II SA/Gd 375/07

WyrokWSA w Gdańsku2007-09-19

Skład orzekający: Sędzia NSA Zdzisław Kostka, Sędzia WSA Janina Guść, Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku robót budowlanych polegających na przebudowie istniejącego budynku gospodarczego, które nie skutkują powstaniem nowego obiektu budowlanego ani jego samodzielnej części, właściwe jest stosowanie przepisów art. 48 lub art. 49b Prawa budowlanego, czy też art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że roboty budowlane polegające na przebudowie istniejącego budynku gospodarczego, które nie skutkują powstaniem nowego obiektu budowlanego ani jego samodzielnej części, nie podlegają reżimowi art. 48 lub art. 49b Prawa budowlanego, lecz powinny być rozpatrywane w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt 1 i art. 51 Prawa budowlanego. Ponadto, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, polegające na braku udziału w sprawie wszystkich stron postępowania, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnej budowy garażu i rozbudowy budynku gospodarczego na nieruchomości skarżących. Organy nadzoru budowlanego kolejno nakazywały rozbiórkę obiektu, uchylały swoje decyzje i przekazywały sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na różne uchybienia proceduralne i merytoryczne. Skarżący kwestionowali prawidłowość prowadzonych postępowań, zarzucając przewlekłość i naruszenie przepisów. Ostatecznie Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 kwietnia 2007 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 lutego 2007 r. Orzeka, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant: Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 19 września 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi G. M. i A. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 kwietnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 lutego 2007 r., nr [...], 2/ orzeka, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3/ zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących G. M. i A. M. 500 (pięćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 28 lutego 2005 r. wpłynęło do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego pismo R. P., w którym poinformował on, iż skarżący A. M. rozpoczął na nieruchomości przy ulicy C. budowę garażu na granicy z jego nieruchomością położoną w S. przy ulicy C. i ze spadkiem dachu w jej stronę. Pismem z dnia 1 marca 2005 r., powołując się na wskazane pismo R. P., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie samowolnej budowy garażu i wyznaczył oględziny w tej sprawie na dzień 10 marca 2005 r. Ten sam organ pismem z dnia 29 marca 2005 r. powiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie rozbudowy budynku gospodarczego na nieruchomości przy ulicy C. w S. i wyznaczył oględziny w tej sprawie na dzień 4 kwietnia 2005 r. W dniu 6 kwietnia 2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego dwa postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych i nałożeniu obowiązku złożenia określonych dokumentów. Jedno, któremu nadano numer [...], zostało wydane w sprawie robót budowlanych polegających na przebudowie budynku gospodarczego, drugie, któremu nadano numer [...], w sprawie budowy drewnianej wiaty, przy czym z odwołania się do wyników oględzin przeprowadzonych w dniu 10 marca 2005 r. wynika, iż w tym przypadku chodziło o te roboty budowlane, których dotyczyło zawiadomienie z 1 marca 2005 r. W dniu 6 grudnia 2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego i przy ustaleniu, iż nie wykonano obowiązków nałożonych w postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych, nakazał skarżącym rozebrać wiatę drewnianą zlokalizowaną na nieruchomości przy ulicy C., na działce nr [...], pomiędzy budynkiem przy ulicy C. i granicą działki nr [...] (nieruchomość położona przy ulicy C.). W uzasadnieniu decyzji zawarto opis przeprowadzonych samowolnie robót budowlanych, z którego wynika, że budowę rozpoczęto od wzniesienia na granicy działek muru z cegły, na którym oparto murłatę stanowiąca oparcie konstrukcji dachu wiaty. Z przeciwnej strony konstrukcję dachu oparto na płatwi ustawionej na słupach przy budynku. Wykonano dwuspadowy dach o spadach w kierunku muru i budynku. Od strony wschodniej wiata była otwarta, zaś od zachodniej zamknięta przebudowanym budynkiem gospodarczym, w którym po przebudowie uzyskano pomieszczenie kuchenne i gospodarcze, połączone z głównym budynkiem otworem na drzwi. Opis ten oparto, jak wynika z uzasadnienia, na ustaleniach dokonanych w czasie oględzin w dniu 10 marca i 4 kwietnia 2005 r. W uzasadnieniu tej decyzji odwołano się tylko do jednego postanowienia z dnia 6 kwietnia 2005 r., mianowicie tego, które oznaczono numerem [...]. Na skutek odwołania skarżących Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 24 marca 2006 r. uchylił decyzję z dnia 6 grudnia 2005 r. i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Podstawą uchylenia decyzji było, jak wynika z uzasadnienia, nieokreślenie powierzchni zabudowy wiaty, a to z tej przyczyny, że budowa wiat i altan o powierzchni zabudowy do 10 m2 wymagała zgłoszenia właściwemu organowi i gdyby się okazało, iż jest to właśnie wiata o takiej powierzchni, to należało stosować art. 49b Prawa budowlanego zamiast zastosowanego art. 48 tej ustawy. Ponadto w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych było wadliwe, gdyż nie wyszczególniono w nim dokumentów, które skarżący byli zobowiązani złożyć. Z tego powodu uznano, że postanowienie to jest niewykonalne i wskazano, aby przy ponownym rozpatrywaniu sprawy uchylić je na podstawie art. 77 § 2 k.p.a. i w to miejsce wydać właściwie sformułowane. Ponownie rozpatrując sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2006 r., na podstawie art. 77 § 2 k.p.a. uchylił swoje postanowienie z dnia 6 kwietnia 2005 r. nr [...] i na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego wstrzymał roboty budowlane polegające na budowie drewnianej wiaty oraz nałożył na skarżących obowiązek złożenia zaświadczenia Prezydenta Miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy, czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego oraz oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W dniu 8 maja 2006 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, powołując się na art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego oraz fakt, iż skarżący nie wykonali obowiązków nałożonych na nich postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2006 r. nakazał skarżącym rozbiórkę drewnianej wiaty, przy czym opisano ją podając wymiary: długość 10,53 m, szerokość 3,73 m, wysokość części dwuspadowej 2,38 i części jednospadowej od 2,1 m do 2, 42 m. Na skutek odwołania skarżących Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 21 lipca 2006 r. uchylił decyzję z dnia 8 maja 2006 r. i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Z uzasadnienia decyzji organu drugiej instancji wynika, że przyczyną uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania mu sprawy do ponownego rozpatrzenia było błędne obliczenie terminu wyznaczonego do wykonania obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2006 r. Termin ten upłynął, zdaniem organu odwoławczego, w dniu 10 maja 2006 r. i dlatego nie można było decyzji będącej restrykcją z powodu niewykonania w terminie nałożonych obowiązków wydać w dniu 8 maja 2006 r. Niemniej w uzasadnieniu tym wskazano, iż co do zasady organ odwoławczy uznaje, iż przeprowadzenie postępowania w sprawie samowoli budowlanej było zasadne. 4 kwietnia 2006 r. skarżący złożyli trzy skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Rozpoznając jedną z nich Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2006 r. w sprawie II SAB/Gd 25/06 zobowiązał ten organ administracji publicznej do wydania rozstrzygnięcia w sprawie [...] prowadzonej w przedmiocie przebudowy budynku gospodarczego. Po otrzymaniu prawomocnego wyroku w sprawie II SAB/Gd 25/06 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, powołując się na art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego i odwołując się do wyroku Sądu z 11 sierpnia 2006 r., którym według tego organu nakazano wyłączenie sprawy [...], dotyczącej przebudowy budynku gospodarczego ze sprawy [...], dotyczącej budowy wiaty, do odrębnego prowadzenia, decyzją z dnia 8 listopada 2006 r. nałożył na skarżących obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego określonego jako nadbudowaną część budynku gospodarczego o wymiarach: długość 3,73 m, szerokość 2,65 m, wysokość dachu jednospadowego od 2,1 m do 2,42 m, ze wskazaniem, że jest on położony na działce nr [...] pomiędzy budynkiem mieszkalnym, granicą działki i wiatą. W uzasadnieniu tej decyzji zawarto opis wykonanych robót budowlanych, z którego wynika, że skarżący podwyższyli istniejące ściany budynku gospodarczego. W ścianie tego budynku od strony nieruchomości przy ulicy C. wykonali dwa okna, a w ścianie przeciwległej zamurowano wejście i wykonano okno z luksferów. Po, jak stwierdza organ, nadbudowie, rozbudowie i dobudowie ścian zewnętrznych budynek gospodarczy został przykryty dachem o drewnianej konstrukcji połączonym od wschodniej strony z dachem wiaty. W ten sposób uzyskano pomieszczenie na kuchnię i pomieszczenie gospodarcze. Kuchnię połączono z budynkiem głównym poprzez wybicie otworu na drzwi w ścianie zewnętrznej budynku. Organ wskazał też, że na podstawie oględzin w dniu 17 maja 2005 r. ustalił wymiary budynku gospodarczego, które wynoszą, po wyodrębnieniu wiaty, 3,73 m na 2,65 m. Na skutek odwołania skarżących Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 22 stycznia 2007 r. uchylił decyzję z dnia 8 listopada 2006 r. i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W ocenie organu odwoławczego decyzja organu pierwszej instancji "jest niespójna co do osnowy, w której przywołano wykluczające się wzajemnie w trybie art. 48 pojęcia nadbudowy i przebudowy obiektu budowlanego oraz uzasadnienia, łączącego w treści dwie odrębne sprawy: przedmiotowego budynku oraz wiaty, objętej innym postępowaniem." Zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji nie przedstawił w sposób jasny i jednoznaczny charakteru i zakresu robót budowlanych przeprowadzonych w budynku gospodarczym. W konsekwencji nie wiadomo na czym polegała nadbudowa, rozbudowa i przebudowa istniejącego budynku. W tej sytuacji, jak wskazał organ odwoławczy, rozpatrzenie sprawy w oparciu o przepis art. 48 Prawa budowlanego budzi wątpliwości. Ponadto wskazano, że w aktach sprawy brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania, protokołu oględzin z 17 maja 2005 r. oraz postanowienia z 5 kwietnia 2006 r. Ponownie rozpatrując sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 2 lutego 2007 r., powołując się na art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, po raz drugi nakazał skarżącym rozbiórkę obiektu budowlanego określonego jako nadbudowana część budynku gospodarczego, przy czym tym razem podając jego wymiary podano długość 4,15 m, szerokość 2,90 m i wysokość od 2,1 m do 2,42 m. Ponadto w decyzji zawarto następujące sformułowanie "wg. szczegółowych wskazań w uzasadnieniu decyzji w tym: rozbiórka ściany gr. 1c zlokalizowanej na granicy z działką nr [...] i o powierzchni 2,9 x 2 m, ze ścian prostopadłych do budynku głównego nr [...] gr. 1c rozebrać 13 warstw cegieł, obniżyć dach do poziomu dachu istniejącego na sąsiedniej działce nr [...], zamurować 3 okienka o wym. 0,4 x 0,4 m każde i drzwi 0,8 x 2,0 m prowadzące do budynku głównego, odtworzyć ‘stare’ wejście do budynku gospodarczego od strony wiaty." W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, iż podczas oględzin w dniu 4 kwietnia ustalono, iż skarżący nadbudowali mur grubości "1c" pomiędzy budynkiem na nieruchomości przy ulicy C. a nieruchomością przy ulicy C. o 13 warstw cegieł, rozebrali mur od strony nieruchomości przy ulicy C. i wykonali w to miejsce nowy o grubości "1c". Mury te stanowią ściany zewnętrzne budynku gospodarczego na nieruchomości przy ulicy C. Ponadto wykonali nowy, wyższy dach ze spadkiem w kierunku nieruchomości R. P. Organ wskazał, że te roboty budowlane zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę. Ponadto organ opisał niektóre elementy postępowania, wskazując m.in.. na postanowienie z 5 kwietnia 2006 r. oraz podając, że z dokonanych pomiarów wynika, że budynek gospodarczy ma wymiary 4,15 na 2,90, co daje powierzchnię zabudowy co najmniej 12.04 m2. Wskazał też, że rozbudowa budynku gospodarczego w połączeniu z dobudowaną wiatą zostały trwale złączone z budynkiem głównym i stanowią z nim funkcjonalną całość. Stąd, jak wskazał organ, w tej sprawie znajduje zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego. Na skutek kolejnego odwołania skarżących Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 11 kwietnia 2007 r. uchylił decyzję z dnia 2 lutego 2007 r. i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że fakt samowolnego wykonania robót budowlanych w budynku gospodarczym na działce nr [...] nie budzi wątpliwości. Ponadto stwierdził, że w aktach sprawy nadal nie ma protokołu oględzin z dnia 17 maja 2005 r., co do którego skarżący w odwołaniu wnosili zastrzeżenia. Dalej organ odwoławczy wskazał, że uzupełniono akta sprawy o postanowienie z dnia 5 kwietnia 2006 r. i w związku z tym okazało się, że dotyczy ono budowy drewnianej wiaty, a nie budynku gospodarczego, co powoduje, że niewykonanie nałożonych w nim obowiązków nie mogło być podstawą wydania decyzji o nakazie rozbiórki. Organ odwoławczy wskazał też, że w przypadku robót budowlanych o różnym charakterze, prowadzonych w istniejącym legalnie obiekcie budowlanym o małych wymiarach (długość 4,15 m, szerokość 2,90 m) racjonalne byłoby rozważenie przez organ pierwszej instancji pozostania przy określeniu tych robót jako przebudowy. Skarżący od decyzji z dnia 11 kwietnia 2007 r. wnieśli skargę do sądu administracyjnego, w której zarzucili naruszenie art. 2, art. 7 i art. 30 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. od 6 do 10, art. 12, art. od 35 do 36, art. 61, art. od 67 do 68, art. od 75 do 80 i art. 107 k.p.a. oraz art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego. W oparciu o te zarzuty wnosili o stwierdzenie nieważności postępowania i zaskarżonej decyzji, umorzenie postępowania i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Uzasadniając skargę wskazywali na przewlekłość postępowania, twierdzili, że postępowanie prowadzone było ze złamaniem fundamentalnych zasad Konstytucji Rzeczypospolite Polskiej i Kodeksu postępowania administracyjnego. Podnosili, iż dowody, na których opierają się organy administracji publicznej nie istnieją, że w toku postępowania wielokrotnie wbrew przepisom prawa przedstawiciele organów administracji publicznej wdzierali się na teren ich nieruchomości, gwałcąc wolność osobistą i prawo własności. Ponadto kwestionowali stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu decyzji organu drugiej instancji, iż fakt samowolnego wykonania robót budowlanych w budynku gospodarczym na działce nr [...] nie budzi wątpliwości. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Niezależnie od postępowania w sprawie przebudowy budynku gospodarczego toczyło się postępowanie w sprawie budowy drewnianej wiaty, w którym to postępowaniu decyzją z dnia 18 października 2006 r. nakazano skarżącym rozebrać wiatę. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 grudnia 2006 r., zaś skarga skarżących na tą ostatnią decyzję została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny prawomocnie odrzucona postanowieniem z dnia 23 marca 2007 r. w sprawie II SA/Gd 49/07. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie z powodów w niej wskazanych. Nie ulega wątpliwości, że skarżący w budynku gospodarczym, którego dotyczy sprawa wykonali roboty budowlane. Na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2007 r. skarżący przyznał, że w budynku tym wymienił tynki, instalację elektryczną i pokrycie dachowe. Podobny zakres robót został stwierdzony w inwentaryzacji sporządzonej na zlecenie skarżących, która znajduje się w aktach administracyjnych dołączonych do akt sprawy II SA/Gd 621/07. Również dokumentacja fotograficzna znajdująca się w aktach sądowych i administracyjnych, z których na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2007 r. przeprowadzono dowód, zakres tych robót potwierdza. Jednocześnie skarżący nigdy nie twierdzili, aby na wykonanie tych robót uzyskali pozwolenie na budowę albo aby zgłosili je właściwemu organowi. W sprawie II SA/GD 359/07 skarżący przyznał na rozprawie, iż zgłaszał jedynie roboty budowlane polegające na wymianie stolarki okiennej i remoncie werandy w budynku przy ulicy C. W obowiązującej od 1 stycznia 1995 r. ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 156 z 2006 r., poz. 1118 ze zm.) obowiązuje zasada, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 ust. 1). Od tej zasady istnieją wyjątki szczegółowo wskazane w art. 29 i art. 30 Prawa budowlanego na rzecz słabszej formy reglamentacji administracyjnej, mianowicie zgłoszenia robót budowlanych właściwemu organowi, czy też na rzecz odstąpienia od jakiejkolwiek formy reglamentacji administracyjnej. Podkreślenia wymaga, że nieliczne roboty budowlane nie wymagają ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia właściwemu organowi. Samowola budowlana w Prawie budowlanym nie jest zdefiniowana. Jednakże na podstawie art. 48 ust. 1, art. 49b ust. 1 i art. 50 ust. 1 pkt 1 tej ustawy można ją określić jako wykonywanie robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia właściwemu organowi bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. O samowoli budowlanej można zatem mówić nie tylko wtedy, gdy roboty budowlane są wykonywane bez wymaganego pozwolenia na budowę, ale również wtedy, gdy wykonywane są one bez wymaganego zgłoszenia. W tych okolicznościach nie ulega wątpliwości, że skarżący wykonując wskazane roboty budowlane dopuścili się samowoli budowlanej. Jak wskazano, w obecnym stanie prawnym samowoli budowlanej dotyczą trzy przepisy – art. 48 ust. 1, art. 49b ust. 1 i art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Dwa pierwsze dotyczą konkretnie określonych rodzajów samowoli budowlanej, mianowicie samowoli polegającej na wykonaniu robót bez wymaganego pozwolenia na budowę (art. 48) i samowoli budowlanej polegającej na wykonaniu robót budowlanych bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Dyspozycje wskazanych przepisów różnią się od siebie, co powoduje, że dla ich zastosowania konieczne jest dokładne ustalenie o jaki rodzaj samowoli chodzi. Jednakże art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego ma zastosowanie do obu rodzajów samowoli budowlanej. Przepis ten odnosi się bowiem do robót budowlanych prowadzonych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. W tym przypadku nie jest konieczne ustalenie, o który konkretnie rodzaj samowoli budowlanej chodzi. W przypadku art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego konieczne jest natomiast odgraniczenie zakresu jego stosowania od hipotez art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1, gdyż wszystkie one razem wzięte odnoszą się do wszystkich postaci samowoli budowlanych. Kwestię tą rozstrzyga wstępna część art. 50 ust. 1, gdzie mówi się o przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1. Zatem, skoro zarówno w art. 48 ust. 1, jak i art. 49b ust. 1 mówi się o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części, to art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego dotyczyć będzie innych przypadków, a więc tych, w których z uwagi na okoliczności faktyczne nie będzie można mówić o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części. Przy czym za część obiektu budowlanego należy przyjmować taką jego część, która jest na tyle wyodrębniona, że jej rozbiórka jest możliwa bez ingerencji w pozostałą część. W związku z tym art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego będzie miał zastosowanie w przypadku przebudowy, gdyż uwzględniając ustawową definicję przebudowy zawartą w art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego (wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji) w wyniku przebudowy nie powstaje nowy obiekt budowlany, ani nawet taka jego część, którą można by poddać rozbiórce w znaczeniu art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego. Taka właśnie sytuacja w ocenie Sądu zachodzi w niniejszej sprawie. Wykonane przez skarżących roboty budowlane w istniejącym budynku gospodarczym są tego rodzaju, że nie powstał w ich wyniku oddzielny obiekt budowlany lub nawet jego samodzielna część. Roboty te ograniczyły się do przebudowy tego budynku. W związku z tym nie można do nich stosować art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego. Zaskarżona decyzja wskazująca na konieczność rozważenia wykluczenia stosowania art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego, tak bowiem należy rozumieć sugestie o pozostaniu przy określeniu wykonanych robót budowlanych, jako przebudowy, nie narusza zatem prawa. Niemniej podlega ona oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji uchyleniu, gdyż zostały one podjęte z naruszeniem przepisów postępowania dającym podstawę do wznowienia postępowania. Budynek gospodarczy, którego dotyczy sprawa, jest usytuowany na granicy dwóch działek, mianowicie działki nr [...], której właścicielem jest, jak przyznał to skarżący na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2007 r. i co wynika z pisma Prezydenta Miasta z dnia 11 lipca 2007 r., znajdującego się w aktach administracyjnych w sprawie II SA/Gd 621/07, Gmina Miasta, oraz działki nr [...], której właścicielem byli M. i R. P., zaś od dnia 6 kwietnia 2006 r. jest, jak wynika z odpisu z księgi wieczystej nr [...], Z. C. Podmioty te winny być stronami postępowania dotyczącego przebudowy budynku gospodarczego, gdyż mało tego, że znajduje się on na granicy ich nieruchomości, to jeszcze wykonane roboty mogą we własność tych nieruchomości ingerować. Z akt sprawy wynika bowiem, w szczególności z inwentaryzacji sporządzonej na zlecenie skarżących, znajdującej się w aktach administracyjnych w sprawie II SA/Gd 621/07, że przebudowano ścianę budynku gospodarczego od strony działki nr [...] m.in. przez wstawienie luksferów, zaś w kierunku działki nr [...] jest skierowany, jak twierdził R. P., spad dachu budynku gospodarczego. Tymczasem ani Gmina Miasta, ani Z. C. udziału w sprawie nie brali. Podejmowane w sprawie decyzje nie były doręczane Gminie Miasta. Jeżeli zaś chodzi o doręczanie decyzji Z. C., to poczynając od decyzji z dnia 8 listopada 2006 r. w niniejszej sprawie i decyzji z dnia 18 października 2006 r. w sprawie dotyczącej budowy drewnianej wiaty, otrzymywał on decyzje, ale, jak wynika z rozdzielnika zawartego w decyzjach, jako osoba pośrednicząca w przekazywaniu ich R. P. W aktach administracyjnych brak przy tym jakiegokolwiek dokumentu, z którego wynikałoby, aby organy poinformowały Z. C., iż jest on stroną postępowania i z tego powodu otrzymuje decyzje. W tej sytuacji nie można przyjąć, aby brał on udział w postępowaniu. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. podstawą wznowienia postępowania administracyjnego jest fakt, iż strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Z kolei według art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Istotne jest przy tym, że w odróżnieniu od podstawy uchylenia decyzji administracyjnej wskazanej w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, która tak jak wcześniej powołany przepis dotyczy naruszenia przepisów postępowania, w przypadku naruszenia przepisów postępowania dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego sąd administracyjny jest zobowiązany uchylić zaskarżoną decyzję niezależnie od wpływu uchybienia na wynik sprawy. Nie jest więc istotne, że, jak wynika z powołanego już pisma Prezydenta Miasta z 11 lipca 2007 r., Miasto nie sprzeciwia się zmianom budynku stojącego na granicy działki nr [...]. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b oraz art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględniając skargę uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. W wyniku uwzględnienia skargi sprawa będzie ponownie rozpoznana przez organy nadzoru budowlanego, które uwzględnią w nowym postępowaniu konieczność udziału w postępowaniu wszystkich osób, które są stronami postępowania. Organy te uwzględnią też zaakceptowane przez Sąd stanowisko organu odwoławczego, iż sprawa robót budowlanych w budynku gospodarczym winna być załatwiona w trybie art. 50 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego. Zwrócić przy tym należy uwagę, że zgodnie z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, jeżeli roboty budowlane zostały już wykonane, to art. 51 ust. 1, a zatem także art. 50 ust. 1 stosuje się odpowiednio, co oznacza, że nie wstrzymuje się prowadzenia robót budowlanych, ale na podstawie art. 50 ust. 3 można nałożyć obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz. Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postępowania stwierdzić należy, że nie miały one w sprawie znaczenia, gdyż zaskarżona została decyzja kasacyjna, którą przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji właśnie z powodu naruszenia przepisów postępowania, które uniemożliwiało właściwe rozstrzygnięcie sprawy. Wobec uwzględnienia skargi i złożonego wniosku Sąd na mocy art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądził na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania. Także wobec uwzględnienia skargi na mocy art. 152 powołanej ustawy orzeczono o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku. Z tych wszystkich względów na mocy powołanych przepisów orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło