II OSK 128/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Bujko Sędziowie Sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz Sędzia del. WSA Jarosław Stopczyński (spr.) Protokolant Andżelika Nycz po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 614/07 w sprawie ze skargi M. K. i R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, 2. odstępuje od zasądzenia na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie kosztów postępowania kasacyjnego w całości. II OSK 128/08 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 20 września 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia [...] marca 2007 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty Powiatu w Dąbrowie Tarnowskiej z dnia [...] stycznia 2006 r. umarzającą z urzędu postępowanie wszczęte na wniosek M. i R. K. w sprawie uzgodnienia projektu budowlanego i raportu oddziaływania na środowisko przed wydaniem pozwolenia na budowę planowanego przedsięwzięcia. Inwestycja obejmowała zmianę sposobu użytkowania istniejących budynków gospodarczych z przeznaczeniem na Zakład " [...]"- ubojni bydła i trzody chlewnej oraz przetwórstwa mięsa Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd I instancji podniósł , iż organy obu instancji naruszyły prawo –art. 65 par.1 k p a. Podkreślił , iż zgodnie z par. 3 ust. 1 pkt.81 i84 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. nr . 257 poz.2573 ze zm.) planowana inwestycja zakwalifikowana jest do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko dla których raport może być wymagany. Dalej powołując art.48 oraz 46a ust. 7pkt.4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska(Dz. U. z 20001 r. nr.62 poz.627 ze zm.) Sąd podniósł że skarżący winni byli wystąpić z przedmiotowym wnioskiem do Wójta Gminy Gręboszów. Zgodnie bowiem z art.19 ustawy z dnia 18 maja 2005 r. o zmianie ustawy prawo ochrony środowiska ( Dz. U .z 2005 r. nr . 113 poz.954) do postępowań w sprawie oceny oddziaływania na środowisko wszczętych a nie zakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy tj. przed dniem 28 lipca 2005 . przepisy dotychczasowe stosuje się na wniosek uprawnionego podmiotu. W niniejszej sprawie skarżący wystąpili z wnioskiem w dniu 28 października 2005r., a zatem Starosta Dąbrowski w opinii Sądu I instancji nie był organem właściwym do wydania decyzji zgodnie z wnioskiem skarżących. Dlatego też organ I instancji winien był stwierdzić swą niewłaściwość, przekazać sprawę do rozpoznania właściwemu organowi(art. 19 i 65 par. 1 k p a) i umorzyć postępowanie administracyjne. Sąd wskazał, iż przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ powinien stwierdzić swoją niewłaściwość rzeczową i postanowieniem przekazać rozpoznanie niniejszej sprawy właściwemu organowi. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiodło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie przepisów postępowania a mianowicie: - art. 145 par. 1 p k t . 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 zwana dalej P p s a) w związku z art. 19 i 65 par. 1 kpa poprzez zastosowanie normy tego przepisu i wykazywanie przez Sąd naruszeń przywołanych wyżej przepisów kpa, podczas gdy w postępowaniu przed organem I instancji jak i przed Kolegium nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. - art. 141 par. 4 ustawy P p s a przez niewłaściwe wskazanie w uzasadnieniu wyroku sposobu dalszego postępowania przez organ I instancji. - art. 1 par. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) przez przyjęcie, że decyzja Kolegium jest niezgodna prawem, podczas gdy przy podejmowaniu objętej kontrolą Sądu decyzji nie został naruszony żaden z przepisów prawa materialnego lub procesowego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż organ I instancji prawidłowo przyjął, iż nie jest właściwym w sprawie, oraz że zachodzi przesłanka do umorzenia postępowania administracyjnego. Poza sporem pozostaje fakt, iż po umorzeniu postępowania organ powinien przekazać wniosek strony organowi właściwemu w trybie art.65 p a r. 1 k p a. W przypadku bowiem gdy w toku postępowania administracyjnego organ stwierdzi swoją niewłaściwość rzeczową winien wpierw umorzyć postępowanie a następnie przekazać podanie strony organowi właściwemu. W tym kontekście wydanie przez Starostę decyzji o umorzeniu postępowania nie narusza art. 19 i 65 par. 1 kpa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Za trafny uznać należy pierwszy z zarzutów sformułowany przez jej autora. Wbrew stanowisku Sądu I instancji w postępowaniu przed SKO nie doszło do naruszenia przepisów postępowania które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Jeśli bowiem postępowanie administracyjne wywołane podaniem (wnioskiem) zostało wszczęte i pewne czynności zostały w jego ramach przeprowadzone (tak jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie) to wówczas powinno ono zostać umorzone a podanie (wniosek) o którym mowa przekazane organowi właściwemu jednakże po uprawomocnieniu się postanowienia o umorzeniu. Podobnie było by wtedy gdyby w związku ze zmianami przepisów prawa organ został pozbawiony prawnej możliwości prowadzenia postępowania i podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie w której początkowo był właściwy. Inaczej natomiast wówczas kiedy organ byłby świadomy swojej niewłaściwości już w momencie wstępnej kontroli sprawy (podania, wniosku) która poprzedza skierowanie jej do merytorycznego rozpoznania. W takiej sytuacji organ stwierdzający swoją niewłaściwość obowiązany jest sprawę przekazać do organu właściwego (art. 65 par 1 k p a.). Podobnie jest również wtedy kiedy organ właściwy do załatwienia sprawy zwraca się do innego organu o zajęcie stanowiska (art. 106 par. 2 kpa) a ten inny organ uznaje, że nie jest w tej materii właściwy. Także w takiej sytuacji winien on przekazać sprawę organowi właściwemu. Powyższe oznacza iż skarga kasacyjna wskazuje usprawiedliwioną podstawę. Trafnie autor skargi kasacyjnej podnosi iż Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął że decyzja SKO jest niezgodna z prawem. W realiach przedmiotowej sprawy twierdzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego iż doszło do naruszenia dwóch przepisów tj. art. 19 i 65 par.1 k p a jest w istocie naruszenie przepisu art. 145 par. 1 p k t. 1 lit. c P p s a. Przeciwko argumentacji Sądu I instancji przytoczonej w tej kwestii przemawia także wykładnia prawa jakiej dokonuje utrwalona praktyka sądowa która wykształciła się na tle stosowania zarówno artykułu 65 par. 1 k p a jak i artykułu 105 par. 1 k p a. Dla przykładu warto tu wskazać dwa wyroki wydane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawach: sygn. akt VIISA/WA2460/06 – lex nr. 337011, oraz IVSA/WA1311/05 – lex nr. 203867 oraz tezy postawione w uzasadnieniach tych wyroków. Nie są natomiast trafne dwa kolejne zarzuty skargi kasacyjnej tj. zarzut naruszenia art. 141 par. 4 P p s a oraz art. 1 par. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) Pierwszy z przywołanych wyżej przepisów odnosi się do wymogów formalnych uzasadnienia. Lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku wskazuje iż co do zasady zostały one zachowane. Zupełnie inną kwestią jest natomiast kwestia czy argumenty tamże przedstawione są przekonujące i czy nie wiążą się z wykładnią przepisów prawa która jest błędna (tak jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie), czy też nie. Taka błędna argumentacja nie jest jednak naruszeniem wymogów formalnych do których odnosi się przepis artykułu 141 par. 1 P p s a. Z kolei przepis art. 1 par. 2 stawy ustrojowej z dnia 25 lipca 2002 r. wskazuje ogólną regułę odnoszącą się do zakresu sprawowania wymiaru sprawiedliwości oraz kryterium sprawowanej kontroli. Jest oczywiste, że nie można mówić o jego naruszeniu wtedy kiedy Sąd dokonał niewłaściwej oceny prawnej przedmiotu kontroli. Dopiero brak takiej kontroli czyli w istocie odmowa sprawowania wymiaru sprawiedliwości byłaby podstawą uznania iż przepis o którym mowa został naruszony. Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie artykuły 185 par. 1 P p s a orzekł jak w sentencji wyroku. Z uwagi na charakter sprawy odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości (art. 207 par. 2 P p s a).