I OSK 1220/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie Jolanta Rajewska NSA Leszek Włoskiewicz (spr.) Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2006r. sygn. akt I SA/Wa 1616/05 w sprawie ze skargi A. C. i E. K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2006 r. I SA/Wa 1616/05, oddalił skargę E. K. i A. C. na decyzję Wojewody Warszawskiego z dnia [...] Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] Nr [...], odmawiającą skarżącym odszkodowania za działkę o powierzchni 86,50 m2 zajętą pod drogę publiczną, stanowiącą część gruntu dawnej nieruchomości warszawskiej przy ul. [...], oznaczonej jako "Kolonia [...]", mającej powierzchnię 886,50 m2 i zabudowanej domem mieszkalnym, którą w pozostałej części - obejmującej 800 m2 i zabudowanej domem mieszkalnym - oddano skarżącym w użytkowanie wieczyste. Sąd podzielił stanowisko orzekających w sprawie organów, że nie znajdował zastosowania art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), gdyż będąca przedmiotem postępowania działka nie tylko, ze względu na swą powierzchnię, nie mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, lecz przede wszystkim została wydzielona później i nie istniała przed wejściem w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, powołany zaś przepis stanowi regulację szczególną i musi być ściśle interpretowany. Sąd wyjaśnił również, że odpowiednie stosowanie przepisów dotyczących odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości nie oznacza, aby - w rozumieniu powołanego przepisu - pozbawienie faktycznej możliwości władania należało traktować na równi z wywłaszczeniem i rekompensować utratę nie tylko całości, ale także części działki. Wnosząc skargę kasacyjną A. C. jako jej podstawę przytoczyła naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, polegającą na przyjęciu, że przepis ten nie odnosi się do części gruntu o powierzchni 86,50 m2, pochodzącej z dawnej nieruchomości warszawskiej o powierzchni 886,50 m2. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono przede wszystkim, że - jeżeli byli właściciele zostali pozbawieni faktycznego władania częścią dawnej nieruchomości warszawskiej i w odniesieniu do tej części nie mogli już uzyskać użytkowania wieczystego - to zachodzą przesłanki do zastosowania art. 215 ust. 2, gdyż inaczej pozbawienie władania częścią działki pozostanie poza regulacją prawną. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono również, że - jeżeli odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości - odpowiedniość ta właśnie pozwala - tak jak przy wywłaszczeniu - przyznać odszkodowanie za część działki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy. Jak o tym mowa w art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przepisy ustawy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio m.in. do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (tj. przed 21 listopada 1945 r.) mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. Odpowiednie stosowanie, lecz tylko przepisów dotyczących odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości, wprost wyłącza stosowanie innych przepisów ustawy i dlatego odszkodowanie - chociaż takie, jak w razie wywłaszczenia - przysługuje tylko w razie spełnienia warunków ustawowych określonych właśnie w art. 215 ust. 2. Odszkodowanie przysługuje więc za działkę, która przed dniem 11 listopada 1945 r. mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, zatem za działkę już wówczas mającą samodzielny charakter prawny pozwalający ustalić jej przeznaczenie, nie zaś za działkę wydzieloną później z większej nieruchomości, jak w tej sprawie. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na mocy art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.