I SA/Po 1664/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska(spr.) Sędziowie NSA Jerzy Małecki as.sąd.WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant st.sekr. sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2006 r. sprawy ze skargi Spółki "A" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty podatku od nieruchomości za 2001 rok o d d a l a s k a r g ę /-/M.Jaśniewicz /-/S.Zapalska /-/J.Małecki W dniu [...] 2001 r. Spółka "A" złożyło w Urzędzie Gminy C. wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku od nieruchomości wraz z odsetkami za rok 2001 w części dotyczącej otworów wiertniczych i o dokonanie zwrotu nadpłaty w kwocie [...] zł na rachunek w Banku Handlowym . Przewodniczący Zarządu Gminy C. decyzją z dnia [...] 2001 r. odmówił wnioskodawcy stwierdzenia nadpłaty za rok 2001 w części dotyczącej otworów wiertniczych. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyraził pogląd, że otwory wiertnicze winny być opodatkowane jak budowle w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ponieważ zostały wybudowane przez wnioskodawcę i chociaż nie są budynkami, to spełniają wymogi budowli oraz nie są wyrobiskiem górniczym. W odwołaniu z [...] 2001 r. od w/w decyzji Spółka "A" zarzuciła błędną interpretację powołanych przepisów jako podstawę prawną i kwestionując pogląd, że "odwierty" są budowlami dołączyło opinie prawne na poparcie swojego stanowiska i domagało się uchylenia decyzji. Organ odwoławczy decyzją z [...] 2002 r. uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że organ I instancji winien ustalić jakiego rodzaju obiekty zostały zgłoszone przez podatnika do opodatkowania w deklaracji w sprawie podatku od nieruchomości za 2001 r. i które z nich ewentualnie mieszczą się w pojęciu obiektu budowlanego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Burmistrz Gminy C. wydał decyzję [...] 2003 r. w której odmówił stwierdzenia nadpłaty podatku od nieruchomości wraz z odsetkami za rok 2001 w części dotyczącej otworów wiertniczych i dokonanie zwrotu nadpłaty w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji stwierdził i wyraził pogląd, że sporny obiekt stanowi odwiert z kompletem zaworów i zasuw ogrodzony siatką o wysokości 2 metrów i odpowiada pojęciu budowli w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Powołując ustawę z 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. Nr 27, poz. 96 z późn.zm.) podkreśla, że ustawodawca odróżnia "wyrobisko" od "otworów wiertniczych", co dodatkowo przemawia za tym, że "otwór wiertniczy" jako wybudowany przez osobę jest budowlą. Żądanie zwrotu kwoty [...] zł jest bezzasadne albowiem nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 72 Ordynacji podatkowej. Powyższą decyzję zaskarżył podatnik do Samorządowego Kolegium Odwoławczego i domagał się jej uchylenia oraz uwzględnienia wniosku z [...] 2001 r. poprzez przyjęcie, że "odwierty ropo-gazowe" są wyrobiskiem górniczym jak to wynika z opinii Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach i dlatego brak jest podstaw do objęcia "odwiertu" podatkiem od nieruchomości. Decyzją z [...] 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji i podkreśliło, że podziela pogląd wyrażony w jej uzasadnieniu "iż przedmiotowy obiekt, który stanowi odwiert z kompletem zaworów i zasuw ogrodzony siatką o wysokości 2 m odpowiada pojęciu budowli w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i dlatego podlega opodatkowaniu tym podatkiem. Spółka "A" do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargą w której zarzuciło naruszenie art. 2 i 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w związku z art. 2 i 3 ustawy prawo budowlane i art. 6 i 58 prawo geologiczne i górnicze wg stanu obowiązującego w 2001 r. oraz naruszenie przepisów postępowania art. 121, 122 i 124 Ordynacji podatkowej i domagało się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podatnik powołuje wyroki i uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego, w których Sąd wyraził pogląd, że podziemne wyrobisko górnicze nie może być przedmiotem podatku od nieruchomości. Orzeczenia te są obszernie i przekonywująco uzasadnione i potwierdzają pogląd podatnika, że obciążenie "wyrobisk górniczych – ich elementów" podatkiem od nieruchomości ma charakter odosobniony. Traktowanie urządzeń zamieszczonych w odwiercie jako budowli jest błędne, ponieważ urządzenia te nie są trwale połączone z nieruchomościami gruntowymi, co jest również warunkiem uznania odwiertów za przedmioty opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Odwierty wraz z urządzeniami z których są zbudowane są połączone w sposób trwały z górotworem i dlatego brak jest podstaw prawnych, a niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca przepisów, że podlegają obowiązkowi podatkowemu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znajduje podstaw do zmiany swego stanowiska i wnosi o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżone decyzje I i II instancji nie naruszają obowiązujących przepisów prawa podatkowego. Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) – Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Kontrolę zaskarżonych decyzji Sąd sprawuje wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym, przepisami postępowania i to nie tylko samej decyzji ale także procedowania organu przed jej wydaniem. Zarzut podniesiony w skardze dotyczy naruszenia prawa materialnego i procesowego. Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa procesowego należy podkreślić, że zebrany w sprawie obszerny materiał dowodowy dał podstawy organom podatkowym do ustaleń zawartych w obu decyzjach I i II-ej instancji. Zgodnie z art. 121, 122 i 124 Ordynacji podatkowej organy podatkowe są zobowiązane prowadzić postępowanie podatkowe w sposób budzący zaufanie i podejmować wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy przy czynnym udziale strony w każdym stadium postępowania i wyjaśnieniu zasadności przesłanek którymi kierował się przy załatwieniu jej sprawy. Należy zaznaczyć, że żaden z wymienionych w skardze przepisów nie został naruszony przez Burmistrza Gminy C. i Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Odnosząc się do naruszenia prawa materialnego Sąd podkreśla, że zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w roku 2001 opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Spółka "A" we wniosku o stwierdzenie nadpłaty, w odwołaniach i w skardze do Sądu wykazało, że spór dotyczy otworów wiertniczych – odwiertów. Organ I instancji odmawiając stwierdzenia nadpłaty ustalił, że podstawę opodatkowania stanowi odwiert z kompletem zaworów i zasuw ogrodzony siatka o wysokości 2 metrów oraz odpowiada pojęciu budowli w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Również Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że "odwiert gazowy ujmowany nie jako otwór jako taki (pusta przestrzeń w skarpie ziemskiej) lecz rodzaj umocowanego w ziemi urządzenia technicznego służącego wydobywaniu gazu podlega opodatkowaniu". Niesporne jest, że otwory wiertnicze – odwierty wraz z rurami i zestawem wydobywczym służą eksploatacji złoża. Sporne w sprawie jest czy dany obiekt można zakwalifikować do budowli czy też nie. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych w stanie prawnym obowiązującym w roku 2001 nie zawierała definicji budowli dlatego pojęcia budowli należy poszukiwać poza prawem podatkowym. Prawo budowlane w art. 3 pkt 3 (ustawa z 7 lipca 1994 r.) wymienia przykładowo, a nie wyczerpująco rodzaje budowli. Są nimi np. lotniska, drogi, linie kolejowe, mosty, estakady, tunele, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, ochronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Z powyższego wynika, że w 2001 r. pojęcie budowli dla potrzeb podatkowych nie wynikało wyłącznie z treści prawa budowlanego. Pojęcia budowli w szerokim znaczeniu należy poszukiwać w języku powszechnym. W wydawnictwie – Podatek od nieruchomości w praktyce i w orzecznictwie – Wydawnictwo Prawnicze Lexis – Nexis, rok wydania 2002 - Mariusz Kotulski wskazuje "że przyjmując zatem za punkt wyjścia językowe (potoczne) rozumienie pojęcia budowli i jedynie posiłkowo odwołując się do tego pojęcia określonego w prawie budowlanym, budowlami w rozumieniu przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości są nie tylko obiekty budowlane nie będące budynkami znajdujące się na powierzchni ziemi jak np. drogi, chodniki, ogrodzenia, wieże przekaźnikowe, ale także pod nią jak np. tunele i przejścia dla pieszych, różnego rodzaju zbiorniki, rurociągi ciepłownicze, gazowe, paliwowe, wodociągowe i kanalizacyjne, obiekty kopalni odkrywkowych. Budowlami będą też np. piwnice tzw. ziemianki, szalety i podziemne garaże, stanowiące odrębne konstrukcje całkowicie umieszczone pod powierzchnią ziemi (w innych przypadkach obiekty te stanowić będą budynki lub części budynków w rozumieniu omawianej ustawy". W ocenie Sądu jak z powyższego wynika definicji budowli w pojęciu powszechnym odpowiada otwór wiertniczy – odwiert z kompletem zaworów i zasuw ogrodzony siatką o wysokości 2 m. Budowla ta podlegała w 2001 roku opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości uregulowanym w ustawie z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Należy także wskazać, że definicja obiektów budowlanych zakładów górniczych zawarta w Prawie geologicznym i górniczym na które to przepisy podatnik powoływał się w skardze nie ma znaczenia przy kwalifikowaniu danej budowli na potrzeby opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Otwór wiertniczy stanowi niewątpliwie wyrobisko górnicze, którym jest otwór pod powierzchnią ziemi sięgający do złoża gazu lub ropy. Wyrobisko górnicze na które powołuje się skarżący w skardze nie może być utożsamiane ze znajdującymi się w nim urządzeniami – budowlami. W sprawie nie chodzi o opodatkowanie wyrobiska górniczego tylko tego co się w tym wyrobisku znajduje. Należy wskazać, że prof. dr Mastalski w swojej opinii, która znajduje się w aktach podatkowych zauważa, "że ustalenie iż wyrobiska górnicze nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie ma znaczenia dla opodatkowania znajdujących się w nim budowli o ile mogą być one uznane za budowle". Autor tej opinii zauważa, że przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie dają podstawy do uzależniania opodatkowania budowli od ich usytuowania na powierzchni lub też pod ziemią bowiem ważne jest tylko to, czy dany obiekt można zakwalifikować do budowli czy też nie. Kończąc, Sąd w obecnym składzie wskazuje na pogląd zawarty w wyroku z 6 maja 2004 r. WSA w sprawie I SA/Po 1665/02, który całkowicie podziela. Z powyższych względów Sąd mając na uwadze art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. /-/M.Jaśniewicz /-/S.Zapalska /-/J.Małecki