I OSK 1933/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska – spr., Sędziowie NSA Anna Lech, Joanna Banasiewicz, Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 20 września 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 marca 2006 r. sygn. akt IV SA/Gl 165/05 w sprawie ze skargi Z. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 28 marca 2006 r. sygn. akt IV SA/Gl 165/05, oddalił skargę Z. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]. Nr [...], wydaną w przedmiocie zasiłku stałego. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach sprawy: Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] odmówił przyznania Z. B. świadczenia w postaci zasiłku stałego od dnia 13 listopada 2002 r. do lipca 2004 r. Organ pierwszej instancji podał, iż art. 37 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej stanowi, iż zasiłek stały przysługuje osobie samotnie gospodarującej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy. Ustala się go jako różnicę między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby, z tym, że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418,00 złotych miesięcznie. Natomiast art. 106 ust. 3 ww. ustawy stanowi, że świadczenie pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Wskazano, że wniosek o wypłatę zasiłku stałego złożyła strona w dniu 20 sierpnia 2004 r. dlatego świadczenie (odrębną decyzją z dnia [...]. nr [...]) przyznano od 1 sierpnia 2004 r. i nie ma możliwości nadpłaty zasiłku stałego od 13 listopada 2002 r. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], utrzymało w mocy powyższą decyzję podzielając w całości przedstawione przez Prezydenta Miasta [...] ustalenia i wnioski. Wskazało, że czynności organu I instancji przeprowadzono zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz z zachowaniem zakreślonych terminów i są one prawidłowo udokumentowane w zgromadzonym materiale dowodowym. Reasumując Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podniosło, że mając na uwadze faktyczny i prawny stan przedmiotowej sprawy, jako odpowiadające prawu jawi się orzeczenie organu I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Z. B. opisał stan faktyczny sprawy zarzucając decyzji Kolegium, iż jest ona nieprawidłowa, albowiem organy pierwszej jak i drugiej instancji niewłaściwie oceniły dokumenty, które zdaniem strony dają jej uprawnienia do wnioskowanego świadczenia z pomocy społecznej. Zdaniem strony skarżącej terminem, który powinien być przyjęty jako termin złożenia wniosku o przyznanie zasiłku stałego jest dzień 13 listopada 2002 r., kiedy to skarżący złożył wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności, a który to termin Sąd Rejonowy w [...] w wyroku z dnia 8 lipca 2004 r., sygn. akt VII U 2122/03 przyjął jako datę początkową zaliczenia skarżącego do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Podniósł, że jego zdaniem w takim przypadku nie ma do niego zastosowania przepis art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wskazał, iż Organ wydając zaskarżoną decyzję działał zgodnie z przepisami procedury administracyjnej, w szczególności wyjaśnił sprawę w stopniu umożliwiającym jej rozstrzygnięcie, dokonał poprawnych ustaleń stanu faktycznego i poczynił prawidłowe rozważania. Sąd podkreślił bowiem, że Z. B. na mocy wyroku Sądu Rejonowego w [...] Wydziału VII Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 8 lipca 2004 r. sygn. akt VII U 2122/03, zmieniającego decyzję Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia 24 czerwca 2003 r., sygn. 765/03 został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na okres dwóch lat, poczynając od dnia 13 listopada 2002 roku. Na dochód strony składał się dodatek mieszkaniowy w wysokości 135,95 złotych. W dniu 20 sierpnia 2004 r. do Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] wpłynął wniosek strony o przyznanie (w tym o wyrównanie od 13 listopada 2002 r.) zasiłku stałego. Ponieważ skarżący spełnił wszystkie przesłanki do otrzymania zasiłku stałego, odrębną decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...]. (nr [...]) przyznano mu zasiłek stały od dnia 1 sierpnia 2004 r. Zgodnie z treścią z art. 106 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W przypadku gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem. Odnosząc treść przytoczonego przepisu do ustalonego stanu faktycznego należy wskazać – w ocenie Sądu – że w przedmiotowym przypadku, skoro rzeczony wniosek o przyznanie zasiłku stałego został złożony w organie pomocy społecznej w dniu 20 sierpnia 2004 r. prawidłowo przyznano skarżącemu zasiłek stały od dnia 1 sierpnia 2004 r. Wspomniany przepis w sposób jednoznaczny i niebudzący jakichkolwiek wątpliwości przewiduje, że przedmiotowe świadczenie może być przyznane i wypłacone tylko za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony w organie pomocy społecznej wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Skoro tak, to brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do uznania jako daty złożenia wniosku o przyznanie zasiłku stałego, daty złożenia wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności w Miejskim Zespole ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...], czy też przyjęcia, że datą tą jest data złożenia odwołania od decyzji Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...], czego domagała się strona skarżąca odpowiednio w treści skargi do Sądu oraz w treści odwołania od decyzji organu I instancji. Z. B. złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez "(...) obrazę art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, poprzez przyjęcie, iż w sytuacji, w której znalazł się skarżący świadczenie należy się jedynie za okres od złożenia wniosku, podczas gdy przepis ten dotyczy jedynie sytuacji w których nie sposób jest wykazać, jak ma to miejsce w większości spraw przed Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej, daty od której należy się świadczenie". W ocenie skarżącego, z uwagi na dokładne określenie za pomocą wyroku Sądu Rejonowego w [...] w sprawie VII 2122/03 z dnia 8 lipca 2004 r., daty powstania uprawnień do zasiłku, zasadne jest przyznanie zasiłku za okres, w którym on rzeczywiście się należał. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż wyrok Sądu Rejonowego, który w sposób deklaratoryjny zaliczył skarżącego do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności od dnia 13 stycznia 2002 r. zapadł 8 lipca 2003 r., a zatem skarżący stał się osobą uprawnioną do zasiłku pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów, to jest ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej. Przepisy zaś tejże ustawy nie były aż tak rygorystyczne i pozwalały zarówno na przyznanie świadczeń od daty wcześniejszej niż data złożenia wniosku. W ocenie skarżącego, wobec braku przepisów przejściowych regulujących tę kwestię, jak również mając na uwadze ogólną zasadę z art. 2 ustawy o pomocy społecznej, zasadne jest rozstrzygnięcie kwestii należnego skarżącemu zasiłku z uwzględnieniem przepisów poprzednio obowiązujących. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy i w związku z tym podlegała oddaleniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach dokonał prawidłowej wykładni przepisu art. 106 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593). Przepis ten sformułowany jest jednoznacznie i w sposób niebudzący wątpliwości interpretacyjnych przesądza, że świadczenia pieniężne, a więc i zasiłek stały przyznaje się i wypłaca począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Bezsporne jest, iż skarżący wniosek taki złożył w dniu 20 sierpnia 2004 r. Zasadnie więc uznał Sąd I instancji, iż organy nie miały żadnych podstaw do przyznania takiego zasiłku za okres sprzed złożenia wniosku. Fakt, iż Sąd Rejonowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zaliczył skarżącego do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na okres dwóch lat, poczynając od dnia 13 listopada 2002 r. nie oznacza, że od tego dnia skarżący winien mieć przyznany zasiłek. Okoliczność, że skarżący spełniał przesłanki do uzyskania takiego zasiłku nie jest tożsama z obowiązkiem jego przyznania gdyż jego przyznanie i wypłatę determinuje data złożenia samego wniosku, o czym przesądza powołany wyżej art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Aby uzyskać zasiłek stały należy spełniać określone przesłanki, natomiast data ich przyznania uzależniona jest od złożenia wniosku o przyznanie takiego zasiłku. Z tych też względów uznając, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.