I OSK 88/08

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-07-03

Skład orzekający: Irena Kamińska, Małgorzata Pocztarek, Tomasz Zbrojewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wymaga, aby decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego obejmowała swoim zakresem konkretną nieruchomość, na której ma nastąpić ograniczenie, czy wystarczy, że decyzja ta określa warunki techniczne umożliwiające realizację inwestycji, w tym doprowadzenie mediów przez inne nieruchomości?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie wymaga, aby decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego wskazywała bezpośrednio nieruchomość, na której ma nastąpić ograniczenie. Wystarczające jest, gdy decyzja ta określa warunki techniczne realizacji inwestycji, w tym doprowadzenie mediów przez inne nieruchomości, co może wymagać zastosowania art. 124 ust. 1 u.g.n. wobec właścicieli tych nieruchomości. Sąd uchylił wyrok WSA, uznając, że błędnie zinterpretował on wymogi dotyczące decyzji o lokalizacji celu publicznego w kontekście ograniczenia prawa własności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w celu przeprowadzenia przez nią odcinka sieci elektroenergetycznej, stanowiącej przyłącze do budowanej stacji radarowej. Starosta wydał decyzję zezwalającą na takie ograniczenie, jednak Wojewoda uchylił ją, wskazując na brak decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego dla spornych działek. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę inwestora, podzielając stanowisko Wojewody. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną inwestora, kwestionującą interpretację przepisów przez WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku. Zasądził od Wojewody na rzecz Zakładu Inwestycji zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska (spr.) Sędziowie NSA Małgorzata Pocztarek Tomasz Zbrojewski Protokolant Magdalena Cieślak po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Zakładu Inwestycji [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 27 września 2007 sygn. akt II SA/Bk 523/07 w sprawie ze skargi Zakładu Inwestycji [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz Zakładu Inwestycji [...] w W. kwotę 530 (słownie: pięćset trzydzieści ) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 27 września 2007 r. oddalił skargę Zakładu Inwestycji [...] na decyzję Wojewody P. z dnia [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. W uzasadnieniu wyroku przedstawiono następujący stan faktyczny sprawy. Starosta S. decyzją z dnia [...] ograniczył sposób korzystania z nieruchomości gruntowej, położonej w obrębie S. (gmina S.) oznaczonej jako działka nr [...] i [...] stanowiącej własność L. i G. K., przez zezwolenie Zakładowi Inwestycji [...] na założenie i przeprowadzenie przez opisaną wyżej nieruchomość odcinka sieci elektroenergetycznej według projektu zakresu przebiegu i charakterystyki technicznej uzbrojenia terenu wyprowadzonego poza granice terenu zamkniętego i podłączenia obiektu do sieci użytku publicznego. Stanowiło to załącznik do wniosku o zatwierdzenie lokalizacji inwestycji oraz do wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego i o pozwolenie na budowę, które to rozwiązanie zostało pozytywnie zaopiniowane przez Starostę S.. Decyzji tej ponadto nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Od przedmiotowej decyzji L. i G. K. złożyli odwołanie do Wojewody P. wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu odwołania wyjaśnili, że zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji celu publicznego. Dla terenu, którego dotyczy zaskarżona decyzja brak jest ważnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na przedmiotowe grunty położone na terenie obrębu S., gminy S. nie została wydana decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Nie wystąpiły, zatem przesłanki z art. 124 ustawy. Odwołujący zarzucili też nieprawidłowości w sposobie przeprowadzenia rokowań o uzyskanie zgody na wykonywanie prac, o których mowa w tym przepisie. Wojewoda P. decyzją z dnia [...] uchylił w całości decyzję Starosty S. z dnia [...] w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości gruntowej położonej w obrębie S. stanowiącej własność L. i G. K. i przekazał sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej może ograniczyć korzystanie z nieruchomości w drodze decyzji przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych i innych inwestycji liniowych wymienionych w tym przepisie, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Z przytoczonego przepisu wynika, że dopuszczalność ograniczenia prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego w trybie 124 możliwa jest tylko wówczas, gdy plan miejscowy przewiduje na danej nieruchomości realizację celu publicznego lub gdy wydana została ostateczna decyzja o lokalizacji celu publicznego na danej nieruchomości (w przypadku braku planu miejscowego). W aktach sprawy, jak zauważył organ odwoławczy, brak jest takich dokumentów. Wojewoda P. podkreślił, że do wniosku o wyrażeniu zgody na lokalizację, zatwierdzenia projektu budowlanego oraz pozwolenia na budowę inwestycji celu publicznego dołączono projekt zakresu przebiegu i charakterystyki technicznej uzbrojenia terenu wyprowadzonego poza granice terenu zamkniętego i podłączenia obiektu do sieci użytku publicznego. Budowa kablowej linii elektroenergetycznej, stanowiącej przyłącze prowadzone do stacji transformatorowej, położonej na działce nr [...] w obrębie S. przez nieruchomość L. i G. K. stanowi integralny element inwestycji celu publicznego, jaką jest budowa stacji transformatorowej. Organ odwoławczy nie kwestionując powyższych ustaleń podkreślił, że nie mają one odniesienia do wymogów z art. 124 ust. 1 powołanej powyżej ustawy. W ocenie organu II instancji powstały uzasadnione wątpliwości czy istotnie wydanie decyzji o ograniczeniu korzystania z nieruchomości stanowiących własność małżonków Kuczyńskich było dopuszczalne. W przypadku bowiem ustalenia, iż istnieje podstawa do wydania decyzji o ograniczeniu korzystania z nieruchomości w postaci planu miejscowego przewidującego na niej realizację celu publicznego lub ostatecznej decyzji o lokalizacji celu publicznego na danej nieruchomości wskazanym byłoby ponowne przeprowadzenie rokowań, o których mowa w art. 124 ust. 3 przedmiotowej ustawy. Zakład Inwestycji [...] od powyższej decyzji wniósł do sądu administracyjnego skargę, w której zarzucił zaskarżonej decyzji rażące naruszenie przepisów prawa materialnego jak i procesowego. W skardze skarżący zarzucił Wojewodzie P. bezpodstawne uznanie, że budowa problematycznego przyłącza elektroenergetycznego, stanowiącego integralną część inwestycji celu publicznego – budowy stacji radarowej wraz z niezbędną infrastrukturą drogową i techniczną na działkach nr [...] obręb S. i nr [...] obręb S. Gmina S.– stanowiących teren zamknięty jednostki wojskowej, wymaga wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Z treści przepisu art. 50 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym bezspornie wynika, iż w przypadku realizacji inwestycji celu publicznego, roboty budowlane niewymagające pozwolenia na budowę, nie wymagają wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, a budowa przyłącza elektroenergetycznego zgodnie z przepisem art. 29 ust. 1 pkt 20 ustawy – Prawo budowlane spełnia powyższe założenia. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 września 2007 r. wskazał, że analiza przedmiotowej sprawy nie dała podstaw do stwierdzenia nieważności kwestionowanego aktu administracyjnego na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Podkreślił ponadto, iż stosownie do treści art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w sytuacji gdy inwestor realizując cel publiczny na nieruchomości niestanowiącej jego własności nie uzyska zgody właścicieli poszczególnych działek na wykonanie prac, o których mowa w art. 124 ust. 1 może zgodnie z art. 124 ust. 2 ustawy wystąpić o wydanie zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Unormowanie zawarte w cytowanym przepisie jest szczególnym rodzajem wywłaszczenia, polegającym na ograniczeniu prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, że ingerencja w konstytucyjnie chronione prawo własności możliwa jest tylko w sytuacji, gdy plan miejscowy przewiduje dla danej nieruchomości realizację celu publicznego lub wydana została decyzja o lokalizacji celu publicznego dla danej nieruchomości w przypadku braku planu miejscowego. W konsekwencji w tym trybie nie jest dopuszczalne ograniczenie prawa własności z innych niż wymienionych przyczyn. Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd I instancji podkreślił, że akta sprawy ponad wszelką wątpliwość nie zawierają dokumentów potwierdzających zaistnienie powyższych okoliczności. W tej sytuacji zaś organ II instancji prawidłowo wskazał na konieczność wyjaśnienia kwestii dopuszczalności ograniczenia prawa własności przedmiotowej nieruchomości. Podjęte przez ten organ rozstrzygnięcie, w ocenie Sądu, umożliwia przedstawienie wymaganych prawem dokumentów, a tym samym wypełnienie przesłanek z art. 124 ust. 1 ustawy. Decyzja o udzieleniu zezwolenia na przeprowadzenie prac określonych w art. 124 ust. 1 ustawy jest dowodem posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, którym to prawem zobligowany jest wykazać się składający wniosek o pozwolenie na budowę. Należy zatem uznać, jak wyjaśniał Sąd, iż zezwolenie o ograniczeniu prawa własności wydawane w formie decyzji bezwzględnie musi poprzedzać rozstrzygnięcie w przedmiocie pozwolenia na budowę inwestycji. W rozpoznawanej sprawie, inwestor z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na przeprowadzenie na nieruchomości prac, o których mowa w art. 124 ust. 1 ustawy wystąpił w dniu [...] a zatem już po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej stacji nadawczej, którą podjęto w dniu [...]. Jest to kolejny argument przemawiający za tym, jak wyjaśniał Sąd, że inwestycja której sprawa dotyczy nie jest objęta decyzją o lokalizacji celu publicznego. Budowa stacji radarowej wraz z niezbędną infrastrukturą drogową i techniczną obejmuje wyłącznie teren zamknięty jednostki wojskowej i ubiegając się o pozwolenie na budowę inwestor musiał wykazać się prawem własności do tego terenu. Z faktu pozytywnego uzgodnienia uzbrojenia w sieć energetyczną terenu wyprowadzonego poza granice terenu zamkniętego zawartego w postanowieniu z dnia [...] nie można wyciągać wniosku o rozszerzeniu inwestycji celu publicznego budowy stacji radarowej na sporne działki. Zgodnie z decyzją o lokalizacji celu publicznego dla realizacji stacji radarowej należało uzgodnić z organem administracyjno-architektoniczno-budowlanym w zakresie projektowanych rozwiązań dotyczących przebiegu i charakterystyki technicznej sieci uzbrojenia terenu, wyprowadzonych poza teren zamknięty. Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego, że spór w przedmiotowej sprawie dotyczy przyłącza. Zarzuty naruszenia art. 50 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 29 pkt 20 prawa budowlanego w ustalonym stanie faktycznym uznać należało za całkowicie chybione. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł skarżący. Zarzucił w niej naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. W ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego pełnomocnik skarżącego podniósł: 1) rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w związku z przepisem art. 50 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 29 ust. 1 pkt 20 ustawy – Prawo budowlane poprzez niewłaściwą ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, że Sąd I instancji uznał, iż wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 ustawy musi być bezwzględnie poprzedzone uzyskaniem przez inwestora decyzji o lokalizacji celu publicznego (w przypadku braku planu miejscowego), jak również uzyskaniem pozwolenia na budowę na tej nieruchomości przyłącza elektroenergetycznego, w sytuacji gdy przepisy ustaw o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz Prawo budowlane zwalniają inwestora z takiego obowiązku, 2) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 33 ust. 1, ust. 2 pkt 4 lit. b/ ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane w zw. z art. 2 ust. 11 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez ich niezastosowanie, polegające na tym, że Sąd I instancji uznał, iż uzyskane przez skarżącego pozwolenie na budowę nie dotyczy całego zamierzenia budowlanego, a zatem swym zakresem nie obejmuje budowy przyłącza elektroenergetycznego będącego siecią uzbrojenia terenu, a ponadto uznał, że dołączone do wniosku o pozwolenie na budowę postanowienie o uzgodnieniu z organem administracji architektoniczno-budowlanej projektowanych rozwiązań w zakresie przebiegu i charakterystyki technicznej m.in. sieci uzbrojenia terenu, do której to kategorii zalicza się urządzenia elektroenergetyczne, wyprowadzonych poza granice terenu zamkniętego, nie jest dokumentem (tytułem) uprawniającym do wykonania prac budowlanych bezpośrednio związanych z realizowaną inwestycją celu publicznego na innych nieruchomościach, 3) rażące naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuwzględnienie skargi skarżącego, mimo naruszenia przez Wojewodę P. przepisów prawa procesowego w toku postępowania administracyjnego, tj. naruszenia przepisów art. 76 § 1 k.p.a. oraz art. 6 k.p.a. polegającego na tym, że Wojewoda Podlaski godząc w przepis art. 76 § 1 k.p.a. nakładający na organ administracji obowiązek traktowania dokumentów urzędowych sporządzonych w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwa w ich zakresie działania, jako dowód w postępowaniu administracyjnym w zakresie tego, co zostało w nich stwierdzone bezpodstawnie nałożył na skarżącego wymóg złożenia, wniosku o dokonanie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jaką jest budowa przyłącza elektroenergetycznego. W zaistniałym stanie faktycznym na skarżącym taki wymóg nie ciążył. Wojewoda P. bezpodstawnie, jak wywodził pełnomocnik, nałożył na skarżącego wymóg złożenia wniosku o dokonanie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego w sytuacji gdy w zaistniałym stanie faktycznym na skarżącym taki wymóg nie ciążył. Bez zasilania w energię elektryczną radar przecież nie może działać. Z powyższego wynika, jak podkreślał pełnomocnik, iż naturalną koniecznością wynikającą z sensu realizowanego zamierzenia inwestycyjnego jest podłączenie radaru do właściwego zasilania. Bez wybudowania przyłącza nie może być mowy o prawidłowej eksploatacji realizowanej inwestycji celu publicznego. Pamiętać przy tym należało, jak wywodził pełnomocnik skarżącego, że organ wydał decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego – budowy stacji radarowej i od samego początku było wiadome, że sens realizowanej inwestycji celu publicznego będzie zależał od zapewnienia dla budowanego radaru odpowiedniego zasilania. Sąd I instancji, zdaniem autora skargi kasacyjnej, błędnie zinterpretował przepis i uznał, iż wydanie przez Starostę decyzji w trybie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami winno być bezwzględnie poprzedzone w przypadku braku planu miejscowego uzyskaniem decyzji o lokalizacji celu publicznego, jak również pozwolenia na budowę także w tych przypadkach, gdy ustawy szczególne nie stawiają takiego wymogu. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 20 ustawy – Prawo budowlane pozwolenia na budowę nie wymaga budowa m.in. przyłączy elektroenergetycznych. Wskazany przepis ma ułatwić realizację inwestycji celu publicznego, a nie ją utrudniać poprzez stwarzanie inwestorom niepotrzebnych formalistycznych barier. Unormowanie zawarte w art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest szczególnym rodzajem ingerencji w sferę cudzego prawa własności. Jednakże należy zwrócić uwagę, iż ingerencja ta nie ma bezprawnego charakteru. Istota przepisu polega na tym, że powołany do tego organ, w przypadku braku zgody właściciela nieruchomości, na której mają być przeprowadzane roboty budowlane niewymagające pozwolenia na budowę (które mają służyć prawidłowej eksploatacji obiektu celu publicznego po jego wybudowaniu) wydaje decyzję o zezwoleniu na przeprowadzenie określonych prac na tej nieruchomości. Skoro inwestor posiada decyzję ustalającą lokalizację inwestycji celu publicznego, a z jej realizacją wiąże się funkcjonalnie doprowadzenie prądu do obiektu, to w ocenie Skarżącego żądanie kolejnej decyzji ustalającej lokalizację celu publicznego na nieruchomości, na której ma być budowane przyłącze jest powodowane nieuzasadnionym formalizmem. Przepis art. 50 ust. 1 zdanie 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi, iż inwestycja celu publicznego jest lokalizowana na podstawie planu miejscowego, a w przypadku jego braku – w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Natomiast w ust. 2 pkt 2 przywołanego przepisu ustawodawca zastrzegł, iż nie wymagają decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego roboty budowlane niewymagające pozwolenia na budowę. Skoro więc budowa przyłącza elektroenergetycznego jest kategorią robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę, to w takim wypadku nie jest wymagane również wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Budowa przyłącza elektroenergetycznego sama w sobie nie stanowi inwestycji celu publicznego jest jedynie pewną kategoria robót, które muszą być wykonane aby inwestycja celu publicznego po jej zrealizowaniu mogła funkcjonować zgodnie z jej przeznaczeniem. Skarżący posiada decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego i w jego ocenie nie ma obowiązku występowania o wydanie kolejnej decyzji o lokalizacji celu publicznego na nieruchomości na której mają być wybudowane urządzenia służące do prawidłowej eksploatacji realizowanej inwestycji, która przecież została uprzednio zlokalizowana. Sąd I instancji dopuścił się obrazy przepisów prawa materialnego, tj. art. 33 ust. 1, ust. 2 pkt 4 lit. b/ Prawo budowlane w zw. z art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne polegającej na niezastosowaniu przywołanych przepisów. Skarżący uzyskał wymagane przepisami prawa pozwolenie na budowę. Pozwolenie to dotyczy całego zamierzenia budowlanego, a zatem swym zakresem obejmuje również budowę przyłącza elektroenergetycznego jako elementu wchodzącego w skład realizowanej inwestycji celu publicznego – budowy stacji radarowej z budynkiem obsługi wraz z niezbędną infrastrukturą drogową i techniczną na działkach nr [...], obręb S. i nr [...], obręb S., gmina S., stanowiących teren zamknięty. Skarżący dołączył do wniosku o pozwolenie na budowę zgodnie z wymogami przewidzianymi w art. 33 ust.2 pkt 4 lit. b/ postanowienie o uzgodnieniu z organem administracji architektoniczno-budowlanej projektowanych rozwiązań w zakresie przebiegu i charakterystyki technicznej m.in. sieci uzbrojenia terenu, do której to kategorii zalicza się urządzenia elektroenergetyczne, wyprowadzone poza granice terenu zamkniętego. W ocenie Skarżącego, powyższe przesądza o tym, że inwestycja celu publicznego potwierdzona decyzją o lokalizacji celu publicznego obejmuje swym zasięgiem również budowę przyłącza elektroenergetycznego na nieruchomości sąsiadującej. Zauważyć bowiem należy, iż każdy inwestor dokonujący zabudowy ma pełne prawo doprowadzenia do budowanego obiektu mediów niezbędnych do prawidłowej eksploatacji tegoż obiektu. W przeciwnym razie w wielu wypadkach zabudowane nieruchomości pozostawałoby w izolacji, a budynki pozostawałyby dysfunkcyjne. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna oparta została na częściowo usprawiedliwionych podstawach. Za trafny uznać należy zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuwzględnienie skargi, pomimo naruszenia przez organ II instancji art. 76 § 1 i art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego. Art. 76 § 1 k.p.a. stanowi, że dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Skarżący wobec tego wywodził, że Sąd zaakceptował sytuację, w której organ II instancji wydał orzeczenie sprzeczne z ww. normami prawa pomijające ustalenia zawarte w wydanej przez uprawniony organ decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Przechodząc do oceny zasadności tego zarzutu trzeba przede wszystkim zgodzić się z Sądem I instancji, że regulacja zawarta w art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest szczególnym rodzajem wywłaszczenia, polegającym na ograniczeniu prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego. Przy czym podkreślić należy, iż ingerencja w konstytucyjnie chronione prawo własności możliwa jest tylko w sytuacji, gdy plan miejscowy przewiduje dla danej nieruchomości realizację celu publicznego lub wydana została decyzja o lokalizacji celu publicznego w przypadku braku planu miejscowego. W konsekwencji w tym trybie nie jest dopuszczalne ograniczenie prawa własności z innych, wyżej niewymienionych przyczyn. Dalej jednak Sąd stwierdza, że znajdujące się w aktach sprawy decyzje z dnia [...] o lokalizacji celu publicznego, oraz decyzja z dnia [...] udzielająca zezwolenia na budowę odnoszą się do działek nr [...] i [...] objętych terenem zamkniętym jednostki wojskowej. Zdaniem Sądu treść decyzji nie dotyczy zatem działek [...] i [...] będących przedmiotem sporu. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przesłanych mu aktach brak było obydwu decyzji, wobec czego powstaje pytanie na jakiej podstawie Sąd I instancji doszedł do takich wniosków oraz czy miał okazję z decyzjami tymi się zapoznać. Po analizie treści ich kserokopii złożonych na rozprawie przed sądem kasacyjnym można bowiem wyciągnąć wnioski całkowicie odmienne. I tak w decyzji Wojewody P. z [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, dotyczącej budowy stacji radarowej, w punkcie 2 lit. c/ zawarto stwierdzenie, iż obejmuje ona m.in. zasilanie w energię elektryczną z publicznej sieci elektroenergetycznej zgodnie z warunkami technicznymi Zakładu Energetycznego. Jak wiadomo, publiczna sieć energetyczna znajduje się poza granicami zamkniętego terenu wojskowego i doprowadzenie do tego terenu energii elektrycznej musi przebiegać przez inne działki. Nieuprawniony jest zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek Sądu I instancji, że aby spełnione zostały przesłanki wskazane w art. 124 ust. 1 u.g.n. co do określonej nieruchomości, decyzja o lokalizacji celu publicznego musi wskazywać lokalizację tego celu na tej właśnie nieruchomości. Przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. nie zawiera sformułowań, które należałoby interpretować w ten sposób, stwierdza natomiast, że wskazane w nim ograniczenia mają być zgodne z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W omawianej sprawie jako miejsce lokalizacji inwestycji, o której mowa, wskazane zostały tereny wojskowe, jednak w treści decyzji wskazano również jakie warunki techniczne muszą być spełnione aby realizacja inwestycji była możliwa. Jednym z takich warunków jest doprowadzenie do terenów wojskowych energii elektrycznej z sieci publicznej co jest możliwe tylko przy zastosowaniu ograniczeń wskazanych w art. 124 ust. 1 u.g.n. wobec właścicieli działek niebędacych w dyspozycji wojska. Decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego dotyczy stricte nieruchomości, na której ma być zrealizowany określony obiekt służący celowi publicznemu. Jednak integralną częścią tej decyzji są postanowienia dotyczące warunków technicznych jakie muszą być spełnione aby wskazana w decyzji inwestycja mogła zostać zrealizowana. Jeżeli w wyniku uzgodnień dokonanych w oparciu o decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego konieczne jest przeprowadzenie linii przesyłowych przez inne działki w/w decyzja w tym zakresie dotyczy również tych działek. Trzeba przy tym jeszcze raz podkreślić, że zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wskazane w nim ograniczenie prawa własności następuje ,,zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego" i przepis ten nie wymaga aby decyzja tego dotycząca stwierdzała, że sam obiekt służy celom publicznym posadowiony jest na nieruchomości objętej ograniczeniami. Nie można również zgodzić się z poglądem Sądu I instancji, iż spór w niniejszej sprawie nie dotyczy przyłącza lecz budowy linii energetycznej na nieruchomościach osób fizycznych. Jak wynika z wyjaśnień złożonych na rozprawie przed NSA projektowane urządzenie ma służyć wyłącznie budowanej stacji radarowej i żadne podmioty poza obiektem wojskowym nie mogą korzystać z przesyłanej tą drogą energii. Jest więc to klasyczne przyłącze, służące określonemu odbiorcy i nienależące do publicznej sieci energetycznej. Na marginesie należy zresztą stwierdzić, że rozróżnienie to nie ma znaczenia wobec brzmienia art. 124 ust. 1 u.g.n., który mówi ogólnie o przewodach i urządzeniach służących m.in. przesyłaniu energii elektrycznej. Reasumując należy w tej sytuacji uznać, że nietrafne są zalecenia Sądu I instancji, który stwierdził, że inwestor występujący o zezwolenie na ograniczenie korzystania z terenu działek [...] i [...] powinien przedstawić decyzję o lokalizacji celu publicznego dla tego konkretnego terenu. Decyzja o lokalizacji została bowiem wydana a w jej treści zawarto warunki dotyczące zasilania inwestycji w energię elektryczną. W wykonaniu decyzji Starosta S. postanowieniem z dnia [...] zaopiniował pozytywnie zakres i przebieg uzbrojenia terenu wyprowadzonego poza granice terenu zamkniętego i podłączenia obiektu do sieci użytku publicznego. Z tych wszystkich względów zarzuty podniesione w punktach 1 i 2 skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny uznał za usprawiedliwione. Odmiennie natomiast należy ocenić zasadność zarzutów wskazanych w punkcie 3 skargi kasacyjnej. Przepisy Prawa budowlanego mają na celu zaprowadzenie ładu przestrzennego i architektonicznego oraz przestrzeganie wymogów bezpieczeństwa. Wymagane tymi przepisami zezwolenia lub zwolnienia od konieczności ich uzyskania nie mają żadnego związku z możliwością uzyskania ograniczeń prawa własności określonych w art. 124 ust. 1 u.g.n. Dlatego też fakt, iż budowa przyłącza elektroenergetycznego zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 20 Prawa budowlanego nie wymaga pozwolenia na budowę nie ma w tej sprawie żadnego znaczenia. Inwestor realizując inwestycję musi przestrzegać przepisów Prawa budowlanego, nie może jednak ograniczyć czyjegoś prawa własności podnosząc, iż nie musiał uzyskiwać konkretnych zezwoleń. Podobne uwagi odnoszą się do pozostałych norm prawa wskazanych w omawianym punkcie 3 skargi kasacyjnej. Sąd nie naruszył tych przepisów ponieważ w niniejszej sprawie nie miały one zastosowania. Mając wszystko to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Podstawą orzeczenia o kosztach był art. 203 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło