II GSK 281/08
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-08-07
Skład orzekający: Anna Robotowska, Tadeusz Cysek, Stanisław Gronowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmiana lokalizacji punktów prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych, określonej w ostatecznej decyzji zezwalającej na prowadzenie takiej działalności, jest możliwa w trybie art. 155 k.p.a.?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zmiana lokalizacji punktów prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych, określonej w zezwoleniu, jest możliwa w trybie art. 155 k.p.a. Sąd stwierdził, że lokalizacja ta, choć jest koniecznym elementem zezwolenia, nie decyduje o tożsamości zezwolenia i nie wykracza poza granice sprawy administracyjnej, a jedynie konkretyzuje uprawnienia i obowiązki strony. Zmiana taka jest dopuszczalna, o ile strona wyraża na nią zgodę, przepisy szczególne się na nią nie sprzeciwiają, a przemawia za nią interes społeczny lub słuszny interes strony.Stan faktyczny
Spółka "F." Sp. z o.o. uzyskała zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Wnioskiem z dnia 14 września 2006 r. zwróciła się o zmianę decyzji w części dotyczącej lokalizacji punktów gier, proponując nowe lokalizacje przy punktach przyjmowania zakładów wzajemnych. Dyrektor Izby Skarbowej w O. oraz Minister Finansów odmówili zmiany decyzji, uznając, że przepisy ustawy o grach i zakładach wzajemnych wykluczają prowadzenie w jednym miejscu działalności w zakresie gier na automatach i przyjmowania zakładów wzajemnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę spółki, uznając, że zmiana lokalizacji punktów gier nie jest możliwa w trybie art. 155 k.p.a., gdyż jest to istotny element stanu faktycznego przesądzający o tożsamości sprawy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska Sędzia NSA Tadeusz Cysek Sędzia NSA Stanisław Gronowski (spr.) Protokolant Maciej Dębski po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "F." Spółki z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 26 września 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 898/07 w sprawie ze skargi "F." Spółki z o.o. w W. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji udzielającej zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; 2) zasadza do Ministra Finansów na rzecz "F." Spółka z o.o. w W. kwotę 280 (słownie: dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 26 września 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 898/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę F. Spółki z o.o. w W., zwanej dalej "spółką", na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji udzielającej zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych.
Wyrok Sądu I instancji zapadł na tle następującego stanu faktycznego sprawy:
Decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...] udzielono spółce zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa o..
Wnioskiem z dnia [...] września 2006 r. spółka zwróciła się do Dyrektora Izby Skarbowej w O. o zmianę powyższej decyzji w części dotyczącej lokalizacji punktów gier na automatach o niskich wygranych, w trybie art. 155 k.p.a. W myśl powołanego przepisu decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Jako lokalizację punktów gier na automatach o niskich wygranych spółka zaproponowała punkty przyjmowania zakładów wzajemnych "Profesjonał".
Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. Dyrektor Izby Skarbowej w O. odmówił zmiany decyzji z dnia [...] czerwca 2004 r. we wnioskowanym przez spółkę zakresie. Jako podstawę prawną, obok powołanego już przepisu art. 155 k.p.a., organ I instancji wskazał przepis art. 24 ust. 1a ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", w myśl którego zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych udziela izba skarbowa, na której obszarze działania są urządzane i prowadzone takie gry. Zdaniem organu wnioskowanym zmianom sprzeciwiają się szczególne uregulowania zawarte w art. 7 ustawy, a w szczególności ust. 1a w zw. z art. 3 oraz art. 9 powołanej ustawy. Stosownie do art. 7 ustawy urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty oraz gier w kości dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry, a gier na automatach - w kasynach gry lub w salonach gier na automatach (ust. 1). W myśl art. 7 ust. 1a ustawy urządzanie gier na automatach o niskich wygranych jest dozwolone wyłącznie w punktach gier na automatach o niskich wygranych. Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy urządzanie gry bingo pieniężne dozwolone jest wyłącznie w salonach gry bingo pieniężne. Natomiast w myśl art. 7 ust. 3 ustawy przyjmowanie zakładów wzajemnych dozwolone jest wyłącznie w punktach przyjmowania zakładów wzajemnych. Stosownie do powołanego przez organ I instancji przepisu art. 3 ustawy urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych, gier na automatach i gier na automatach o niskich wygranych jest dozwolone wyłącznie na zasadach określonych w ustawie. Natomiast przepis art. 9 ustawy zawiera ustawowe definicje ośrodków gier, punktów przyjmowania zakładów wzajemnych oraz punktów gry na automatach o niskich wygranych. I tak przez "ośrodki gier", stosownie do art. 9 pkt 1 ustawy, rozumie się kasyno gry, jako miejsce, w którym prowadzi się gry cylindryczne, gry w karty, gry w kości lub gry na automatach, na podstawie zatwierdzonego regulaminu, przy czym minimalna łączna liczba urządzanych gier cylindrycznych i gier w karty wynosi 4, a liczba zainstalowanych automatów wynosi od 5 do 30 sztuk (ppkt a). Przez "salon gier na automatach" rozumie się wydzielone miejsce, w którym prowadzi się gry na automatach na podstawie zatwierdzonego regulaminu, a liczba zainstalowanych automatów wynosi od 15 do 70 sztuk (ppkt b). Przez "salon gry bingo pieniężne" rozumie się wydzielone miejsce, w którym prowadzi się grę bingo pieniężne na podstawie zatwierdzonego regulaminu (ppkt c). Stosownie do punktu 2 art. 9 ustawy przez "punkt przyjmowania zakładów wzajemnych" rozumie się miejsce, w którym przyjmowane są zakłady totalizatora lub bukmacherstwa na podstawie zatwierdzonego regulaminu. Natomiast zgodnie z punktem 3 art. 9 przez "punkt gry na automatach o niskich wygranych" rozumie się miejsce, w którym prowadzi się gry na automatach o niskich wygranych, na podstawie zatwierdzonego regulaminu, a liczba zainstalowanych automatów nie przekracza 3 sztuk.
Jak podkreślił organ I instancji przepis art. 3 ustawy stanowi zasadę, zgodnie z którą urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych, gier na automatach i gier na automatach o niskich wygranych jest dozwolone wyłącznie na zasadach określonych w ustawie. Natomiast przepisy art. 7 tej ustawy określają miejsca, w których dozwolone jest urządzanie poszczególnych kategorii gier oraz zakładów wzajemnych, objętych wymogiem uzyskania stosownych zezwoleń, przy czym w myśl przepisu art. 7 ust. 1 a ustawy urządzanie gier na automatach o niskich wygranych jest dozwolone wyłącznie w punktach gier na automatach o niskich wygranych, zaś stosownie do art. 7 ust. 3 ustawy przyjmowanie zakładów wzajemnych dozwolone jest wyłącznie w punktach przyjmowania zakładów wzajemnych. Ponadto, jak podkreślił organ I instancji, przepisy art. 9 ustawy definiują miejsca prowadzenia działalności w zakresie określonych kategorii gier i zakładów wzajemnych, wskazując na wyraźne rozdzielenie pojęcia punktu gier na automatach o niskich wygranych oraz punktu przyjmowania zakładów wzajemnych.
Minister Finansów, po rozpoznaniu odwołania spółki, decyzją z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję. Według organu odwoławczego, powołującego się na wyżej wymienione przepisy, intencją ustawodawcy było ścisłe rozdzielenie aktywności ekonomicznej i finansowej podmiotów prowadzących gry i zakłady wzajemne. Tak wyraźne oddzielenie w przepisach konkretnych miejsc prowadzenia działalności, a w szczególności w art. 7 ust. 1-3 ustawy, jest wyraźną dyspozycją, że poszczególne gry i zakłady tam wskazane nie mogą być prowadzone w jednym miejscu. Organ odwoławczy nie zgodził się ze stanowiskiem spółki dotyczącym interpretacji art. 9 ustawy, według której w odróżnieniu od salonu gier na automatach i salonu gry bingo pieniężne, ustawodawca nie przewidział, że punkt gier na automatach o niskich wygranych musi być wydzielonym miejscem. Zdaniem organu odwoławczego sama konstrukcja ustawy, tok myślowy i frazeologia definicji punktu przyjmowania zakładów wzajemnych i punktu gier na automatach o niskich wygranych jest tożsama z definicjami kasyna gry, salonu gier na automatach i salonu bingo pieniężnego zawartymi w tym samym artykule.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., jak to wyżej wskazano, wyrokiem z dnia 26 września 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 898/07 oddalił skargę. Według Sądu I instancji, powołującego się na przepis art. 37 ustawy, w myśl którego jedno zezwolenie jest udzielane na prowadzenie jednego ośrodka gier albo określonej w zezwoleniu liczby punktów przyjmowania zakładów wzajemnych lub punktów gier na automatach, koniecznym elementem zezwolenia jest precyzyjne wskazanie punktów, w których gry o niskich wygranych są urządzane. Wobec tego w trybie art. 155 k.p.a. nie jest możliwa zmiana decyzji ostatecznej w zakresie wskazanych w niej wyżej wymienionych elementów koniecznych zezwolenia. Uchylenie lub zmiana decyzji, w powołaniu się na treść art. 155 k.p.a., może zajść zatem jedynie wtedy, gdy ustawodawca w przepisie materialnoprawnym przewidzi pewien "luz decyzyjny". Tylko w obszarze tego "luzu decyzyjnego" wzgląd na interes społeczny lub słuszny interes strony może doprowadzić do uchylenia lub zmiany decyzji. W razie zaś gdy ustawodawca w sposób sztywny i bezwarunkowy, jak ma to miejsce w rozpatrywanej sprawie, narzuca określone rozwiązanie, stosowanie art. 155 k.p.a. nie wchodzi w grę.
Skargą kasacyjną pełnomocnik procesowy spółki zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych.
Jako podstawę skargi kasacyjnej wskazano naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię (art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a"., tj. przepisu art. 37 w związku z art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, polegającą na uznaniu, że granice zezwolenia na prowadzenie i urządzenie gier na automatach o niskich wygranych zakreśla lokalizacja punktów gier na automatach o niskich wygranych, będąca tym samym istotnym elementem stanu faktycznego przesądzającym o przedmiotowej tożsamości sprawy administracyjnej.
Ponadto skarga kasacyjna powołuje się na naruszenie przepisów postępowania w zakresie mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 174 pkt 2 p.p.s.a., a to:
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji organu w związku z wadliwym zastosowaniem art. 155 k.p.a. wobec uznania, że zmiana decyzji organu I instancji w zakresie wnioskowanym przez spółkę nie może nastąpić w trybie art. 155 k.p.a., co było rezultatem wadliwej wykładni przepisu art. 37 w związku z art. 35 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy;
art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez lakoniczne i niewyczerpujące uzasadnienie zaskarżonego wyroku, sprowadzające się do przytoczenia poglądów doktryny, bez wyjaśnienia wzajemnej relacji przepisów art. 37 i art. 35 ust. 1 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, co uniemożliwiło spółce uzyskanie pełnej wiedzy odnośnie faktycznych motywów jakimi kierował się Sąd oddalając skargę;
art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) poprzez oddalenie skargi i utrzymanie w mocy niezgodnej z prawem decyzji organu.
Według spółki, powołującej się na art. 37 ustawy, granice zezwolenia wyznacza liczba punktów gier na automatach o niskich wygranych oraz obszar województwa, na którym dozwolone jest prowadzenie takich gier. Wskazanie w zezwoleniu elementów wymienionych w przepisie art. 35 ust. 1 ustawy o grach i zakładach wzajemnych ma na celu umożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych w określonej liczbie i na terenie określonego województwa. Przepis art. 35 ust.1 ustawy ma jedynie charakter techniczny, gdyż określa co powinna zawierać treść zezwolenia. Zdaniem skarżącej spółki granice zezwolenia wyznacza art. 37 ustawy. Wnioskowana przez spółkę zmiana zezwolenia, polegająca na zastąpieniu niektórych punktów prowadzenia gier nowymi bez zmiany pierwotnej liczby tych punktów, jest możliwa w trybie art. 155 k.p.a., pozwalając uniknąć zarzutu prowadzenia działalności gospodarczej z naruszeniem warunków zezwolenia, o czym stanowi przepis art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy. Sąd I instancji, jak zarzuca, dokonał błędnej wykładni wspomnianych przepisów ustawy, powołując się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2007 r. o sygn. akt II GSK 267/06, które dotyczyło odmiennej sytuacji faktycznej niż w rozpoznawanej sprawie. W powołanym orzeczeniu rozstrzygnięto o niedopuszczalności zmiany decyzji (zezwolenia) w trybie art. 155 k.p.a., w przypadku wystąpienia przez uprawniony podmiot z wnioskiem o zwiększenie liczby punktów gier na automatach o niskich wygranych, a nie zmiany lokalizacji tych punktów gier w ramach przyznanego limitu. Według skarżącej spółki zmiana ostatecznej decyzji w zakresie lokalizacji gier na automatach o niskich wygranych bez zmiany liczby punktów prowadzenia gier usytuowanych w obrębie tego samego województwa jest możliwa przez analogię do przepisów ustawy - prawo o notariacie. Na poparcie tego stanowiska skarżąca powołała się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2006 r. o sygn. akt II GSK 68/05, w którym Sąd kasacyjny orzekł o dopuszczalności zmiany decyzji o powołaniu na notariusza w zakresie przeniesienia siedziby kancelarii.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd I instancji, co wymaga podkreślenia, ograniczył badanie zaskarżonej decyzji Ministra Finansów wyłącznie do jej zgodności z art. 155 k.p.a., stojąc na stanowisku, że zmiana decyzji - zezwolenia na prowadzenie działalności gier na automatach o niskich wygranych w zakresie lokalizacji punktów gier nie jest dopuszczalna w trybie powołanego wyżej przepisu. Natomiast Sąd I instancji nie odniósł się do stanowiska Ministra Finansów, według którego zmiana zezwolenia w zakresie wnioskowanym przez spółkę byłaby niezgodna z przepisami art. 7 ust. 1a i art. 9 pkt 2 i 3 ustawy, gdyż, jak wywodził to organ, z powołanych przepisów wynika niedopuszczalność urządzenie w tym samym miejscu punktu gier na automatach o niskich wygranych i punktu przyjmowania zakładów wzajemnych.
Za podstawę swego rozstrzygnięcia Sąd I instancji przyjął formułowaną w piśmiennictwie prawniczym i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym tezę, że prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a. jest uwarunkowana prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu faktycznego i prawnego oraz z udziałem tych samych stron. Jak podkreślił, stan faktyczny sprawy pierwotnej (o udzielenie zezwolenia) obejmował konkretne lokalizacje punktów prowadzenia gier i dlatego zmiana tego stanu faktycznego (zmiana lokalizacji) punktów nie może nastąpić w trybie art. 155 k.p.a. Na potwierdzenie tej tezy Sąd I instancji przytoczył, dla przykładu, trzy wyroki NSA: z 5 stycznia 2000 r., sygn. akt. I SA 1826/98, z 28 kwietnia 2000 r., sygn. akt I SA 819/99 i z 28 lutego 2007 r., sygn. akt II GSK 267/06 w sprawie dotyczącej zmiany treści zezwolenia na prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska Sądu I instancji co do sposobu rozumienia art. 155 k.p.a. Przesłanki zmiany decyzji administracyjnej, w trybie art. 155 k.p.a., są określone wyczerpująco w tym przepisie. W myśl tego przepisu organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: a) strona wyraziła zgodę na zmianę decyzji, b) przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji, c) za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.
Przez decyzję administracyjną rozumie się najogólniej rodzaj aktu administracyjnego, opartego na przepisach prawa materialnego, zawierającego władcze rozstrzygnięcie organu administracyjnego, określające sytuację prawną adresata (jego uprawnienia lub obowiązki) w indywidualnej sprawie, którą wyznaczają określone okoliczności faktyczne i prawne. Zmiana decyzji w trybie, o którym mowa w art. 155 k.p.a., nie może wykraczać poza granice sprawy administracyjnej, rozstrzygniętej decyzją, będącą przedmiotem zmiany. Inaczej bowiem mielibyśmy do czynienia z nową sprawą administracyjną i w konsekwencji z nową decyzją administracyjną, wydaną w tej nowej sprawie. Stąd właśnie okoliczności faktyczne i prawne, które legły u podstaw wydania decyzji administracyjnej, warunkują możliwości jej zmiany w trybie art. 155 k.p.a. Tym też można uzasadnić przytoczoną wyżej tezę, że zmiana decyzji, w trybie art. 155 k.p.a., jest warunkowana prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu faktycznego i prawnego. Zawiera ona jednak uogólnienie zbyt daleko idące, ponadto nie nadaje się do mechanicznego przeniesienia do każdej sprawy o zmianę decyzji w tym trybie, bez zbadania i oceny okoliczności faktycznych i prawnych, składających się na daną sprawę administracyjną. Za daleko idące jest stwierdzenie, że musi być to ten sam stan prawny i faktyczny, który istniał w chwili wydania pierwotnej decyzji. Zmiana prawa, polegająca np. na wprowadzeniu nowej ustawy, która zachowuje, bądź tylko nieistotnie zmienia normę prawną, stanowiącą podstawę wydania ostatecznej decyzji, nie stoi na przeszkodzie zmiany tej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. po zmianie prawa, jeżeli nie wpływa na tożsamość stosunku prawnego, ukształtowanego zmienianą decyzją (tak M. Pawłusiewicz w glosie do wyroku składu siedmiu sędziów NSA z 26 listopada 2001r., OSA 7/01, OSP z 2003 r., nr 1, poz. 13; w tej kwestii też wyrok NSA z 17 stycznia 2006 r., II OSK 405/05). Również odwoływanie się do istnienia tych samych okoliczności faktycznych, jako warunku zmiany ostatecznej decyzji w trybie art. 155 k.p.a., wymaga zastrzeżenia, że nie chodzi o wszystkie okoliczności, mające pierwotnie znaczenie w tej sprawie.
W świetle ustawy o grach i zakładach wzajemnych zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych udziela się ze wskazaniem miejsca (miejsc) prowadzenia tych gier (art. 35 ust. 1 pkt 3). Jedno zezwolenie jest udzielane na prowadzenie określonej w tym zezwoleniu liczby punktów gier na automatach o niskich wygranych (art. 37). Wnioskujący o udzielenie zezwolenia powinien więc dysponować odpowiednim lokalem (lokalami), spełniającymi określone w ustawie wymagania do urządzania i prowadzenia gier (art. 30 ustawy) i na dowód tego dołączyć do wniosku odpis dokumentów wskazujących na prawo do władania budynkiem (lokalem), w którym będą urządzane gry (art. 32 ust. 1 pkt 5 ustawy). Określenie lokalizacji punktu (punktów) prowadzenia takich gier jest niewątpliwie elementem koniecznym zezwolenia. Stwierdzenie to nie uzasadnia jednakże wniosku, że ten element nie podlega zmianie w trybie art. 155 k.p.a. Ustawa przewiduje możliwość objęcia jednym zezwoleniem więcej niż jednego punktu, nie limitując liczby tych punktów i ustalając we wspomnianym art. 30 ogólne wymagania co do ich usytuowania. Zatem, istotną przesłanką dla udzielenia zezwolenia jest dysponowanie przez wnioskodawcę odpowiednim, konkretnym lokalem (lokalami) do prowadzenia gier, nie zaś konkretnym adresem tego lokalu czy liczbą punktów - lokali prowadzenia gier. Określenie w zezwoleniu lokalizacji punktu (punktów) prowadzenia gier albo liczby tych punktów konkretyzuje treść uprawnień i obowiązków wynikających z zezwolenia. Nie decyduje natomiast o tożsamości zezwolenia. Organ udziela zezwolenia ze względu na to, że wnioskodawca posiada konkretny, spełniający ustawowe wymagania, lokal do prowadzenia punktu gier, nie zaś dlatego, że ten lokal znajduje się pod takim bądź innym adresem. Zmiana lokalizacji punktu gier lub liczby tych punktów, określonych w zezwoleniu, jest zmianą praw i obowiązków wynikających z zezwolenia i może nastąpić w ramach tego samego zezwolenia. Nie jest więc tutaj wymagane wydanie nowego zezwolenia, ponieważ nie znosi się ani nie tworzy elementów - uprawnień lub obowiązków konstytuujących zezwolenie. Takim właśnie zmianom służy art. 155 k.p.a. W tym trybie, co nie budzi wątpliwości, nie są dopuszczalne zmiany podmiotowe, lecz jedynie przedmiotowe, czyli zmiany dotyczące ukształtowanej decyzją sytuacji prawnej (praw i obowiązków) jej adresata. Przepis art. 155 k.p.a. nie określa kierunku ani zakresu tych zmian (z zastrzeżeniem zachowania tożsamości zmienianej decyzji). Z punktu widzenia tego przepisu nie jest zatem istotne, czy zmiana polega na rozszerzeniu albo zawężeniu uprawnień lub obowiązków wynikających ze zmienianej decyzji.
Gdyby przyjąć stanowisko, w świetle którego określona w zezwoleniu na prowadzenie gier lokalizacja punktu gier nie może być zmieniona w trybie art. 155 k.p.a., gdyż jest to konieczny element treści decyzji o zezwoleniu, wyznaczający jej granice (tak NSA w wyroku z 28 lutego 2007 r. o sygn. akt II GSK 267/06), wówczas uogólnienie tego stwierdzenia prowadziłoby do wniosku, że przepis art. 155 k.p.a. jest zbędny. W konsekwencji, w omawianym trybie, nie byłaby dopuszczalna jakakolwiek zmiana praw lub obowiązków wykraczająca poza pierwotną treść decyzji.
Ze względów wyżej przedstawionych nie można zaakceptować sposobu, w jakim Sąd I instancji przetransponował do rozpatrywanej sprawy omawianą tezę o uwarunkowaniu zastosowania art. 155 k.p.a. istnieniem tego samego stanu faktycznego i prawnego. Według stanowiska Sądu I instancji stan faktyczny sprawy pierwotnej (o udzielenie zezwolenia) obejmował konkretne lokalizacje punktów prowadzenia gier i dlatego zmiana tego stanu faktycznego (zmiana lokalizacji) punktów nie może nastąpić w trybie art. 155 k.p.a. Inaczej mówiąc, według Sądu I instancji, określenie we wniosku o udzielenie zezwolenia i w zezwoleniu konkretnych lokalizacji punktów gier uniemożliwia zmianę tych elementów zezwolenia w trybie art. 155 k.p.a. A zatem, skoro decyzja o zezwoleniu określa lokalizację punktu gier, zmiana zezwolenia w tym zakresie nie jest w ogóle dopuszczalna, z czym trudno się zgodzić.
Jak już wyżej wskazano okolicznością faktyczną, której istnienie umożliwia zmianę zezwolenia w części dotyczącej lokalizacji punktu gier, jest posiadanie przez uprawnionego konkretnego, spełniającego ustawowe wymagania miejsca prowadzenia gier. Zmiana zezwolenia w tym zakresie na podstawie art. 155 k.p.a. byłaby niedopuszczalna, gdyby wnioskodawca nie dysponował lokalem odpowiednim do prowadzenia gier. Naczelny Sąd Administracyjny wyraża zatem pogląd, że decyzja zawierająca zezwolenie na urządzenie i prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych może być zmieniona, w trybie art. 155 k.p.a., w zakresie określającym miejsce prowadzenia gier.
Na poparcie zaprezentowanego stanowiska można wskazać orzecznictwo sądów administracyjnych, dopuszczające możliwość zmiany w trybie art. 155 k.p.a. decyzji administracyjnej. I tak, orzecznictwo opowiedziało się za możliwością zmiany decyzji o powołaniu notariusza i wyznaczeniu siedziby jego kancelarii, w zakresie obejmującym wyznaczenie tej siedziby (np. wyrok NSA z 27 kwietnia 2006 r. o sygn. akt II GSK 68/05 i wyrok NSA z 28sierpnia 2001 r. o sygn. akt II SA 1904/00). Tam również decyzja o powołaniu zawiera rozstrzygnięcie dotyczące miejsca (siedziby) wykonywania czynności notariusza. Dlatego też wniosek o powołanie notariusza musi wskazywać lokal przewidziany do prowadzenia kancelarii.
Mając to wszystko na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za uzasadnioną i na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. i 203 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło