II SA/Wa 1002/07

WyrokWSA w Warszawie2007-09-27

Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Adam Lipiński, Agnieszka Miernik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dyrektor szkoły, uznając kierunek studiów (filologia rosyjska) za zbliżony do nauczanego przedmiotu (język polski), może tym samym przesądzić o posiadaniu przez nauczyciela kwalifikacji do nauczania tego przedmiotu w kontekście nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego?
Ratio decidendi
Pismo dyrektora szkoły stwierdzające, że kierunek studiów jest zbliżony do nauczanego przedmiotu, nie ma charakteru decyzyjnego i nie wywołuje skutków prawnych w sferze awansu zawodowego nauczyciela. Organ sprawujący nadzór pedagogiczny (np. kurator oświaty lub minister) musi samodzielnie ocenić, czy nauczyciel spełnia wymogi kwalifikacyjne, w tym czy ukończone studia dają wystarczającą wiedzę merytoryczną do nauczania danego przedmiotu, nawet jeśli dyrektor szkoły wcześniej uznał kierunek studiów za zbliżony.
Stan faktyczny
Skarżąca, I.C., ubiegała się o nadanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego. Organy odmówiły jej tego stopnia, uznając, że nie posiada kwalifikacji do nauczania języka polskiego, mimo że dyrektor szkoły uznał jej studia z filologii rosyjskiej za zbliżone do nauczania języka polskiego. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Karta Nauczyciela i Kodeksu postępowania administracyjnego, a także naruszenie praw nabytych. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo oceniły brak wystarczających kwalifikacji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA Adam Lipiński, Asesor WSA Agnieszka Miernik (spr.), Protokolant Małgorzata Płodzicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2007 r. sprawy ze skargi I. C. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego oddala skargę Minister Edukacji Narodowej decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania I.C., utrzymał w mocy decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] września 2006 r., nr [...] o odmowie nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego I.C. Powyższe rozstrzygnięcie oparto na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych: Sprawa odmowy nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego I.C. była przedmiotem orzekania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 20 września 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 424/05 uchylił decyzję Ministra i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że decyzje zapadły z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W wyroku Sąd podkreślił, iż kurator oświaty nie odniósł się w ogóle do oceny dyrektora szkoły, z której wynika, że skarżąca ma kwalifikacje do nauczania języka polskiego. Nie zajął się także zagadnieniem dopuszczalności podważania kwalifikacji skarżącej w aspekcie stanowiska Trybunału Konstytucyjnego. Powyższe braki częściowo uzupełnił organ odwoławczy. [...] Kurator Oświaty, decyzją z dnia [...] września 2006 r., ponownie odmawiając nadania I.C. stopnia nauczyciela dyplomowanego wskazał, na brak kwalifikacji wnioskodawczyni do nauczania języka polskiego. Od tej decyzji I.C. wniosła odwołanie do Ministra Edukacji Narodowej. Minister Edukacji Narodowej, w wyniku rozpatrzenia odwołania, wskazał, że z akt sprawy wynika, iż I.C. legitymuje się dyplomem ukończenia w 1988 r. studiów magisterskich w zakresie filologii rosyjskiej - specjalność nauczycielska, świadectwem ukończenia w 1990 r. studium podyplomowego filologii rosyjskiej oraz świadectwem ukończenia w 2000 r. kursu kwalifikacyjnego dla kadry zarządzającej oświatą. Dyrektor Szkoły Podstawowej w J. pismem z dnia [...] marca 2000 r. Nr [...] w oparciu o przedstawiony indeks z wykazem studiowanych przedmiotów uznał, iż kierunek ukończonych przez I. C. studiów (filologia rosyjska) jest zbliżony z rodzajem prowadzonych zajęć, tj. językiem polskim. Organ wskazał, że istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy I.C. spełnia wymagania kwalifikacyjne, warunkujące zgodnie z art. 9b ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela nadanie stopnia nauczyciela dyplomowanego. Organ przywołał przepisy, które warunkują nadanie stopnia awansu zawodowego nauczycielowi dyplomowanemu i w świetle tych przepisów wyjaśnił, że o spełnianiu przez nauczyciela wymagań kwalifikacyjnych do zajmowania danego stanowiska zaświadczają posiadane przez nauczyciela dyplomy ukończenia studiów wyższych, świadectwa ukończenia studiów podyplomowych oraz świadectwa ukończenia kursów kwalifikacyjnych. Uznanie przez dyrektora szkoły ukończonego przez nauczyciela kierunku studiów za zbliżony do nauczanego przedmiotu, nie przesądza o posiadanych przez nauczyciela kwalifikacjach. Akt ten nie ma bowiem charakteru decyzyjnego i nie wywołuje skutków prawnych w sferze awansu zawodowego. Dyrektor szkoły nie jest bowiem organem uprawnionym do wyrażania w tej kwestii wiążących opinii. Minister powołał się w tym zakresie na stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 13 grudnia 2004 r. sygn. akt II SA/Wa 389/04. Minister Edukacji Narodowej uznał za zasadne stanowisko [...] Kuratora Oświaty, przyjmujące, że Dyrektor Szkoły Podstawowej w J. błędnie uznał, iż ukończony przez I.C. kierunek studiów magisterskich w zakresie filologii rosyjskiej daje wystarczającą wiedzę merytoryczną z zakresu nauczania języka polskiego. Organ odwoławczy wyjaśnił, że I.C. była zatrudniona w Szkole Podstawowej w J. jako nauczyciel języka rosyjskiego od 1985 r. Jak wynika z oświadczenia złożonego w dniu 22 marca 2006 r. przez W.H., który w okresie od 1 stycznia 1997 r. do 20 lipca 2004 r. był dyrektorem Szkoły Podstawowej w J., wobec stopniowego wycofywania języka rosyjskiego z programu nauczania w tej szkole, I.C. zgłosiła zamiar nauczania języka polskiego i podwyższania swoich kwalifikacji w tym zakresie. Dlatego ówczesny dyrektor szkoły wyraził zgodę na doraźne nauczanie przez I.C. języka polskiego w ramach zastępstw za nieobecnych nauczycieli oraz w formie indywidualnego nauczania. Dodatkowo organ zauważył, że do chwili obecnej I.C. nie podjęła dokształcania z zakresu filologii polskiej. Minister podkreślił, iż Trybunał Konstytucyjny orzekając w wyroku z dnia 12 maja 2004 r. (U 1/4 OTK-A/2004/5/43), iż § 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w zakresie, w jakim powierza kuratorowi oświaty ustalenie, czy dany kierunek (specjalność) studiów jest zbliżony do nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć jest niezgodny z art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela oraz z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, nie zakwestionował przepisu art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), w myśl którego kurator oświaty sprawuje nadzór pedagogiczny nad publicznymi szkołami i placówkami, oraz art. 33 ust. 2 pkt 1 ustawy stanowiącego, iż nadzorowi podlega w szczególności zgodność zatrudniania nauczycieli z wymaganymi kwalifikacjami. A zatem organ stwierdził, iż w obowiązującym stanie prawnym kurator oświaty nie jest uprawniony do rozstrzygania w indywidualnych przypadkach, czy ukończony przez nauczyciela kierunek studiów jest zbliżony do nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć. Ustalenia w tym zakresie dokonuje dyrektor szkoły zatrudniając nauczyciela. Jednakże kurator oświaty jako organ nadzoru pedagogicznego jest natomiast zobligowany do dokonania oceny merytorycznej ustaleń poczynionych przez dyrektora szkoły. W tym zakresie kurator oświaty jest uprawniony do zajęcia stanowiska, czy ukończony przez nauczyciela kierunek studiów umożliwił uzyskanie wystarczającej wiedzy merytorycznej z zakresu nauczanego przedmiotu. Minister Edukacji Narodowej uznał zatem, że I.C. nie spełnia jednego z warunków koniecznych do nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego, tj. nie spełnia wymagań kwalifikacyjnych i w związku z tym utrzymał w mocy decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] września 2006 r., nr [...] o odmowie nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego I.C.. Skargę na powyższą decyzję wniosła I.C. zarzucając jej: * naruszenie art. 9b ustawy z 26.01.1982 r. Karty Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674) i dokonanie jego błędnej wykładni poprzez błędne ustalenie, rzekomo na jego podstawie, iż skarżąca nie posiada kwalifikacji do nauczania języka polskiego; * naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez to, iż Minister Edukacji Narodowej rozpatrując odwołanie od decyzji [...] Kuratora Oświaty nie rozpatrzył należycie sytuacji prawnej skarżącej i całego materiału dowodowego dotyczącego kwalifikacji skarżącej; * naruszenie praw nabytych skarżącej w zakresie posiadanych kwalifikacji do nauczania języka polskiego, a przez to naruszenie przez [...] Kuratora Oświaty i Ministra Edukacji Narodowej art. 2 Konstytucji. Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji, a także o przesłuchanie jej w charakterze strony na okoliczność przebiegu jej awansu zawodowego, posiadanych kwalifikacji i okoliczności jej zwolnienia z pracy oraz o ustalenie, iż spełnia wymogi przewidziane prawem do nauczania języka polskiego i z tego powodu, ubiegania się o stopień awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego. W uzasadnieniu skargi wskazano, że w dniu 27 sierpnia 2001 r. skarżąca złożyła wniosek o rozpoczęcie stażu na stopień nauczyciela dyplomowanego. We wrześniu 2001 r. skarżąca rozpoczęła staż. W okresie odbywania stażu, tj. od 1 września 2001 r. do 31 sierpnia 2003 r. skarżąca uczyła języka rosyjskiego i dodatkowo języka polskiego. Natomiast w okresie od 1 września 2003 r. do 31 maja 2004 r. uczyła już wyłącznie języka polskiego. W skardze podkreślono, że zarówno przed wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, jak i w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, przepisy prawa nie przyznawały Ministrowi Edukacji Narodowej i Sportu prawa oceny w zakresie, czy kierunek studiów ukończonych przez nauczyciela jest zbliżony do nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć. Dodatkowo wskazano, że skoro kwalifikacje skarżącej zostały potwierdzone dokonanym "zbliżeniem przedmiotowym" oraz mając na uwadze § 20 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 10 września 2002 r., który stanowi, iż nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie rozporządzenia na podstawie mianowania, którzy spełniali wymagania kwalifikacyjne na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują nabyte kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela, odmowa nadania stopnia awansu zawodowego skarżącej prowadzi niewątpliwie do naruszenia przez art. 2 Konstytucji oraz konstytucyjnej zasady praw nabytych. Minister Edukacji Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze w zakresie naruszenia zasady praw nabytych organ wyjaśnił, że dla oceny posiadania przez I.C. kwalifikacji do nauczania języka polskiego w szkole podstawowej nie ma zastosowania przepis gwarantujący zachowanie kwalifikacji przez nauczycieli zatrudnionych na podstawie mianowania, bowiem od roku szkolnego 2003/2004 jest ona zatrudniona niezgodnie z wymaganiami kwalifikacyjnymi. Do akt sprawy wpłynęło też pismo skarżącej z dnia 30 sierpnia 2007 r., w którym ustosunkowała się do pisma Ministra Edukacji Narodowej stanowiącego odpowiedź na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, zaś kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniania pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. W zaskarżonej decyzji nie stwierdzono naruszeń prawa materialnego, ani przepisów postępowania administracyjnego, organy orzekające odniosły się także do oceny dyrektora szkoły, z której wynika, że skarżąca ma kwalifikacje do nauczania języka polskiego i zajęły się zagadnieniem dopuszczalności podważania kwalifikacji skarżącej w aspekcie stanowiska Trybunału Konstytucyjnego. Z akt sprawy wynika, że skarżącej odmówiono nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego ze względu na brak kwalifikacji do nauczania języka polskiego. Z dokumentów wynika, że skarżąca legitymuje się dyplomem ukończenia studiów magisterskich w zakresie filologii rosyjskiej - specjalność nauczycielska, świadectwem ukończenia w 1990 r. studium podyplomowego filologii rosyjskiej oraz świadectwem ukończenia w 2000 r. kursu kwalifikacyjnego dla kadry zarządzającej oświatą. Skarżąca nauczała języka polskiego, gdyż Dyrektor Szkoły Podstawowej w J. pismem z dnia [...] marca 2000 r. Nr [...] w oparciu o przedstawiony indeks z wykazem studiowanych przedmiotów uznał, iż kierunek ukończonych przez I.C. studiów (filologia rosyjska) jest zbliżony z rodzajem prowadzonych zajęć, tj. językiem polskim. Zgodnie z art. 9b ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela warunkiem nadania nauczycielowi mianowanemu stopnia nauczyciela dyplomowanego jest spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a-3, odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela oraz uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej po dokonaniu analizy dorobku zawodowego nauczyciela i przeprowadzonej rozmowie. Niespełnienie choćby jednej z ww. przesłanek obliguje organ sprawujący nadzór pedagogiczny do odmowy nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego (art. 9b ust. 4 i 6 ustawy - Karta Nauczyciela). Stanowisko nauczyciela - w myśl art. 9 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy - może zajmować osoba, która posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje. Kwalifikacje wymagane od nauczycieli określa rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. Nr 155, poz. 1288 ze zm.), które weszło w życie z dniem 8 października 2002 r. Zgodnie z § 4 kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkołach podstawowych posiada osoba, która legitymuje się dyplomem ukończenia: 1) studiów magisterskich na kierunku (specjalności) zgodnym lub zbliżonym z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć i posiada przygotowanie pedagogiczne lub 2) studiów magisterskich na kierunku innym niż nauczany przedmiot lub rodzaj prowadzonych zajęć, która ponadto posiada przygotowanie pedagogiczne i ukończyła studia podyplomowe z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć lub 3) studiów wyższych zawodowych na kierunku (specjalności) zgodnym lub zbliżonym z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć i posiada przygotowanie pedagogiczne lub 4) studiów magisterskich na kierunku innym niż nauczany przedmiot lub rodzaj prowadzonych zajęć albo dyplomem ukończenia studiów wyższych zawodowych na kierunku (specjalności) innym niż nauczany przedmiot lub rodzaj prowadzonych zajęć, która ponadto posiada przygotowanie pedagogiczne i ukończyła studia podyplomowe lub kurs kwalifikacyjny z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć lub 5) zakładu kształcenia nauczycieli w specjalności zgodnej z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć albo 6) zakładu kształcenia nauczycieli w specjalności innej niż nauczany przedmiot lub rodzaj prowadzonych zajęć, która ponadto ukończyła kurs kwalifikacyjny z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć. Poprzednio obowiązujące rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz. U. Nr 98, poz. 433 ze zm.) zawierało analogiczne regulacje dotyczące kwalifikacji wymaganych do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkole podstawowej. Istota rozpoznawanej sprawy sprowadza się więc do ustalenia, czy skarżąca posiada kwalifikacje właściwe do zajmowania stanowiska w zakresie nauczania języka polskiego, mając potwierdzone dokumentami kwalifikacje do nauczania języka rosyjskiego i dysponując pismem Dyrektora Szkoły Podstawowej w J. z dnia [...] marca 2000 r. Nr [...], który uznał, iż kierunek ukończonych przez I.C. studiów (filologia rosyjska) jest zbliżony z rodzajem prowadzonych zajęć, tj. językiem polskim. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz. U. Nr 98, poz. 433 ze zm.) określało, że przez kierunek (specjalność) studiów zbliżony do nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć należy rozumieć kierunek (specjalność) dający dostateczną wiedzę merytoryczną z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć; ustalenia, czy dany kierunek (specjalność) studiów jest zbliżony z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć, dokonywał dyrektor szkoły, a w odniesieniu do dyrektora szkoły organ sprawujący nadzór pedagogiczny. Obecnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. Nr 155, poz. 1288 ze zm.) w zakresie ustalenia, czy dany kierunek (specjalność) studiów jest zbliżony z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć nie wskazuje żadnego organu, gdyż przepis w części dającej tę kompetencję kuratorowi oświaty utracił moc obowiązującą. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12 maja 2004 r., sygn. akt U 1/04, wskazał, że z unormowań ustawy systemowej dotyczących charakteru i zakresu nadzoru pedagogicznego wynika, że nadzór pedagogiczny sprawowany przez kuratora oświaty obejmuje m. in. ocenę zgodności zatrudnienia nauczycieli z wymaganymi kwalifikacjami i w tym zakresie należy również do pracodawcy (dyrektora szkoły lub placówki, oraz innych nauczycieli zajmujących stanowiska kierownicze – art. 35 ust. 4). W świetle powyższego rozstrzygnięcia wymaga, czy dokument dyrektora szkoły ustalający, czy dany kierunek (specjalność) studiów jest zbliżony z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć jest dokumentem wiążącym organy orzekające w zakresie awansu zawodowego nauczycieli przy dokonywanej przez te organy ocenie posiadania wymaganych kwalifikacji przez nauczyciela. W ocenie Sądu, akt Dyrektora Szkoły Podstawowej w J. z dnia [...] marca 2000 r. nie ma charakteru decyzyjnego i nie wywołuje skutków prawnych w sferze awansu zawodowego nauczyciela. Dokument ten nie jest aktem powszechnie obowiązującym i może wywierać skutki jedynie w zakresie zatrudnienia nauczycieli. A i wtedy podlega nadzorowi kuratora oświaty, który ocenia zgodność zatrudnienia nauczycieli z wymaganymi kwalifikacjami. Kompetencje ministra i kuratora oświaty w ustalaniu, czy dany kierunek (specjalność) studiów jest zbliżony z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć, zostały zakwestionowane przez Trybunał Konstytucyjny ze względu na przekroczenie upoważnienia ustawowego określonego w art. 9 ust. 2 ustawy Karta Nauczyciela, a nie ze względu na kompetencje organów orzekających w zakresie awansu zawodowego nauczycieli. Zdaniem Sądu, kurator oświaty ma prawo samodzielnie oceniać spełnianie wymogów kwalifikacyjnych, skoro jest organem, który odpowiada za nadanie stopnia awansu zawodowego. Kompetencja organu nadzoru pedagogicznego w toku postępowania w sprawie nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego w zakresie oceny, czy nauczyciel spełnia wymagane prawem kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela, w tym czy osoba legitymuje się dyplomem ukończenia studiów magisterskich na kierunku (specjalności) zgodnym lub zbliżonym z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć i posiada przygotowanie pedagogiczne, wynika z przepisu art. 9 b ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm.). W myśl tego przepisu nauczycielom spełniającym warunki, o których mowa w ust. 1 tej ustawy (posiadanie wyższego wykształcenia i przygotowania pedagogicznego, odbycie stażu oraz uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej), w drodze decyzji administracyjnej, stopień awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego nadaje nauczycielowi mianowanemu – organ sprawujący nadzór pedagogiczny. Oznacza to, że organ sprawujący nadzór pedagogiczny musi dokonać samodzielnej oceny materiału dowodowego pod kątem wszystkich przesłanek warunkujących dopuszczalność nadania mianowanemu nauczycielowi stopnia nauczyciela dyplomowanego. Tylko łączne spełnienie wszystkich wymogów przewidzianych w art. 9 b Karty Nauczyciela umożliwia wydanie pozytywnego dla wnioskodawcy rozstrzygnięcia. Niespełnienie chociażby jednego z omawianych warunków obliguje organ do odmowy nadania stopnia awansu zawodowego. Zważyć należy też na to, że warunki określone w art. 9 b Karty Nauczyciela dotyczą nadania stopnia awansu zawodowego, a nie zatrudnienia nauczyciela czy prawa nauczyciela do wykonywania ich zawodu. Dodatkowo wskazać można na stanowisko Ministra Edukacji zawarte w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2004 r. (U 1/04), który przedstawił rationem legis regulacji powierzającej kuratorowi oświaty rozstrzyganie o posiadaniu kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela przez osoby, które ukończyły studia wyższe na kierunkach niemających swoich odpowiedników w nazwach przedmiotów i zajęć szkolnych. Minister stwierdził, że organizacja kształcenia nauczycieli oraz wymagania dotyczące kierunków studiów oraz ich nazw określane są rozporządzeniem ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego. Tymczasem ustalenie nazw, programów i zakresów specjalności kształcenia należy do kompetencji organów szkół wyższych. Tym samym nie wszystkie przedmioty i zajęcia szkolne mają swe odpowiedniki w kierunkach studiów, z drugiej zaś strony kształcenie w tym samym zakresie może być realizowane na różnych kierunkach o odmiennych nazwach (np. nauczyciele klas I-III są kształceni w ramach m.in.: "kształcenia wczesnoszkolnego", "kształcenia zintegrowanego i blokowego", "edukacji wczesnoszkolnej", "edukacji początkowej", "zintegrowanej edukacji wczesnoszkolnej", "pedagogiki wczesnoszkolnej", "pedagogiki - wczesnej edukacji" albo "nauczania początkowego"). Wskazać należy też, że nie rzeczą Sądu w niniejszej sprawie jest oceniać rozwiązania przyjęte przez ustawodawcę, które nie stoją w sprzeczności z Konstytucją RP, mimo że wywołują u skarżącej subiektywne poczucie krzywdy. Prawidłowo więc organy orzekające uznały, że skarżąca nie posiada wystarczających kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela języka polskiego w szkole podstawowej i odmówiły jej nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło