II OSK 1149/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Jerzy Bujko Sędziowie Zofia Flasińska Alicja Plucińska - Filipowicz ( spr.) Protokolant Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 28 września 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej ze skargi kasacyjnej B. i G. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 lutego 2006 r. sygn. akt II SA/Gl 616/04 w sprawie ze skargi B. i G. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną. II OSK 1149/06 U z a s a d n i e n i e Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. wyrokiem z dnia 15 lutego 2006 r. sygn. akt II SA/Gl 616/04 po rozpoznaniu skargi B. C. i G. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...]. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. z dnia [...]. o nakazie rozbiórki ścian parteru i ścian fundamentowych stanowiących rozbudowę budynku mieszkalnego na działce nr [...] przy ul. [...] w D. - oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że przedmiotowa inwestycja została zrealizowana bezpośrednio na rurociągu, co ustalono w toku inspekcji dokonanej w dniu 18 listopada 2002 r., zaś po sprawdzeniu ustalono, iż inwestorzy nie mieli na tą inwestycję wymaganego pozwolenia na rozbudowę. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji strony podniosły, że działały w dobrej wierze, nie wiedząc o istnieniu na ich nieruchomości rurociągu a więc sprawa niniejsza powinna być rozpatrywana łącznie z tą inwestycją, która przebiega przez ich działkę. Organ odwoławczy utrzymując w mocy orzeczenie o rozbiórce na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego stwierdził, iż nie jest sporny fakt samowolnej budowy przez inwestorów, która nie mogłaby być legalizowana ze względu na naruszenie przepisów o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty /inwestycja bezpośrednio na rurociągu/, zaś w sprawie spornego rurociągu toczyło się postępowanie przed organem nadzoru budowlanego, które nie potwierdziło, że został on wybudowany w niezgodzie z prawem. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie zarzucono jego niesprawiedliwość i absurdalność. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną podkreślając, że likwidacja samowoli budowlanej, która w niniejszej sprawie jest niesporna, powinna nastąpić przez organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu nadanym ustawą o zmianie ustawy - Prawo budowlane z dnia 16 kwietnia 2004 r. /Dz. U. Nr 93, poz. 88/, co wynika z art. 2 tej ustawy. Stwierdzając brak możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, wobec naruszenia budową przepisów techniczno-budowlanych, wymagających zachowanie określonej odległości od rurociągu /wodociągu/, która w sprawie nie została zachowana /obiekt budowany bezpośrednio na rurociągu/ - właściwy organ orzeka o nakazie rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Przekonanie skarżących o samowolnej realizacji na ich działce rurociągu nie usprawiedliwia samowoli w niniejszej sprawie, co w konsekwencji powoduje, że konieczne jest zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli B. C. i G. C. reprezentowani przez radcę prawnego M. J., zarzucając naruszenie art. 145 ( 1 pkt 1 lit. b lub pkt 2 ppsa oraz wnosząc o "zmianę zaskarżonego wyroku poprzez stwierdzenie nieważności lub uchylenie" zaskarżonej decyzji, względnie o uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnosi się, że organy obu instancji nie zawiadomiły stron o zakończeniu postępowania i możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych materiałów i zgłoszonych żądań, z naruszeniem art. 10 ( 1 kpa, co stanowi przesłankę wznowieniową /"art. 145 ( 1 pkt 3 kpa"/. Tak poważne uchybienie Sąd powinien uwzględnić z urzędu. Nie ustalono też właściciela spornego rurociągu a więc nie uczestniczył on w postępowaniu, co powoduje, że należy rozważyć, czy takie uchybienie stanowi przesłankę nieważnościową /"art. 156 ( 1 pkt 1 i 4 kpa"/, czy też wznowieniową. Taką okoliczność również Sąd powinien brać pod uwagę z urzędu i uchylić zaskarżoną decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionej podstawie. Jako podstawę skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie powołano naruszenie art. 145 ( 1 pkt 1 lit. b lub pkt 2 ppsa, bowiem w postępowaniu administracyjnym nie brał udziału "właściciel" przedmiotowego rurociągu. Oczywiste jest, iż Sąd pierwszej instancji nie miał obowiązku z urzędu uwzględnić tej okoliczności, bowiem przedmiotem oceny w sprawie administracyjnej był niesporny fakt popełnienia samowoli budowlanej i to zrealizowanej bezpośrednio na rurociągu, co stanowiło istotne zagrożenie bezpieczeństwa publicznego. Dla rozstrzygnięcia tej sprawy okoliczność, kto jest "właścicielem" rurociągu, jest całkowicie nieistotna, zaś brak udziału podmiotu, któremu służą prawa do tego rurociągu w postępowaniu mógłby ewentualnie być podstawą żądania wznowienia postępowania ale wyłącznie na wniosek podmiotu, którego prawa do udziału w postępowaniu zostały ograniczone. Inne podmiot, w tym strona skarżąca, nie mogą skutecznie powoływać się na to, że w postępowaniu nie brał udziału inny podmiot mający w sprawie interes prawny. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji z mocy art. 184 ppsa.