I GSK 2280/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Sulimierski Sędziowie NSA Jan Bała Kazimierz Brzeziński (spr.) Protokolant Katarzyna Warchoł po rozpoznaniu w dniu 18 września 2007 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. N. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 2 sierpnia 2006 r. sygn. akt I SA/Rz 499/06 w sprawie ze skargi B. N. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 grudnia 2005 r. o sygn. akt I SA/Rz 379/05 1. uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania; 2. zarządza zwrócenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie na rzecz B. N. nadpłaconego wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 80 (osiemdziesiąt) zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2006 r. sygn. akt I SA/Rz 499/06 odrzucił skargę B. N. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tegoż Sądu z dnia 13 grudnia 2005 r. sygn. akt I SA/ Rz 379/05, wydanym w sprawie ze skargi B. N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu z dnia 1 lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Skarga o wznowienie postępowania została oparta o przepisy art. 270, art. 273 § 2, art. 277, art. 279 i art. 282 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270) – dalej jako p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, że w dniu 7 lutego 2003 r. dokonała zgłoszenia celnego wnioskując objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu produkt leczniczy, pochodzenia roślinnego pod nazwą Ginseng Royal Nelly, zaklasyfikowała go według kodu PCN 3004 40 10 0 i obliczyła należności celne według stawki 65% oraz podatek od towarów i usług według stawki 7%. Skarżąca podniosła, że jednym z najważniejszych punktów spornych w sprawie była kwestia zawartości alkoholu etylowego w importowanym preparacie tj. czy wynosiła ona poniżej 0,5%, jak twierdzi skarżąca, czy 2% jak przyjęły organy celne – przy czym próbka importowanego towaru nie była pobierana. Wyjaśniła, że po wydaniu wyroku z dnia 13 grudnia 2005 r. wykryty został nowy dowód, mianowicie Wiążąca Informacja Taryfowa z dnia 5 kwietnia 2006 r., wydana na podstawie opinii Centralnego Laboratorium Celnego z dnia 16 stycznia 2006 r. W ocenie skarżącej dowód ten może mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy, ponieważ zawartość alkoholu w sprowadzonym produkcie wynosi od 0,55 do 0,61% (0,58+/-0,03% obj.), a wiec nie jest wartością stałą wynoszącą według organów celnych około 2%. Skarżąca podniosła, że wprawdzie powołana WIT dotyczy innej sprawy i towaru objętego innym zgłoszeniem celnym, jednakże wyraźnie wskazuje na zmienną zawartość alkoholu w preparacie a skoro z towaru objętego zgłoszeniem celnym z dnia 7 lutego 2003 r. nie zostały pobrane próbki, to organy celne nie mogą podważać wskaźnika zawartości alkoholu podanego przez skarżącą. Zdaniem skarżącej nowy dowód wskazuje na to, że zawartość alkoholu w przedmiotowym preparacie jest zmienna a organy celne nie wykazały, że była ona inna od wskazanej przez skarżącą. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucając skargę o wznowienie postępowania uznał, że jest ona co do zasady dopuszczalna oraz że została wniesiona z zachowaniem terminu. Przyjął jednakże, że nie opiera się ona na ustawowej podstawie wznowienia wymienionej w art. 273 § 2 p.p.s.a., powołanym w podstawie skargi. Okoliczność czy podana w tym przepisie podstawa wznowienia zaistniała w sprawie wymagała w ocenie Sądu I instancji ustalenia, czy wskazany dowód tj. Wiążąca Informacja Taryfowa z dnia 5 kwietnia 2006 r. oraz dołączone do niej dokumenty, a w szczególności sprawozdanie Centralnego Laboratorium Celnego z dnia 16 stycznia 2006 r. jest takim wykrytym środkiem dowodowym, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy, a z którego strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Sąd wskazał, że przepis art. 273 § 2 p.p.s.a. ma identyczną treść jak przepis art. 403 § 2 kodeksu postępowania cywilnego (w brzmieniu od 1 lipca 1996 r.) i wobec tego możliwe jest sięgnięcie w tym zakresie do orzecznictwa Sądu Najwyższego. W postanowieniu z dnia 28 października 1999 r. II UKN 174/99 9OSNP 2001/4/133/ Sąd Najwyższy stwierdził, że samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający wymogom przepisów nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeśli już z samego uzasadnienia skargi wynika, że ustawowa podstawa nie zachodzi. Wskazując na powyższe orzeczenie Sąd I instancji uznał, że dowody powołane przez skarżącą zaistniały już po wydaniu wyroku z 13 grudnia 2005 r., a więc niewątpliwie strona skarżąca nie mogła z nich skorzystać w postępowaniu zakończonym tym wyrokiem, i wskazał, że w przepisie art. 273 § 2 p.p.s.a. chodzi o takie środki dowodowe, które obiektywnie istniały w dacie wydania wyroku a nie powstałe po tej dacie (p. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005 r.) Wobec tego, że powołany środek dowodowy nie istniał w dacie wydania wyroku Sąd I instancji przyjął, że w istocie skarga o wznowienie postępowania nie opiera się na ustawowej przesłance wznowienia i dlatego postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2006 r. odrzucił tę skargę na podstawie art. 280 § 1 w związku z art. 16 § 2 p.p.s.a. B. N. wniosła skargę kasacyjną od powyższego postanowienia zarzucając na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy wskutek naruszenia: - art. 280 § 1 oraz art. 281 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi o wznowienie postępowania bez uprzedniego wyznaczenia rozprawy i merytorycznego rozpatrzenia przesłanki wznowienia postępowania na rozprawie – w okolicznościach, gdy skarga była wniesiona w terminie i opierała się na ustawowej postawie wznowienia; - art. 273 § 2 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie przesłanki, której wskazanie przez skarżącą obliguje sąd do wznowienia postępowania w sprawie. Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne skarżąca wniosła na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podniosła, że Sąd I instancji niezasadnie zakwestionował wskazaną przez nią podstawę wznowienia, ponieważ z treści art. 280 § 1 p.p.s.a. bezspornie wynika, że w przypadku, gdy skarżący wskazał ustawową podstawę wznowienia postępowania, sąd na posiedzeniu niejawnym nie dokonuje oceny zasadności przesłanki wznowienia, ale obowiązany jest wyznaczyć rozprawę. Zgodnie z art. 281 p.p.s.a. dopiero na rozprawie sąd bada realne zaistnienie przesłanek wznowienia postępowania. Ocena przesłanki wznowienia postępowania na posiedzeniu niejawnym niesie ryzyko pominięcia przez sąd istotnych okoliczności, które mogą mieć wpływ na zasadność wznowienia postępowania. W przedmiotowej sprawie Sąd nie zwrócił uwagi na fakt, iż dokument WIT, którego wykrycie jest podstawą wznowienia, potwierdza stan faktyczny (zmienna wartość alkoholu w preparacie), który istniał w momencie wydawania wyroku z dnia 13 grudnia 2005 r. Ponadto Sąd nie odniósł się do kwestii momentu złożenia wniosku o wydanie WIT. Wniosek ten został złożony w dniu 16 listopada 2005 r., a zatem prawie miesiąc przed wydaniem wyroku. Wskazując na powyższe skarżąca zarzuciła, że zaskakujące jest automatyczne odrzucenie skargi na posiedzeniu niejawnym, uzasadnione pewnością i jednoznacznym przekonaniem Sądu o braku podstawy wznowienia, mimo braku szczegółowego zbadania okoliczności faktycznych sprawy. Skarżąca podniosła, ze odrzucenie skargi o wznowienie postępowania na posiedzeniu niejawnym może nastąpić tylko i wyłącznie w dwóch enumeratywnie wymienionych przypadkach, wskazanych w art. 281 § 1 p.p.s.a. tj. w przypadku niezachowania terminu wniesienia skargi lub braku ustawowej przesłanki wznowienia postępowania. W przedmiotowej sprawie warunki te zostały zachowane, na co zwrócił także uwagę Sąd w treści zaskarżonego postanowienia wskazując, że podstawa wznowienia została "formalnie wykazana". Tym samym odrzucając skargę o wznowienie postępowania, Sąd naruszył art. 281 § 1 p.p.s.a. Skarżąca podniosła także, że WIT wskazana przez skarżącą jako dowód dający podstawę do wznowienia postępowania została dopuszczona przez sąd w analogicznej sprawie, rozpoznanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie na rozprawie w dniu 16 maja 2006 r. WIT została wówczas dopuszczona przez sąd, jako nowy dowód, złożony przez Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu w sprawach: I SA/ Rz 380/05, I SA/Rz 381/05, I SA/Rz 382/05, dotyczących zgłoszeń celnych, których przedmiotem był ten sam wyrób, jak objęty zgłoszeniem celnym z dnia 7 lutego 2003 r. W zaskarżonym postanowieniu ten sam Sąd nie uwzględnił dowodu, który wcześniej dopuścił na rozprawie w analogicznej sprawie. Odrzucenie wniosku o wznowienie postępowania w przypadku wykrycia nowego dowodu w sprawie, który został wcześniej dopuszczony przez Sąd w analogicznej sprawie, zdaniem skarżącej, stanowi naruszenie art. 273 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl powołanego w podstawie skargi kasacyjnej art. 273 § 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Ze sformułowania art. 273 § 2 p.p.s.a. wynika, że w wymienionej w nim podstawie wznowienia występują dwa odrębne człony, jeden dotyczy okoliczności faktycznych, drugi ujawnienia środków dowodowych. Ustawodawca posługuje się w tym przepisie wyraźnie alternatywą "lub", co wskazuje,że wykrycie takich okoliczności faktycznych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu stanowi samoistną podstawę wznowienia postępowania. Ujawnienie nowych środków dowodowych może prowadzić do ustalenia nowych okoliczności faktycznych, które nie były znane stronom, a które mogą mieć wpływ na wynik sprawy, a więc stanowić podstawę wznowienia. Dlatego nie można przyjąć, że człon drugi omawianej podstawy wznowienia – "nowe środki dowodowe" konsumuje człon pierwszy – "nowe okoliczności faktyczne". Oznacza to, że sąd dokonując na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. badania dopuszczalności skargi o wznowienie w przypadku oparcia skargi na podstawie wymienionej w art. 273 § 2 p.p.s.a., winien zbadać, czy sformułowana w skardze podstawa wznowienia odpowiada którejś z przesłanek wznowienia – wykrycie nowych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych wymienionych w tym przepisie. Odnosząc powyższe rozważania ogólne do stanu faktycznego sprawy należy zauważyć, że skarżąca powołując się na wykrycie nowych środków dowodowych tj: nowych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych wymienionych w tym przepisie. Odnosząc powyższe rozważania ogólne do stanu faktycznego sprawy należy zauważyć, że skarżąca powołując się na wykrycie nowych środków dowodowych tj: Wiążącej Informacji Taryfowej z dnia 5 kwietnia 2006 r. oraz opinii Centralnego Laboratorium Celnego z dnia 16 stycznia 2006 r. podniosła, że z treści tych dowodów wynika nowa okoliczność podważająca stanowisko organów celnych o stałej zawartości alkoholu etylowego w sprowadzonym preparacie. Dokument WIT, którego wykrycie stanowiło podstawę żądania wznowienia, potwierdza według skarżącej stan faktyczny (zmienną wartość alkoholu w preparacie), który istniał w momencie wydawania wyroku z dnia 13 grudnia 2005 r. Z tak uzasadnionego żądania wznowienia wynika, że skarżąca powołała w podstawie wznowienia obydwie przesłanki (powody) wznowienia wymienione w art. 273 § 2 p.p.s.a., wskazując zarówno na ujawnienie nowych środków dowodowych, jak i nowych okoliczności faktycznych twierdząc, że mogą one mieć wpływ na wynik sprawy oraz że nie mogła z nich skorzystać w poprzednim postępowaniu. Obydwie te przesłanki powinny być zatem wzięte pod uwagę przez Sąd I instancji przy badaniu na posiedzeniu niejawnym, czy skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Sąd I instancji oceniając na posiedzeniu niejawnym wymagania formalne skargi i dopuszczalności wznowienia, zbadał jedynie przesłankę nowego środka dowodowego uznając, że nie stanowi on podstawy wznowienia, nie zbadał natomiast w ogóle, czy oparte na tym dowodzie twierdzenia skarżącej o ujawnieniu nowej okoliczności faktycznej dotyczącej zmiennej zawartości alkoholu w preparacie stanowią ustawową podstawę wznowienia w rozumieniu art. art. 273 § 2 p.p.s.a. Odrzucenie w tych warunkach, na posiedzeniu niejawnym skargi o wznowienie bez zbadania, czy opiera się ona na ustawowej podstawie stanowiło, jak zasadnie zarzuca skarżąca, naruszenie art. 280 § 1 p.p.s.a., uzasadniające uwzględnienie skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O zwrocie nadpłaconego wpisu od skargi kasacyjnej orzeczono na podstawie art. 225 p.p.s.a.