II OSK 243/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędziowie sędzia NSA Bożena Walentynowicz ( spr.) sędzia NSA Janina Kosowska Protokolant Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej S. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 1077/07 w sprawie ze skargi S. L. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie 2. zasądza na rzecz S. L. od Komendanta Głównego Policji kwotę 580 zł (pięćset osiemdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1077/07, oddalił skargę S. L. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2007 r. w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską. W uzasadnieniu stanowiska Sąd ten przedstawił następujące okoliczności faktyczne i prawne. Wojewódzki Komendant Policji w Rzeszowie decyzją z dnia [...] lutego 2007 r., cofnął S. L. pozwolenie na broń palną myśliwską. W uzasadnieniu organ podniósł, że z materiału dowodowego wynika, iż wyrokiem z dnia [...] marca 2006 r. sygn. akt V K [...] Sąd Rejonowy w L. uznał winnym S. L. popełnienia czynu z art. 292 § 1 k.k. i za to skazał go na karę 30 stawek dziennych grzywny. Zdaniem organu osoba, która dopuściła się czynu zabronionego (tu paserstwo nieumyślne), tj. przestępstwa przeciwko mieniu, nie daje gwarancji bezpiecznego używania broni palnej, a tym samym, naruszając w taki sposób porządek prawny, budzi uzasadnione obawy, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Komendant Główny Policji, po rozpoznaniu odwołania S. L., decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a oraz art. 105 k.p.a., i art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) utrzymał w mocy powyższą decyzję. Organ odwoławczy podkreślił, iż przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 omawianej ustawy ma charakter obligatoryjny, co w związku z treścią zapadłego wyroku sądowego determinuje sposób rozstrzygnięcia sprawy. Istnienie obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy, ustawodawca związał wprost z popełnieniem przez posiadacza pozwolenia na broń przestępstwa przeciwko, m.in. mieniu. Przestępstwo z art. 292 § 1 k.k. (paserstwo nieumyślne) skarżący niewątpliwie popełnił, skazanie nie uległo zatarciu. Osoba, która dopuściła się przestępstwa wymierzonego przeciwko mieniu nie daje gwarancji przestrzegania przepisów prawa w przyszłości, a więc także przepisów ustawy o broni i amunicji. Odnosząc się do przedłożonych opinii, organ stwierdził, iż nie eliminują one faktu, że strona została skazana prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko mieniu a z taką m.in. okolicznością ustawodawca związał uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę S. L. na powyższą decyzję uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, zgodnie z którym właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Zdaniem Sądu sformułowanie art. 18 ust. 1 "cofa pozwolenie na broń" jest kategoryczne. Oznacza ono obowiązek cofnięcia pozwolenia w wypadku zaistnienia którejkolwiek z przesłanek przewidzianych art. 15 ust. 1-6. Zdaniem Sądu w przypadku skarżącego zaistniała przesłanka przewidziana w pkt 6 ust.1 art. 15 ustawy. W świetle cytowanych przepisów uzasadniona obawa użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego przez skarżącego posiadającego pozwolenie na broń wynikała z faktu uprzedniego skazania go prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo określone w art. 292 § 1 kodeksu karnego, tj. za przestępstwo przeciwko mieniu. W ocenie Sądu I instancji dotychczasowa opinia, na którą powołuje się skarżący została zniweczona poprzez popełnienie wskazanego przestępstwa i skazania za nie prawomocnym wyrokiem sądu. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku, opartą na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożył S. L., reprezentowany przez adwokata, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 oraz art. 15 ust 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, polegający na przyjęciu, że co do skarżącego istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broń w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w związku z tym, że został skazany za przestępstwo z art. 292 § 1 k.k., tj. przestępstwo nieumyślne – paserstwo. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że cofnięcie pozwolenia na broń palną myśliwską skarżącego jest przykładem nadinterpretacji przepisów ustawy o broni i amunicji. Organy Policji oraz Sąd Wojewódzki nie zbadał w sposób wyczerpujący okoliczności sprawy. Faktem jest, że skarżący został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w L. w dniu [...] marca 2006 r. za nieumyślne paserstwo dotyczące kupna telewizora od osoby, która wcześniej kupiła telewizor od złodzieja. Wydaje się jednak, że w tym przypadku nie można uznać, że występuje obawa o której mowa wcześniej i jest ona uzasadniona. W ocenie skarżącego w tym przypadku sprawa nie została rozstrzygnięta indywidualnie i nie uwzględniono całokształtu okoliczności, pominięto bowiem bardzo pozytywne opinie środowiskowe i opinie Koła Łowieckiego, a są to ważne okoliczności dotyczące indywidualnie skarżącego. Nie wzięto również pod uwagę, że skarżący jest myśliwym spokojnym, szanowanym i etycznym. Jest to naruszenie jednorazowe i świetle nienagannego zachowania się skazanego w całym jego dotychczasowym życiu stanowi wyjątek, a zatem zdarzenie związane z paserstwem nieumyślnym miało charakter incydentalny. Zdaniem skarżącego rygorystyczna interpretacja ustawy i jej stosowanie doprowadziłaby to tego, że każde skazanie, jakimkolwiek wyrokiem karnym rodziłoby przesłankę cofnięcia pozwolenia na broń myśliwską w celach łowieckich. Szukanie wobec tego związku pomiędzy popełnionym przestępstwem a istnieniem uzasadnionej obawy, że osoba skazana może użyć broń w celach sprzecznych z bezpieczeństwem lub porządkiem publicznym byłoby zbędne i ten zapis jego w ustawie powinien być wykreślony, stałby się bowiem nieuzasadniony. Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył Komendant Główny Policji, reprezentowany przez radcę prawnego, wnosząc o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej będąc związany jej zarzutami. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania według przesłanek wskazanych art. 183 § 2 p.p.s.a., której nie stwierdzono w sprawie niniejszej. Przechodząc do oceny złożonej skargi kasacyjnej S. L. od wyroku Sądu pierwszej instancji oddalającego skargę na decyzję w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż posiada usprawiedliwione podstawy. Skarga została oparta na podstawie art. 174 ust. 1 p.p.s.a. zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji i przyjęcie, że co do skarżącego istnieje uzasadniona obawa, iż może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Oceniając zasadność podniesionych zarzutów Naczelny Sąd Administracyjny miał na uwadze wymóg, że Sąd pierwszej instancji, prawidłowość ustaleń faktycznych dokonanych przez organy winien skonfrontować z materiałem dowodowym zebranym w aktach sprawy. Na podstawie oceny całościowej materiałów winien też dokonać oceny wyprowadzonych przez organ wniosków urzeczywistnionych w treści badanej decyzji. Oznacza to, że ustalenie, iż skarżący zalicza się do osób, które mogą "użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego" winno znajdować oparcie w dowodach zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego. Uzasadniona obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji dotyczy przewidywanych zachowań posiadacza broni. Może ona wynikać z dotychczasowego postępowania osoby jak: nadużywanie alkoholu, awanturnictwo, bójki lub inne chuligańskie zachowania (ujemne cechy charakteru jak: porywczość, niezrównoważenie psychiczne). Jeśli pozwolenie na broń wydawane jest po wnikliwym sprawdzeniu przez Policję czy nie zachodzą przeciwwskazania, o których mowa w art. 15 ust. 1 ww. ustawy, to również cofnięcie takiego pozwolenia wymaga zachowania stosownej procedury sprawdzającej czy zachodzą opisane przesłanki. Ocena dokonana przez Sąd pierwszej instancji, zaskarżonej decyzji zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie dopełnia powyższych wymogów. Sąd ograniczył się do podzielenia stanowiska organów błędnie przyjmujących, że wyrok skazujący, już sam w sobie obliguje organ do cofnięcia wydanego pozwolenia na broń. Takie stanowisko jest oczywiście wadliwe, kreujące niedopuszczalną zasadę automatyzmu stawiającego znak równości między skazującym wyrokiem i obowiązkiem cofnięcia pozwolenia. Podejście takie stanowi naruszenie podstawowej zasady indywidualnego rozpoznania każdej sprawy z uwzględnieniem jej odrębności i motywów rozstrzygnięcia. Na wstępie swych rozważań Sąd pierwszej instancji uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i została wydana na podstawie ustaleń faktycznych dokonanych zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej i zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 7 i 8 k.p.a.). Tej oceny Sąd pierwszej instancji nie poparł jednak żadną wnikliwą analizą ocenną całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie niniejszej. Za oceną organów Sąd przyjął stanowisko, że sam fakt skazania wyrokiem karnym za przestępstwo z art. 192 § 1 k.k. (nieumyślne paserstwo) przesądza ocenę, iż skarżący L. może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Taką ocenę Sąd uzupełnił jedynie ogólnikowym stwierdzeniem, że dotychczasowa opinia, na którą powołuje się skarżący została zniweczona przez popełnienie wskazanego przestępstwa i skazanie za nie. Sąd pierwszej instancji nie rozważył okoliczności żadnych przemawiających na korzyść skarżącego, np. został skazany tylko na grzywnę w łącznej kwocie 300 zł, co świadczy o kwalifikacji czynu jako małej wagi szkodliwości, nie odniósł się do żadnej opinii, choć dotyczą zachowania dotychczasowego przed i po skazaniu oraz oceniającej cechy charakteru skarżącego, które żadną miarą nie dają podstawy do uznania, iż spełnione są obawy z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji (vide opinia Posterunku Policji w S. k. 62 i szczególnie opinia k. 64 Posterunku Policji w P.). Należy w tym miejscu zauważyć, że skarżący otrzymał pozwolenie na broń w 1995 r. – spełniając wszystkie wymagane prawem warunki i do 2006 r. jego zachowanie i sposób korzystania z broni nie budziły żadnych zastrzeżeń. Mimo ukarania go grzywną wyrokiem Sądu Rejonowego w L. w kwocie 300 zł (trzydzieści stawek dziennych po 10 zł) skarżący nadal cieszył się opinią osoby spokojnej, niekonfliktowej i bez zastrzeżeń co do sposobu korzystania z broni myśliwskiej (opinie). Stwierdzenie zatem przez Sąd pierwszej instancji, iż dobrą opinię zniweczył faktem skazania jest sprzeczne z materiałem dowodowym i naruszające regulację prawną art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. W konsekwencji tej oceny za niezasadne należy uznać, iż w sprawie znajduje zastosowanie przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy. Słuszność zarzutów skargi kasacyjnej oceniana przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie powyższych rozważań uzasadnia jej uwzględnienie. Ponieważ strona skarżąca podnosiła zarzut tylko naruszenia przepisów prawa materialnego, Sąd uznał celowość rozpoznania również skargi na odstawie art. 188 p.p.s.a. Z mocy art. 200 p.p.s.a. orzeczono o kosztach postępowania w sprawie.