 1958 r. na rzecz Skarbu Państwa prawa własności, z powołaniem się na art. 60 § 1 dekretu z dnia 11 października 1946 r. – prawo rzeczowe (Dz.U.Nr 57, poz. 319). Skarżący dowodzili, iż u podstaw zrzeczenia się własności nieruchomości leżały przepisy art. 5 i art. 13 ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli (Dz.U.Nr 35, poz. 240 z późn. zm.), gdyż zrzeczenie nastąpiło w zamian za udzielenie zgody na podział nieruchomości w trybie tej ustawy. W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż przepisy rozdziału 6 działu III ustawy o gospodarce nieruchomościami, przed nowelą z dnia 28 listopada 2003 r. (Dz.U. z 2004 r. Nr 141, poz. 1492), określały zasady zwrotu nieruchomości, które zostały uprzednio wywłaszczone, a obecnie zostały uznane za zbędne na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami ustawodawca wymienił akty prawne, których przepisy dawały podstawę do nabywania lub przejmowania nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, do których odpowiednie zastosowanie znajdowały przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Zgodnie z art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami do aktów tych zaliczono ustawę z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 i z 1982 r. Nr 11, poz. 79), ustawę z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 31, poz. 138, z 1961 r. Nr 7, poz. 47 i Nr 32, poz. 159 oraz z 1972 r. Nr 27, poz. 192), ustawę z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi (Dz. U. z 1969 r. Nr 27, poz. 216, z 1972 r. Nr 49, poz. 312 i z 1985 r. Nr 22, poz. 99), ustawę z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159, z 1972 r. Nr 27, poz. 193 oraz z 1974 r. Nr 14, poz. 84), ustawę z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 27, poz. 192, z 1973 r. Nr 48, poz. 282 i z 1985 r. Nr 22, poz. 99) oraz odrębne przepisy związane z istnieniem Tatrzańskiego Parku Narodowego. Jak wynika z powyższego, ustawodawca nie przewidywał stosowania trybu zwrotu nieruchomości przejętych na podstawie art. 5 i art. 13 ustawy o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli. Jednakże w powołanym już wyroku z dnia 24 października 2001 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie, w jakim wyklucza odpowiednie stosowanie przepisów rozdziału 6 działu III ustawy o gospodarce nieruchomościami do nieruchomości przejętych na podstawie art. 5 i art. 13 ustawy o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli jest niezgodny z art. 32 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. Skutkiem zapadłego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, właściciele nieruchomości przejętych przez Skarb Państwa na podstawie powyższych przepisów uzyskali prawo ubiegania się o ich zwrot w oparciu o przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. W dacie złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości podstawą prawną do rozpoznania żądania strony stanowił zatem art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie ustalonym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, odpowiadający treścią obecnemu brzmieniu art. 216 ust. 2 pkt 1 ustawy. Organ administracji uprawniony był zatem do rozpatrzenia wniosku co do meritum. Zarówno organy administracji, jak i Sąd I instancji uznały jednak, iż zrzeczenie się nieruchomości nie nastąpiło w trybie ustawy o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli. Powyższy pogląd nie zasługuje na aprobatę. Stosownie do art. 5 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli na podział określonego rodzaju nieruchomości na dwie lub więcej części (działek) należało uzyskać pozwolenie władzy, a właściciel nieruchomości podlegającej podziałowi obowiązany był odstąpić bezpłatnie na własność gminy (Skarbu Państwa) grunty, przeznaczone w planie zagospodarowania przestrzennego pod ulice, place, drogi na cele użyteczności publicznej, jak również na cele przyszłej polityki terenowej osiedla w ilości nieprzekraczającej 20% wartości wszystkich działek. Analiza powyższych przepisów daje podstawy do twierdzenia, iż ustawodawca normując kwestię "odstąpienia" nieruchomości nie wskazał sposobu, w jaki odstąpienie to ma być zrealizowane, tj. czy odstąpienie przybiera formę umowy czy też stanowi jednostronną czynność prawną. W rezultacie uprawniony jest pogląd, że każda czynność prawna bez względu na jej charakter, o ile zachowana jest forma aktu notarialnego, której celem jest bezpłatne przeniesienie własności nieruchomości na rzecz gminy (Skarbu Państwa) w zamian za zgodę organu administracji na podział nieruchomości, stanowić może odstąpienie nieruchomości, o którym mowa w art. 13 ustawy o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli, jeśli okoliczności faktyczne na to wskazują. Jako że ustawodawca nie zdefiniował pojęcia odstąpienia ani nie wymienił rodzajów czynności prawnych, za pomocą których Skarb Państwa przejmowałby nieruchomości, nie do obrony jest teza, iż jedynie zawarcie umowy skutkowało wypełnieniem warunku odstąpienia własności nieruchomości. Z treści art. 13 ust. 2 ustawy o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli wynika co prawda, iż koszty sporządzenia umów o przeniesieniu własności obciążają gminę, jednak normy tej, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie należy odczytywać jako doprecyzowania ust. 1, co do formy czynności prawnej odstąpienia nieruchomości. Przepis ust. 2 art. 13 reguluje bowiem wyłącznie kwestię zwolnienia odstępującego od kosztów sporządzenia umów, jeśli w takiej formie następuje odstąpienie własności. Jeżeli natomiast odstąpienie przybiera charakter czynności jednostronnej, oczywistym jest, że przepis ten nie znajduje zastosowania. Zrzeczenie się własności nieruchomości przewidziane w art. 60 prawa rzeczowego jest czynnością prawną jednostronną, w wyniku której Skarb Państwa staje się właścicielem z mocy samego prawa. Nie ulega wątpliwości, iż zrzeczenie się własności z powołaniem się na art. 60 prawa rzeczowego i odstąpienie nieruchomości w drodze dwustronnej umowy powołaniem się na art. 13 ustawy o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli wywoła ten sam skutek, tj. przejście własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Brak powołania się w oświadczeniu woli wprost na art. 13 ustawy o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli nie wyłącza natomiast możliwość uznania, że mamy do czynienia z odstąpieniem nieruchomości w warunkach w/w ustawy. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie ulega wątpliwości, iż zrzeczenie się nieruchomości przez Z. K. z powołaniem się na art. 60 dekretu – prawo rzeczowe nastąpiło w warunkach określonych art. 5 i art. 13 ustawy o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli. Otóż, decyzją z dnia [...] stycznia 1958 r. Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w O., działając na podstawie ustawy z dnia 25 czerwca 1958 r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli, zatwierdziło plan podziału nieruchomości, pod warunkiem, że parcele nr [...] i [...] (przewidziane pod zieleńce) oraz nr [...] (przewidziana pod ulicę) zostaną odstąpione bezpłatnie na rzecz Skarbu Państwa. Okoliczność ta została opisana w treści § 1 aktu notarialnego z dnia [...] stycznia 1958 r. i nie może ona zostać pominięta przy ustalaniu charakteru czynności dokonanej w § 3 aktu notarialnego, z którego wynika, iż Z. K. zrzekł się prawa własności działek o nr [...],[...] i [...]. Ocena czynności prawnej i jej skutków w oderwaniu od zapisów aktu notarialnego oraz decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w O. nie jest dopuszczalna. Wykładnia oświadczenia woli zawartego w § 3 aktu notarialnego nie może bowiem abstrahować ani od treści całego tekstu aktu, ani kontekstu sprawy. Również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 marca 2008 r. o sygn. akt II CSK 348/06 (LEX nr 421025) podkreślił, że w procesie wykładni oświadczeń woli stron uwzględnieniu podlegają okoliczności, w jakich oświadczenie zostało złożone, jeżeli dokument obejmuje takie informacje, a także cel oświadczenia wskazany w tekście lub zrekonstruowany na podstawie zawartych w nim postanowień. Przyjmując, iż zrzeczenie się własności nieruchomości w akcie notarialnym z dnia [...] stycznia 1958 r. wyczerpało znamiona bezpłatnego odstąpienia nieruchomości, o którym mowa w art. 13 ustawy o podziale nieruchomości na obszarach miast i i niektórych osiedli, Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił również poglądu zaprezentowanego w zaskarżonym wyroku, iż intencją skarżących było wystąpienie przeciwko treści aktu notarialnego z powołaniem się na wady oświadczenia woli swego poprzednika. Słusznie bowiem skarżący podnosili, iż jakkolwiek zrzeczenie się prawa własności nastąpiło z powołaniem się na art. 60 prawa rzeczowego, to miało ono miejsce w warunkach art. 5 i art. 13 ustawy o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli. Wykazanie powyższych okoliczności nie zmierzało do podważenia treści aktu notarialnego, lecz do uznania przez organy administracji i Sąd I instancji, że w sprawie znajdują zastosowanie przepisy dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Reasumując należy stwierdzić, iż zrzeczenie się prawa własności nieruchomości przez Z. K. na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] stycznia 1958 r. nastąpiło w warunkach określonych art. 5 i art. 13 ustawy o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli, co powoduje, iż zastosowanie w sprawie znajdują przepisy rozdziału 6 działu III ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wniosek skarżących podlega zatem rozpatrzeniu co do istoty sprawy pod kątem przesłanek zwrotu przejętych na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości. Z uwagi na fakt, iż zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie nie odpowiada prawu, a w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, stosownie do art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadne uchylić zaskarżone orzeczenie i rozpoznać skargę, a w konsekwencji uchylić również decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] listopada 2003 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty O. z dnia [...] listopada 2002 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. jak w pkt 2 sentencji. ----------------------- 1