I SAB/Ol 3/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zofia Skrzynecka po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2007 r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. W. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie ostatecznego rozliczenia dotacji za 2004, 2005 i 2006 r. oraz ustalenia kwoty dotacji na 2007 r. postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia 15 czerwca 2007 r. pełnomocnik J. W. złożył skargę na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie wykonania czynności ostatecznego rozliczenia dotacji za 2004, 2005 i 2006 r. z uwzględnieniem wskazań wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 4 listopada 2005 r., sygn. akt II SA/Ol 606/05, oraz nieustalenia kwoty dotacji na 2007 r. należnej przedszkolom niepublicznym funkcjonującym na terenie gminy. Pełnomocnik wniósł o włączenie do postępowania dowodów przedstawionych Sądowi w sprawie o sygn. akt I SA/Ol 200/07, ustalenie należnej kwoty dotacji za 2004, 2005 i 2006 r. w oparciu o wydatki bieżące wykazane w w/w dowodach oraz o zobowiązanie Wójta Gminy do wydania zarządzenia ustalającego miesięczną wysokość dotacji na jedno dziecko uczęszczające do przedszkola w 2007 r. W uzasadnieniu skargi przedstawiono propozycję prawidłowego, zdaniem pełnomocnika, sposobu wyliczenia należnej dotacji dla przedszkola za lata 2004, 2005, 2006 i 2007. Podkreślono, iż w dniach 5 i 6 grudnia 2005 r. skierowano do Wójta Gminy wnioski o udostępnienie informacji publicznej o planowanym sposobie wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 4 listopada 2005 r. i ostatecznym rozliczeniu zaliczek na dotację przewidzianych uchwałą Rady Gminy Nr "[...]" przekazywanych w 2004 i 2005 r. W dniu 8 stycznia 2007 r. skarżąca zwróciła się o rozliczenie zaliczek na dotację przekazywanych w 2006 r. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, otrzymanej w dniu 5 marca 2007 r., wyjaśniono, że Gmina zwraca się o podanie niezbędnych danych do wyliczenia dotacji do Burmistrza. Do dnia złożenia skargi nie uzyskano odpowiedzi na pismo z dnia 6 marca 2007 r. zawierające wniosek o przekazanie kserokopii pism kierowanych do Burmistrza w 2004, 2005, 2006 i 2007 r. oraz udzielonych odpowiedzi. Pełnomocnik skarżącej zarzucając działaniom Wójta Gminy długotrwałe i uporczywe naruszanie prawa, celowe działanie obniżające wysokość przekazywanej dotacji, brak odpowiedzi na kierowane do organu pisma, stwierdza, iż miało to na celu zmuszenie do zaprzestania działalności oświatowej i zamknięcia przedszkola. Na podstawie art. 115 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wniósł o przeprowadzenie postępowania mediacyjnego, które umożliwiłoby ostateczne rozliczenie dotacji. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o odrzucenie skargi z powodu niespełnienia przez skarżącą warunku, o którym mowa wart. 52 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tj. wezwania organu administracji publicznej do usunięcia naruszenia prawa przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego. Za wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie może być uznane pismo skarżącej z dnia 6 marca 2007 r. stanowiące replikę na odpowiedź pełnomocnika Gminy w sprawie ze skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie o sygn. akt I SA/Ol 200/07. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem skargi jest. bezczynność organu administracji publicznej w przedmiocie rozliczenia dotacji należnej niepublicznemu przedszkolu za 2004, 2005 i 2006 r. oraz niewydania przez Wójta Gminy zarządzenia w sprawie ustalenia kwoty dotacji z budżetu gminy dla przedszkoli niepublicznych w 2007r. Stosownie do art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem poprzez orzekanie w sprawach skarg na decyzje oraz postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym a także na inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w wymienionym wyżej zakresie stronie przysługuje również prawo zaskarżenia bezczynności organu, który nie wydał w obowiązującym terminie decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności dotyczącej prawa bądź obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Należy uznać, iż czynność rozliczenia dotacji dla przedszkola niepublicznego mieści się w katalogu działań organów administracji publicznej podlegających kontroli sądów administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Jednocześnie podkreślić należy, że art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. nie rozciąga kognicji sądów administracyjnych na sprawy skarg na bezczynność w zakresie wydawania zarządzeń przez organy jednostek samorządu terytorialnego. Według art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sąd rozpoznaje skargi na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt. 1-4 a, a zatem bezczynność w zakresie wydania decyzji, postanowień, które zaskarżalne są do Sądu, aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków, wynikających z przepisów prawa. Zaskarżona bezczynność organu w zakresie niewydania przez Burmistrza Gminy zarządzenia ustalającego miesięczną wysokość dotacji dla przedszkoli niepublicznych w 2007 r. do żadnej z tych form działania administracji publicznej nie należy. Szczególne rozwiązanie w tym zakresie zawierają przepisy ustawy o samorządzie gminnym, dopuszczające zaskarżenie do sądu administracyjnego niewykonania przez organ gminy czynności nakazanych prawem. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W sprawie wezwania do usunięcia naruszenia prawa stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym. Na mocy art. 101 a tejże ustawy przepisy art. 101 stosuje się odpowiednio, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich. Naczelny Sąd Administracyjny w wielu orzeczeniach wydanych na gruncie ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. u. Nr 74, poz. 368 ze zm.) stał na stanowisku, ze jeśli ustawa nie przewiduje środków odwoławczych w sprawie będącej przedmiotem skargi, należy przed wniesieniem jej do sądu zwrócić się do właściwego organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. przy uwzględnieniu zasady autokontroli działania organu administracji publicznej oraz zasady pierwszeństwa postępowania administracyjnego przed wniesieniem skargi do sądu konieczne jest wyczerpanie trybu administracyjnego. Instytucja wezwania do usunięcia naruszenia prawa stanowi zatem surogat środka odwoławczego. Stosownie do art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Zgodnie z § 3 w/w przepisu jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a., można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Tryb ten ma zastosowanie tylko w sprawach wymienionych wart. 3 § 2 pkt 4, to znaczy, gdy chodzi o inne niż wymienione w pkt 1 - 3 tego artykułu akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące obowiązków lub uprawnień wynikających z przepisów prawa. Także z art. 101 a w zw. z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym wynika, iż warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu w zakresie określonym tym przepisem jest uprzednie wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa. Podsumowując, z przedstawionych wyżej unormowań wynika, że nie jest możliwe bezpośrednie wystąpienie do sądu administracyjnego ze skargą na bezczynność organu. W przedmiotowej sprawie nie został spełniony powyższy warunek dopuszczalności skargi. Nie można uznać, iż skarżąca spełniła warunek wezwania organu administracji publicznej do usunięcia naruszenia prawa. Za takie wezwanie nie może być uznane pismo skarżącej z dnia 1 lutego 2007r. zawierające wezwanie do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 4 listopada 2005 r. znajdujące się w aktach sprawy ze skargi J. W. w przedmiocie wymierzenia grzywny Wójtowi Gminy z powodu niewykonania w/w wyroku (sygn. I SA/Ol 200/07). Za wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie można też uznać pisma z dnia 6 marca 2007r., które zawiera wniosek o przesłanie kserokopii dokumentów. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.