II SA/Sz 761/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Asesor WSA Kazimierz Maczewski /spr./ Protokolant Beata Radomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2006 r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej o d d a l a skargę Orzeczeniem lekarskim nr [....] (bez daty) Ośrodek Medycyny Pracy stwierdził brak podstaw do rozpoznania u W. C. choroby zawodowej: zespołu wibracyjnego – postać mieszana, wymienionej pod nr 22 pkt 3 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz.1115). Z uzasadnienia tego orzeczenia wynika, że w związku z podejrzeniem o chorobę zawodową (postać mieszaną zespołu wibracyjnego) W. C. skierowany został przez specjalistę ortopedę [...] do Poradni Chorób Zawodowych. W. C. zgłosił się do tej Poradni w [...] r. z powodu bólów kręgosłupa odcinka [...], odczuwanych od [...] lat i nasilających się przy zmianie pozycji tułowia, z promieniowaniem do [...], stawu łokciowego [...] oraz nasilających się przy zmianie pozycji tułowia, z promieniowaniem do [...], bólów [...] barku, nasilających się przy odwodzeniu ramienia i przy ruchach rotacyjnych, bólów stawu łokciowego [...], nasilających się przy prostowaniu przedramienia oraz drętwienia rąk i stóp w nocy i w pozycji siedzącej. Z powodu tych dolegliwości W, C, leczy się u ortopedy i dwukrotnie korzystał z leczenia sanatoryjnego, natomiast w [...] r. był rehabilitowany w ramach prewencji rentowej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Od [...] r. do [...] r. W. C. ma orzeczony czasowy [...] stopień niepełnosprawności z powodu chorób [...]. Poza tym skarżący leczy się z powodu [...]. Po przeprowadzonych badaniach przedmiotowych, z istotnych odchyleń od stanu prawidłowego u W. C. stwierdzono: [....]. W konsultacji ortopedycznej stwierdzono dyskopatię [...] ze zmianami [...], a w konkluzji stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby wibracyjnej. W konsultacji neurologicznej rozpoznano u skarżącego [...], w konkluzji rozpoznano zespół [...]. Elektromiografia z dnia [...] r. wykazała [...] zmiany neurogenne mogące odpowiadać przebytej [...]. W zdjęciu rtg porównawczym rąk stwierdzono [...]. W konsultacji reumatologicznej stwierdzono [...]. Badanie [...] odcinka [...] kręgosłupa z dnia [...] r. wykazało [...]. Zdjęcie rtg odcinka [...] kręgosłupa wykazało [...]. Zdjęcie rtg odcinka [...] kręgosłupa wykazało [...]. Zdjęcie rtg odcinka [...] kręgosłupa wykazało [...]. Zdjęcie rtg stawów kolanowych wykazało [...]. Badania czucia wibracji metodą [...] wykazało dla palców [...] ręki [...] niewielki wzrost progów czucia wibracji ([...]), a dla palców [...] ręki [...] umiarkowany wzrost progów czucia wibracji ([...]). Termometria skórna palca [...] ręki [...] wykazała powrót do temperatury wyjściowej po [...] min., a grzbietu dłoni [...] po [...] min. Próba oziębieniowa [...]. W uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego wskazano także, iż z kart oceny narażenia zawodowego i pomiarów drgań przeprowadzonych przez Inspektora Sanitarnego wynika, że W. C. pracując jako kierowca [...] i [...] był narażony na wibrację ogólną, której parametry okresowo przekraczały wartości dopuszczalne. Badanie z dnia [...] r. wykazało, że równoważne wartości przyśpieszenia drgań na badanym stanowisku operatora [...] przekraczają wartości dopuszczalne - wskaźnik oceny narażenia zawodowego na tym stanowisku pracy przekraczał wartość dopuszczalną (nie może przekraczać wartości "[...]") i wynosił [...]. Badanie przeprowadzone na ww. stanowisku w dniu [...] r. wykazało, że warunki pracy ze względu na drgania mechaniczne były zgodne z normatywem higienicznym. Mimo stwierdzonego przekroczenia wartości dopuszczalnej równoważnych wartości przyśpieszenia drgań na stanowisku operatora [...], nie znaleziono podstaw do rozpoznania choroby zawodowej: zespołu wibracyjnego – postaci mieszanej, ponieważ wykonane badania pracowniane ([...]) nie wykazały zmian charakterystycznych dla ww. choroby zawodowej. Konsultujący specjaliści również nie znaleźli podstaw do rozpoznania choroby wibracyjnej. Na podstawie analizy zgłaszanych przez W. C. dolegliwości, badania ogólnolekarskiego i konsultacji specjalistycznych, jak również ww. badań pracownianych, biorąc pod uwagę informacje zawarte w kartach oceny narażenia zawodowego i pomiarach czynników szkodliwych dla zdrowia wykonanych przez Inspekcję Sanitarno-Epidemiologiczną (wibracja ogólna), Ośrodek Medycyny Pracy orzekł o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej w postaci mieszanej zespołu wibracyjnego, wskazanej pod nr [...] pkt [...] ww. wykazu chorób zawodowych. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że W. C. po otrzymaniu opisanego wyżej orzeczenia lekarskiego złożył wniosek o ponowne badanie w Instytucie Medycyny Pracy, lecz pomimo wyznaczenia terminu tych badań na [...] r., nie zgłosił się na badania, wyjaśniając, że ze względu na stan zdrowia nie może jechać do [...]. Po przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym Inspektor Sanitarny wydał w dniu [...] r. decyzję nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u W. C. choroby zawodowej w postaci mieszanej zespołu wibracyjnego wymienionej w poz. [...] pkt [..] wykazu chorób zawodowych. Decyzja ta oparta została na ww. orzeczeniu lekarskim nr [..] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wydanym przez Poradnię Chorób Zawodowych, a także na przeprowadzonej ocenie narażenia zawodowego W. C.. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził ponadto, że przeprowadzone dochodzenie epidemiologiczne wykazało, iż W. C. w okresie od [...] r. do [...] r. pracował w [...] (zakład uległ likwidacji) na stanowisku kierowcy [...], przy wszelkich pracach [...]. Czas pracy w [...] uzależniony był od nasilenia prac [...] w zakładzie. Przy tej pracy występowało narażenie na hałas słyszalny i infradźwiękowy oraz na wibrację, ale brak jest dokumentacji dotyczącej wyników pomiarów czynników szkodliwych. Następnie w okresie od [...] r. do [...] r. W. C. pracował w [...], na stanowisku operatora, kierowcy [...]. Była to praca na różnych typach [...], a od [...] r. na [...]. Przeciętny czas narażenia pracownika na hałas słyszalny i infradźwiękowy oraz na wibrację wynosił [...] godz./ zmianę roboczą, natomiast w pozostałym czasie wykonywał on przeglądy, do i odczepianie sprzętu, oraz konserwację sprzętu. Przy tych czynnościach również występowało narażenie na ww. czynniki szkodliwe. Z pomiarów drgań o ogólnym oddziaływaniu na człowieka przeprowadzonych w [...] przez Laboratorium Higieny Pracy wynika, że na stanowisku kierowcy [...] nr.rej. [...], rok produkcji [..] oraz nr rej [...], rok produkcji [...] (pomiary z [...] r.) równoważne wartości ważone przyśpieszenia drgań emitowanych przez siedzisko pojazdu, a przekazywane na organizm człowieka poprzez pośladki były wyższe od połowy wartości dopuszczalnych. Na stanowisku operatora [...] (pomiary z [...] r.) równoważne wartości przyśpieszenia drgań przekraczały dopuszczalną normę i wyliczony wskaźnik oceny narażenia ([...]) wynosił [...], a nie powinien przekraczać wartości 1. Na stanowisku kierowcy [...] (pomiary z [...] r.) równoważne wartości ważone przyśpieszenia ww. drgań były wyższe od połowy wartości dopuszczalnych. Wyliczony wskaźnik oceny narażenia ([...]) był bliski wartości dopuszczalnej i wynosił [...], (nie powinien przekraczać wartości 1). Wskazując, że do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej niezbędne jest spełnienie dwóch warunków, tj. orzeczenie lekarskie rozpoznania klinicznego choroby zawodowej wydane przez upoważnioną placówkę służby zdrowia oraz związek przyczynowy pomiędzy rozpoznaną chorobą a warunkami pracy, Inspektor Sanitarny uznał, że wobec wydanego w sprawie przez Poradnię Chorób Zawodowych orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania u W. C. choroby zawodowej, brak jest również podstaw do stwierdzenia takiej choroby. W. C. wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji do Inspektora Sanitarnego, w którym podniósł, iż nie zgadza się z rozstrzygnięciem lekarzy orzeczników. Ponadto W. C. stwierdził, że w chwili obecnej zmiany chorobowe nie rokują żadnej poprawy, wręcz przeciwnie, będą się one z biegiem czasu coraz bardziej rozwijały, powodując tym samym bóle i złe samopoczucie. Schorzenia te już w chwili obecnej nie pozwalają mu na wykonywanie wielu czynności i pracy fizycznej, wobec czego nie może podjąć żadnej pracy w zawodzie [...] i dlatego sytuacja finansowa jego i rodziny jest bardzo trudna. Nadto w dniach [...] i [...] r. W. C. przesłał do organu odwoławczego dodatkową dokumentację lekarską. W związku z nadesłanymi przez W. C. dodatkowymi dokumentami organ odwoławczy w prowadzonym postępowaniu administracyjnym dwukrotnie zwracał się do Ośrodka Medycyny Pracy z wnioskami o ponowne uzasadnienie orzeczenia lekarskiego. Odpowiadając na te wnioski Ośrodek Medycyny Pracy (pismami z [...] i [...] r.) wyjaśnił, że dostarczone nowe dowody nie mają wpływu na wydane orzeczenie, lecz utwierdzają Ośrodek w słuszności postawionego rozpoznania, bowiem wskazane w tych dokumentach schorzenia nie są ujęte w urzędowym wykazie chorób zawodowych; zgłaszane przez pacjenta dolegliwości mogą – zdaniem OMP - świadczyć o pogorszeniu się stanu zdrowia i w związku z tym mogą stanowić podstawę do ubiegania się o rentę chorobową z ogólnego stanu zdrowia, natomiast w żaden sposób nie mogą wpłynąć na zmianę orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej w postaci zespołu wibracyjnego postaci mieszanej. Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy organ odwoławczy stwierdził, że materiał ten potwierdza narażenie zawodowe W. C. wykazane przez instytucję orzeczniczą oraz przez organ I instancji, a ponadto stwierdził, że bezspornym jest fakt, iż jednostka organizacyjna, która wydała orzeczenie lekarskie, należy do kategorii jednostek określonych w przepisie § 5 ww. rozporządzenia Rady Ministrów. Odnosząc się do wartości dowodowej tego orzeczenia lekarskiego organ II instancji stwierdził, że spełnia ono wymogi określone w § 6 ust. 1 cytowanego rozporządzenia. W związku z tym, że w wydanym orzeczeniu lekarskim właściwa jednostka orzecznicza orzekła o braku podstaw do rozpoznania u W. C. choroby zawodowej, organ odwoławczy uznał, iż brak jest również podstaw do stwierdzenia takiej choroby i dlatego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąc decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie W. C. podniósł, iż decyzja ta jest dla niego krzywdząca, a także stwierdził, że schorzenia jakie mu dokuczają, nie ustępują, lecz narastają i nie pozwalają mu na wykonywanie nawet najprostszych czynności w życiu codziennym. Odpowiadając na skargę Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy te sprawują w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Takie określenie kompetencji Sądu skutkuje tym, że w przypadku stwierdzenia, iż decyzja dotknięta jest istotnymi wadami prawnymi, mającymi postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania administracyjnego, Sąd eliminuje z obrotu prawnego taką wadliwą decyzję – w zależności od rodzaju stwierdzonego uchybienia – poprzez jej uchylenie lub stwierdzenie jej nieważności. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego doprowadziła do stwierdzenia, że decyzja ta odpowiada prawu. Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. Nr 199, poz. 1673), "za chorobę zawodową uważa się chorobę określoną w wykazie chorób zawodowych, o którym mowa w art. 237 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy, jeżeli została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy". W myśl wymienionego przepisu Kodeksu pracy Rada Ministrów została zobowiązana do określenia, w drodze rozporządzenia, wykazu chorób zawodowych. Wykonując ten obowiązek, Rada Ministrów rozporządzeniem z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) określiła taki wykaz chorób zawodowych, stanowiący załącznik nr 1 do rozporządzenia. W myśl przepisu § 5 wymienionego rozporządzenia Rady Ministrów, jednostkami organizacyjnymi właściwymi do rozpoznawania chorób zawodowych są poradnie chorób zawodowych, kliniki chorób zawodowych, oddziały chorób zawodowych wchodzące w skład odpowiednich zakładów społecznej służby zdrowia, akademii medycznych lub instytutów naukowo-badawczych. W niniejszej sprawie orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania u skarżącego W. C. choroby zawodowej, w postaci mieszanej zespołu wibracyjnego, wydała Poradnia Chorób Zawodowych, a więc jednostka organizacyjna właściwa merytorycznie do wydania takiego orzeczenia. Sąd rozpoznający sprawę nie stwierdził w tym orzeczeniu błędów lub uchybień, które mogłyby podważać jego zasadność. Uchybień takich nie wskazuje również skarżący, podnosząc jedynie, iż stan jego zdrowia jest coraz gorszy, bez możliwości poprawy. Wprawdzie, co podkreślono w tym orzeczeniu, skarżący w trakcie pracy na stanowisku kierowcy [...] narażony był na szkodliwe oddziaływanie drgań mechanicznych, jednak właściwa jednostka orzecznicza – po zasięgnięciu opinii lekarzy specjalistów – nie stwierdziła, aby rozpoznane u skarżącego choroby i dolegliwości mogły być uznane za chorobę zawodową wibracyjną (w postaci mieszanej), wymienioną w poz. [...] pkt [..] wykazu chorób zawodowych. Wobec takiego orzeczenia lekarskiego, nie został więc spełniony podstawowy warunek uznania schorzeń skarżącego za chorobę zawodową, określony w cytowanym wyżej przepisie art. 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Również w zaskarżonej decyzji organu odwoławczego Sąd nie stwierdził uchybień, mogących świadczyć o naruszeniu przy jej wydaniu przepisów prawa procesowego lub prawa materialnego. Mając wszystko powyższe na względzie, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i dlatego należało orzec jak w sentencji (art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).