II SA/Gd 290/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędziowie Sędzia WSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Protokolant Sekretarz Sądowy Agnieszka Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 lutego 2007 r., nr [...] w przedmiocie wycinki drzew 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego J. J. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. J. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 lutego 2007 r., nr [...] uchylającą decyzję Wójta Gminy z dnia 22 września 2006r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wycinki drzew i zadrzewień nad jeziorami Warlińskim i Chojnackim i przekazującą temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. Z akt sprawy administracyjnej wynika, iż postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało zainicjowane pismem PZW - skierowanym do Wójta Gminy i informującym, iż skarżący w trakcie prowadzonych na swojej działce prac ziemnych zniszczył linię brzegową w/w jezior przez wycięcie drzew na odcinku ok. 30 m oraz zniszczył roślinność wodną stanowiącą naturalne tarliska dla ryb. W piśmie wskazano, iż miejsca po wycince drzew i roślinności zostały przez skarżącego zasypane piaskiem i żwirem. Pismem z dnia 3 sierpnia 2006 r. organ I instancji zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego dotyczącego wyrębu drzew. Po przeprowadzonych w dniu 25 sierpnia 2006 r. oględzinach terenu została wydana decyzja o umorzeniu postępowania. W jej uzasadnieniu organ stwierdził, iż w trakcie dokonanych oględzin nie stwierdzono śladów – pieńków po ewentualnym wyrębie drzew, a zatem przepisy art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody ( Dz. U. Nr 92, poz. 880 ) nie mogą mieć zastosowania i postępowanie jest bezprzedmiotowe. Powyższa decyzja została doręczona skarżącemu i przesłana do wiadomości PZW. W piśmie z dnia 6 października 2006 r. zatytułowanym "odwołanie" i wniesionym w imieniu PZW wskazano, iż o wycięciu drzew nad jeziorami świadczą puste miejsca w szpalerze nadbrzeżnych drzew, a ponadto fakt ich usunięcia mogą potwierdzić świadkowie. Wyjaśniono, iż wycinka drzew została także zgłoszona Policji w [...], która dwukrotnie kontrolowała teren nad jeziorami kiedy jeszcze widoczne były ślady dokonanych zniszczeń. Powyższe pismo zostało podpisane przez W. T. i M. Z. i przekazane przez organ I instancji wraz z aktami sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Na żądanie Kolegium PZW przedłożył swój statut oraz odpis z Krajowego Rejestru Sądowego. Z dokumentów tych wynika, iż PZW jest stowarzyszeniem, którego celem jest m. in. organizowanie wędkarstwa, rekreacji, działania na rzecz ochrony przyrody, zwalczanie kłusownictwa i innych szkód w środowisku wodnym. Z odpisu z rejestru wynika, iż organem uprawnionym do reprezentacji organizacji jest Zarząd Okręgu PZW w [...]. W dokumencie tym osoby, które podpisały odwołanie nie figurują jako osoby wchodzące w skład tego organu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu powyższego "odwołania" podjęło zaskarżoną decyzję w oparciu o przepis art. 138 § 2 kpa. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, iż podstawą uchylenia rozstrzygnięcia organu I instancji było niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego z naruszeniem przepisów art. 7, 8 i 77 kpa. W ocenie Kolegium organ I instancji wybiórczo ocenił zgromadzone dowody, w szczególności nie odniósł się w ogóle do przedłożonych przez przedstawiciela PZW fotografii przedstawiających teren po wycięciu drzew. Brak śladów po wycince drzew, w ocenie Kolegium, nie mógł być decydujący dla rozstrzygnięcia skoro teren rzekomej wycinki jest obecnie przykryty nasypanym piaskiem. Nie ustalono w sprawie ani kto wysypał piasek, ani kiedy to zrobiono i w jakim celu. Nie ustalono zwłaszcza czy na przedmiotowym terenie istniały wcześniej drzewa. Organ na tą okoliczność ani nie przesłuchał żadnych świadków, ani nie skontaktował się z Policją, która w tej sprawie prowadzi własne dochodzenie. Kolegium wskazało również, że organ I instancji z naruszeniem przepisów nie wydał w sprawie postanowienia o dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w postępowaniu na prawach strony (art. 31 kpa). Brak takiego postanowienia, zdaniem Kolegium, nie uniemożliwiał rozpoznania wniesionego odwołania, albowiem podmiot ten został faktycznie dopuszczony do udziału w postępowaniu, brał udział w czynnościach i otrzymał wydaną w sprawie decyzję. W tym zakresie powołano się na wyrok NSA w Gdańsku z dnia 15 czerwca 2000 r. w sprawie II SA/Gd 790/98 opubl. Lex nr 44215. Organ odwoławczy w ponownym rozpatrywaniu sprawy zalecił uzupełnienie postępowania wyjaśniającego celem ustalenia czy doszło do wycinki drzew bez zezwolenia, wydanie postanowienie o dopuszczeniu PZW do udziału w sprawie na prawach strony, właściwą ocenę materiału dowodowego i wydanie stosownej decyzji. W złożonej skardze J. J. wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisu art. 31 § 1 kpa przez dopuszczenie do udziału w postępowaniu organizacji społecznej oraz naruszenie art. 138 § 2 w związku z art. 136 kpa. Z uzasadnienia skargi wynika, że zdaniem skarżącego ani cele statutowe, ani interes społeczny nie przemawiały za dopuszczeniem PZW do udziału w sprawie na prawach strony. Nie zostały również spełnione przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 kpa, albowiem, w ocenie skarżącego, nie zachodziła konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części uprawniająca organ odwoławczy do zastosowania powyższego przepisu. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę – pod względem zgodności z prawem – zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Postępowanie przed sądami administracyjnymi uregulowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ). Zgodnie z treścią art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Powyższy przepis uprawnia i obliguje sąd administracyjny do zbadania czy zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy i to niezależnie od zarzutów skargi, a także oznacza możliwość uwzględnienia skargi z innych powodów niż wskazane w jej treści. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Zaskarżona decyzja została wydana po rozpoznaniu pisma wniesionego w imieniu PZW przez osoby, które nie wchodziły w skład organu uprawnionego do reprezentacji tego podmiotu. Pismo to nie mogło zatem stanowić odwołania tego podmiotu i nie mogło zostać przez organ odwoławczy rozpoznane. Organ odwoławczy, otrzymując pismo zatytułowane "odwołanie" powinien sprawdzić czy zostało ono podpisane przez osoby uprawnione do reprezentacji PZW i powinien w trybie art. 64 § 2 kpa wezwać ten podmiot do usunięcia braku formalnego przez złożenie podpisów przez osoby wchodzące w skład organu uprawnionego do reprezentacji. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również podmiotowym. Przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku zaskarżenia decyzji w toku instancji. Zatem odwołanie nie służy od decyzji, które nie weszły do obrotu prawnego lub gdy czynność organu administracji publicznej nie jest decyzją administracyjną, a stanowi np. czynność materialno – techniczną. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez osobę niemającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia zgodnie z art. 28 kpa albo przez stronę niemającą zdolności do czynności prawnych ( art. 30 § 2 kpa ), lub odwołanie zawiera braki formalne, np. wynikające z art. 63 kpa ( m. in. brak podpisu ). Zgodnie z art. 64 § 2 kpa jeżeli podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni. Nieusunięcie tych braków w ustawowym terminie powoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Pozostawienie odwołania bez rozpoznania stanowi jedną z postaci stwierdzenia ich niedopuszczalności przewidzianą w art. 134 kpa. Zgodnie z art. 30 § 3 kpa w związku z art. 31 § 4 kpa strony nie będące osobami fizycznymi, w tym też podmioty uczestniczące w postępowaniu na prawach strony, działają przez swych ustawowych lub statutowych przedstawicieli. Zatem czynności podejmowane przez takie podmioty ( w tym również wniesienie odwołania ) muszą być dokonywane przez właściwe organy i osoby wchodzące w ich skład. Kodeks postępowania administracyjnego dopuszcza również możliwość dokonywania czynności w postępowaniu administracyjnym przez pełnomocników ( art. 32 i 33 kpa ). W przypadku podjęcia czynności bez umocowania, na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wezwania strony do usunięcia braku formalnego czynności ze wskazaniem terminu i pouczeniem o skutkach niewykonania wymaganej czynności. W rozpatrywanej sprawie pismo zatytułowane "odwołanie" nie zostało podpisane przez osoby wchodzące w skład organu uprawnionego do reprezentacji PZW. Nie wyjaśniono również, czy osoby które podpisały w imieniu tego podmiotu odwołanie posiadały stosowne i prawidłowe pełnomocnictwa do dokonania tej czynności. Mimo to organ odwoławczy nie wezwał tego podmiotu, pod rygorem z art. 64 § 2 kpa ( pozostawienia odwołania bez rozpoznania ) do uzupełnienia braku i odwołanie rozpoznał. Naruszenie art. 64 § 2 kpa i w konsekwencji rozpoznanie odwołania dotkniętego brakami formalnymi niewątpliwie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, albowiem nie można wykluczyć, iż braki formalne nie zostałyby uzupełnione w prawidłowy sposób, a to z kolei obligowałoby organ odwoławczy do pozostawienia odwołania bez rozpoznania. Z powyższych względów Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.