IV SA/Wr 13/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędzia WSA Marcin Miemiec, , Protokolant Magdalena Domańska - Byskosz, po rozpoznaniu 2 marca 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie skierowanie na badania kierowców oddala skargę Pismem z dnia [...]r. sygn. akt [...]Prokurator Prokuratury Rejonowej w J. G. zwrócił się do Prezydenta Miasta J. G. o skierowanie W. S. na badania lekarskie celem określenia możliwości kierowania przez niego pojazdami mechanicznymi, gdyż ujawniono okoliczności nasuwające wątpliwości co do jego stanu zdrowia. Do pisma załączone zostały kserokopie opinii sądowo-psychiatrycznych z dnia [...]r., [...]r., [...]r. i [...]r. potwierdzające fakt choroby psychicznej W. S., a także kserokopia protokołu przesłuchania w charakterze świadka oraz kserokopia oświadczenia z dnia [...]r. W dniu [...]r. Prezydent Miasta J. G. wszczął postępowanie administracyjne w tej sprawie. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. z 2003r. Nr 58, poz. 515 ze zm./ Prezydent J. G. skierował W. S., posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi w zakresie prawa jazdy kategorii A, B i T, na badania lekarskie. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że powodem jej wydania było uzyskanie informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu. W. S. złożył odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając obrazę przepisów postępowania administracyjnego przez Prezydenta Miasta J. G. oraz Prokuratora Prokuratury Rejonowej w J. G.. Domagał się jej uchylenia i przekazania sprawy Prezydentowi J. G. celem merytorycznego rozpoznania. W uzasadnieniu podał, że zaskarżona decyzja była przedwczesna z powodu "braku prawomocnego wniosku Prokuratora Rejonowego [...]z dnia [...]". Wskazał, iż mimo, że niniejszy wniosek został przez niego zaskarżony do Prokuratury Okręgowej w J.G. w dniu [...]r., Prezydent wydał decyzję w sprawie skierowania go na badania lekarskie. Ponadto nadmienił, że jego "zażalenie do Prokuratora Okręgowego" znajduje się również w aktach organu pierwszej instancji "bez prawomocnego i merytorycznego rozstrzygnięcia". Oświadczył również, iż Prezydent nie odniósł się do jego "odpowiedzi" z dnia [...]r., którą wniósł w związku z wszczęciem postępowania administracyjnego. Po rozpatrzeniu odwołania, w dniu [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm./ i art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. z 2003r. Nr 58, poz. 515 ze zm./ oraz § 2 ust. 5, 6 i 7, a także załącznika nr 2 (wzór decyzji o skierowaniu na badanie lekarskie) rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami /Dz.U. Nr 2, poz. 15/, wydało decyzję Nr [...], którą utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega kierujący pojazdem, skierowany decyzją starosty (prezydenta miasta na prawach powiatu) w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Zgodnie z § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami starosta może skierować na badanie lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia tej osoby, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Organ odwoławczy ustalił, że W. S. posiada prawo jazdy kategorii A, B i T, które zostało wydane mu w dniu [...]r. bezterminowo. Pismem z dnia [...]r. Prokuratura Rejonowa w J. G. wystąpiła do Prezydenta Miasta J. G. o skierowanie odwołującego się na badanie lekarskie celem określenia możliwości kierowania przez niego pojazdami mechanicznymi. Do pisma dołączone zostały opinie sądowo-psychiatryczne z dnia [...]r., [...]r., [...]r., [...]r., z których wynika, że W. S. jest chory psychicznie. Z mocy przepisu art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo o ruchu drogowym starosta ma obowiązek skierowania na badanie lekarskie kierowcę, którego stan zdrowia nasuwa zastrzeżenia. Skład orzekający Kolegium zwrócił uwagę, że sformułowanie "nasuwać zastrzeżenia" to nie co innego jak mieć wątpliwości co do stanu zdrowia. Wątpliwości takie muszą wynikać z ujawnionych faktów. A zatem każdy taki fakt ujawniony przez starostę, który może wskazywać na istnienie przeciwwskazań natury zdrowotnej do kierowania pojazdem, winien skutkować skierowaniem na badanie. Organ odwoławczy wskazał, iż ustawodawca nie wartościuje mocy tych faktów, uznając jedne za bardziej uzasadniające skierowanie na badanie, a drugie mniej. Jednak zastrzeżenia nie mogą być gołosłowne, ale powinny wynikać z zebranego materiału dowodowego. W ocenie organu drugiej instancji z ujawnionego w sprawie stanu faktycznego wynika rzeczywiście, że zachodzą wątpliwości co do stanu zdrowia W. S. jako kierowcy. Wątpliwości te wynikają z kilku opinii sądowo-lekarskich sporządzonych przez zespoły biegłych lekarzy w toku prowadzonych przeciwko odwołującemu się postępowań karnych. Z opinii tych wynika, że jest on chory psychicznie i w chwili popełniania zarzucanych mu czynów karnych miał zniesioną zdolność kierowania swoim postępowaniem. W ocenie organu wiedza, jaką uzyskał z prokuratury organ pierwszej instancji, uzasadniała powstanie zastrzeżeń co do stanu zdrowia W. S., a tym samym skierowanie go na badanie lekarskie kierowców. Zdaniem Kolegium podnoszony przez odwołującego się zarzut przedwczesności decyzji nie jest uzasadniony. Organ wskazał także, iż prokurator jest suwerenny w kierowaniu wystąpień do organów administracji publicznej, a organy te są obowiązane zareagować na wystąpienia w granicach swoich kompetencji, określonych w przepisach prawa. Kwestionowany zaś przez W. S. wniosek z dnia [...]r. nie jest rozstrzygnięciem prawno-procesowym, od którego służy środek zaskarżenia. Wniosek ten jest wyrazem potrzeby zainteresowania organu pierwszej instancji stwierdzonym przez prokuratora pewnym stanem faktycznym. W wyniku tego wniosku organ ten samodzielnie ocenił przedstawione fakty i wydał zaskarżone rozstrzygnięcie. Tym samym organ pierwszej instancji nie był i nie jest związany sposobem załatwienia skargi odwołującego się do prokuratora nadrzędnego na czynność skierowania wniosku z dnia [...]r. Mając powyższe na uwadze organ nie znalazł uzasadnionych podstaw do zmiany lub uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego W. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zarzucając niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, co w jego opinii, skutkowało jej przedwczesnością. Skarżący zarzucił również rażące uchybienia i naruszenie prawa przez Naczelnika Wydziału Komunikacji w J.G. w czasie prowadzenia postępowania w jego sprawie, czego skutkiem było wydanie błędnej decyzji administracyjnej. W. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podniósł, że decyzja pierwszoinstancyjna została wydana przedwcześnie, narusza tym samym "przepisy postępowania sprawdzającego zawarte w kpa". Zarzucił, że Prokurator Rejonowy w J.G. naruszył także przepisy kpa. Dodał, że w Prokuraturze nie został zapoznany z "całościowym doniesieniem" dotyczącym jego osoby i nie miał możliwości ustosunkowania się do sprawy. Zarzucił, że w Wydziale Komunikacji nie udostępniono mu do wglądu całych akt sprawy (m.in. znajdujących się w nich "badań psychiatrycznych i innych, rzekomych dowodów z Prokuratury na okoliczność tej sprawy") w związku z czym nie mógł ustosunkować się do swego "zażalenia z dnia [...]r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G.". Skarżący podał, iż dopiero z uzasadnienia decyzji organu drugiej instancji wynika, jak wiele materiałów ukrył przed nim Naczelnik Wydziału Komunikacji. Uważa, że przedstawione przez Prokuraturę opinie biegłych są "bezwartościowe pod względem prawnym, albowiem nie przeszły kontroli sądowej, a w procesie karnym stan psychiczny oskarżonego ma znaczenie dopiero przy ustaleniu, że dopuścił się czynu zabronionego". Z powyższego zdaniem skarżącego wynika, że Prokuratura i Naczelnik Wydziału Komunikacji rażąco naruszyli przepisy kpa, a tym samym pozbawili go prawa do wyjaśnienia niniejszej sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia [...]r. skarżący ustosunkował się do odpowiedzi na skargę, podając, iż Kolegium "pominęło wiele przesłanek jakie towarzyszyły prokuraturze w doprowadzeniu go do niepoczytalności". Dodał, iż nigdy nie miał zatrzymanego prawa jazdy z powodu kolizji drogowej, jazdy po spożyciu alkoholu, czy niepoczytalności. Nigdy też nie otrzymał punktu karnego z powodu "łamania kodeksu drogowego". Ponadto skarżący dołączył do akt sprawy kopię kwestionariusza wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez kuratora sądowego, mającego stanowić "dowód na okoliczność nadgorliwości prokuratora". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym, kontrolą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność zaskarżonych aktów administracyjnych z prawem materialnym, a także badanie zgodności tych aktów z przepisami procedury administracyjnej. W razie stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, uchyla zaskarżony akt w całości lub w części. Rozpatrując skargę, Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o jakim mowa wyżej. Skarga zatem nie mogła być uwzględniona. Problematykę skierowania na badanie lekarskie kierowców regulują przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. z 2003r. Nr 58, poz. 515 ze zm./ oraz wydane na jej podstawie akty wykonawcze. Zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy – badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Z kolei § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami /Dz.U. Nr 2, poz. 15/ stanowi, iż niniejsze rozporządzenie określa: 1) szczegółowe warunki i tryb: a) kierowania na badania lekarskie, w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi oraz kierowania tramwajami, zwane dalej "badaniami lekarskimi", b) przeprowadzania badań lekarskich, c) wydawania orzeczeń lekarskich stwierdzających istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi oraz kierowania tramwajami, a także odwoływania się od orzeczeń lekarskich, d) uzyskiwanie uprawnień przez lekarzy przeprowadzających badania lekarskie; 2) dodatkowe kwalifikacje lekarzy przeprowadzających badania lekarskie; 3) zakres badań lekarskich; 4) sposób postępowania z dokumentacją związaną z badaniami lekarskimi oraz wzory stosowanych dokumentów; 5) maksymalne stawki opłat za badania lekarskie; Zgodnie z §2 ust. 5, 6 i 7 tego rozporządzenia, starosta może również skierować na badanie lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w jej stanie zdrowia, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania wniosku, zawiadomienia lub informacji, a wzór tego skierowania określa załącznik nr 2 do rozporządzenia. Trafnie zauważa Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że powyżej wskazane przepisy prawa stanowią podstawę prawną dla organów administracji do kierowania kierowców na badania kontrolne w sytuacji zaistnienia wymienionych w nich przesłanek. Z ustaleń poczynionych w sprawie przez organy decyzyjne wynika, że W. S. posiada prawo jazdy kategorii A, B i T, wydane bezterminowo w dniu [...]r. Pismem z dnia [...]r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w J. G. wystąpił do Prezydenta Miasta J. G. o skierowanie W. S. na badanie lekarskie celem określenia możliwości kierowania przez niego pojazdami mechanicznymi. Do pisma załączono opinie sądowo-psychiatryczne, kserokopię protokołu przesłuchania w charakterze świadka W. S.oraz kserokopię jego oświadczenia z dnia [...]r. Z prawidłowo ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, iż zachodzą uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego jako kierowcy. Poparte są one znajdującymi się w aktach sprawy opiniami sądowo-psychiatrycznymi, sporządzonymi przez zespoły biegłych lekarzy w toku prowadzonych przeciwko W. S. postępowań karnych. Biegli wydali zbieżne opinie o chorobie psychicznej skarżącego i jego niepoczytalności w momencie popełniania zarzucanych mu czynów karalnych. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu administracyjnego, że ujawnienie takich faktów stanowi, w rozumieniu art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, wiarygodną informację o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia osoby, w stosunku do której opinie wydano, a mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Z mocy wyżej cytowanego przepisu starosta ma obowiązek kierowania na badanie lekarskie kierowców, których stan zdrowia "nasuwa zastrzeżenia". "Nasuwać zastrzeżenia" to – jak trafnie zauważa organ odwoławczy - mieć wątpliwości co do stanu zdrowia, wynikające z ujawnionych faktów. Każdy fakt, który może wskazywać na istnienie przeciwwskazań natury zdrowotnej do kierowania pojazdem, winien skutkować skierowaniem na badanie lekarskie. Trafnie także wskazuje organ II instancji, że ustawodawca nie wartościuje mocy tych faktów, uznając jedne za bardziej uzasadniające skierowanie na badanie, a drugie mniej. Jednakże powstałe zastrzeżenia winny być poparte stosownym materiałem dowodowym. Skoro w opiniach wydanych dla potrzeb innych spraw, a dołączonych do pisma Prokuratora Rejonowego w J. G. z dnia [...]r. biegli lekarze psychiatrzy stwierdzili, że skarżący nie był zdolny kierować swym postępowaniem z powodu zdiagnozowanej u niego choroby psychicznej, trafnie organy decyzyjne uznały, że w tych okolicznościach sprawy powstaje wątpliwość co do stanu zdrowia skarżącego jako kierowcy. Podnoszone w skardze zarzuty dotyczące postępowania nie są zasadne, gdyż nie sposób kwestionować w drodze procesowej uprawnienia prokuratora do zawiadomienia organu właściwego o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia konkretnego kierowcy. Nie może być i nie jest przedmiotem oceny w niniejszej sprawie wiarygodność opinii biegłych wydanych w toku postępowania karnego. Wskazać należy, że z art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo o ruchu drogowym nie wynika obowiązek ustalenia niezdolności do kierowania pojazdami lecz obowiązek ujawnienia zastrzeżeń co do stanu zdrowia. Zdaniem Sądu organy decyzyjne nie uchybiły przepisom stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia sprawy i w sposób prawidłowy wyjaśniły stan faktyczny sprawy oraz trafnie oceniły sytuację prawną skarżącego. W wydanych zaś decyzjach wyczerpująco uzasadniły sposób rozstrzygnięcia sprawy. Wbrew odmiennemu, także w tym względzie, stanowisku skarżącego organy rozpatrujące sprawę nie naruszyły przepisów postępowania administracyjnego. Organ pierwszej instancji rozpatrując sprawę w niczym nie uchybił przepisowi art. 10 kpa. Po doręczeniu mu pisma Prokuratora Rejonowego w J. G. z dnia [...]r. sygn. akt [...]zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania pismem z dnia [...]r., które doręczył mu w dniu [...]r. W piśmie tym pouczył skarżącego o prawie wniesienia wyjaśnień oraz możliwości zapoznania się z aktami sprawy w terminie 7 dni od daty doręczenia zawiadomienia. W odpowiedzi W. S. poinformował, że w dniu [...]r. wniósł zażalenie na wniosek Prokuratora Rejonowego w J. G. z dnia [...]r. do Prokuratury Okręgowej, i że do chwili obecnej nie zapadło rozstrzygnięcie w tej sprawie. Z tego powodu skarżący uznał, że na tym etapie wszczęcie postępowania przez organ administracyjny nie było zasadne. Z tych względów należy uznać, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa, zatem skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II wyroku znajduje umocowanie w art. 250 powyższej ustawy oraz w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm./ w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1 z zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług /Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm./.