II SA/Lu 470/07

WyrokWSA w Lublinie2007-09-18

Skład orzekający: Leszek Leszczyński, Maciej Kierek, Krystyna Sidor

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wykop o określonych wymiarach, przeznaczony na zbiornik wodny do podlewania sadu, stanowi budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego i wymaga pozwolenia na budowę, a jego realizacja bez pozwolenia stanowi samowolę budowlaną podlegającą nakazowi rozbiórki?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wykop o wymiarach 12x28,20 m, przeznaczony na zbiornik wodny do podlewania sadu, stanowi budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego i wymaga pozwolenia na budowę. Jego realizacja bez wymaganego prawem pozwolenia stanowi samowolę budowlaną. W związku z tym, organ odwoławczy prawidłowo sprecyzował nakaz rozbiórki, obejmujący część obiektu, tj. zasypanie wykopu stanowiącego czaszę zbiornika.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującej rozbiórkę części obiektu budowlanego – wykopu przeznaczonego na zbiornik wodny. Skarżący M. Z. twierdził, że wykop nie jest częścią zbiornika i nie wymagał pozwolenia na budowę. Organ pierwszej instancji nakazał rozbiórkę zbiornika, a organ odwoławczy uchylił tę decyzję, precyzując nakaz rozbiórki do zasypania wykopu. Skarżący podniósł zarzuty dotyczące braku konieczności uzyskania pozwolenia na budowę oraz braku legitymacji procesowej jednej z osób.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę M. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędziowie Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 września 2007 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (t. j. Dz.U. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania M. Z. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], znak: [...] nakazującą J. i M. Z. rozbiórkę samowolnie wykonanego zbiornika wodnego o wymiarach 12x28,20 m usytuowanego na działce nr [...] w D. gm. K. D. i nakazał jednocześnie rozbiórkę części przedmiotowego obiektu tj. zasypanie wykopu szerokoprzestrzennego, stanowiącego czaszę zbiornika wodnego, którego budowa została rozpoczęta bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę poprzez rozplanowanie ziemi z usypanych grobli. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] marca 2006 r. M. Z. dokonał zgłoszenia robót budowlanych polegających na wykonaniu zbiornika wyrównawczego o wymiarach 14x35 m i głębokości ok. 70 cm poniżej poziomu terenu - urządzenia ujęcia wód podziemnych (studni) i wykonanie grobli o wysokości ok. 1m z ziemi wybranej ze środka i wyłożenia całości folią, oddalonego od sąsiednich działek o 5,5m. Decyzją z dnia [...] Starosta Powiatowy zgłosił sprzeciw podnosząc, że na tego rodzaju roboty wymagane jest pozwolenie na budowę. Następnie podczas oględzin w dniu [...] sierpnia 2006 r. inspektorzy PINB ustalili, że na przedmiotowej działce, będącej własnością J. i M. małżonków Z. został zrealizowany wykop szerokoprzestrzenny o głębokości 1m od poziomu terenu i o wymiarach wewnętrznych 12x28,20 m i szerokości grobli-nasypu od 2,30 m do 3,70 m i wysokości od 0,5 do 1m. Inspektorzy ustalili, że wykop nie był użytkowany jako zbiornik wodny. M. Z. oświadczył zaś, że wykop został zrealizowany w kwietniu 2004 r. samowolnie z przeznaczeniem na zbiornik wodny do podlewania sadu. Mając powyższe na uwadze Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...], znak: [...] wstrzymał na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego prowadzenie robót budowlanych przy budowie przedmiotowego zbiornika wodnego i jednocześnie nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia wskazanych dokumentów (zaświadczenia o zgodności realizowanej budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, cztery egzemplarze projektu budowlanego oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane). Inwestorzy nie wykonali nałożonych obowiązków, dlatego decyzją z dnia [...], znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał im rozbiórkę przedmiotowego zbiornika wodnego o wymiarach 12x28,20m. Rozpoznając odwołanie inwestorów od tej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] podzielił stanowisko organu I instancji, że wykop został wykonany samowolnie, ale z uwagi na niewłaściwe sprecyzowanie nakazu rozbiórki uchylił ją i nakazał rozbiórkę nie całego wskazanego w zgłoszeniu budowy obiektu budowlanego tj. zbiornika wodnego, lecz jego części, poprzez zasypanie wykopu szerokoprzestrzennego, stanowiącego czaszę zbiornika wodnego. Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję wniósł M. Z. domagając się jej uchylenia. Skarżący podniósł, że wykop nie jest częścią zbiornika wodnego, który zgłosił do budowy i że jego zdaniem na jego wykonanie nie było konieczne uzyskanie pozwolenia na budowę. W odczuciu skarżącego obowiązujące przepisy budowlane są niesprawiedliwe i krzywdzące. Podniósł również, że H. B. nie powinna być stroną postępowania administracyjnego, ponieważ jej działka nie graniczy bezpośrednio z działką inwestora o nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. W świetle art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2003r., Nr 207, poz.2016 ze zm.) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 - 31, które uprawniają do prowadzenia robót budowlanych na podstawie zgłoszenia właściwemu organowi, o ile organ ten nie wniesie w terminie 30 dni sprzeciwu. Bezspornym jest w niniejszej sprawie, że skarżący wykonał na działce nr [...] w D. szerokoprzestrzenny wykop o wymiarach 12 x 28,20 m z przeznaczeniem na zbiornik wodny do podlewania sadu, co sam potwierdził w toku oględzin przeprowadzonych w dniu [...] sierpnia 2006 r. Z tego względu nie zasługuje na uwzględnienie jego zarzut, iż organ bezpodstawnie potraktował wykop jako część zbiornika wodnego, skoro równie dobrze mógłby on służyć do innych celów. Na rozpoczęcie inwestycji polegającej na budowie zbiornika wodnego skarżący powinien był - w świetle powołanego art. 28 ustawy – Prawo budowlane, uzyskać uprzednio pozwolenie właściwego organu. Budowa zbiornika wodnego jest bowiem budowlą, w rozumieniu art. 3pkt.7 tej ustawy, dlatego jego realizacja bez wymaganego prawem pozwolenia stanowi tzw. samowolę budowlaną. (por. wyrok NSA z dnia 7 maja 2001r., II SA/Łd 418/00). Na obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę wskazał skarżącemu wprost organ I instancji w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] wyrażającej sprzeciw do zgłoszenia przedmiotowej inwestycji. Mimo to skarżący rozpoczął budowę, co jest wystarczające dla przyjęcia samowoli budowlanej. Wprawdzie organy nie ustaliły, kiedy dokładnie wykop został zrealizowany, tj. czy w 2004 r., tak jak twierdzi skarżący, czy też w 2006 r. już po dokonaniu zgłoszenia, to jednak jest to bez znaczenia, skoro skarżący na przedmiotową inwestycję nie posiadał i nadal nie posiada pozwolenia na budowę. Prawidłowo zatem organ I instancji uruchomił postępowanie legalizacyjne, w toku którego wydał postanowienie w trybie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, nakładając na inwestorów obowiązek przedłożenia wskazanych dokumentów, a następnie po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu wydał decyzję o nakazie rozbiórki. Natomiast organ odwoławczy prawidłowo sprecyzował w zaskarżonej decyzji, że przedmiotem rozbiórki nie może być zbiornik wodny, ponieważ nie został on w całości zrealizowany, lecz wyłącznie jego część tj. wykop szerokoprzestrzenny, stanowiący czaszę zbiornika, która podlega zasypaniu ziemią z usypanych grobli. Odnośnie zarzutu braku legitymacji H. B. do udziału w postępowaniu należy stwierdzić, że postępowanie w sprawie w istocie toczyło się bez jej udziału, ponieważ nie była skutecznie powiadomiona o jakiejkolwiek czynności w sprawie, gdyż skierowane do niej pisma wysłane na adres ustalony przez organy administracji nie były przez nią odebrane i powracało do organu z adnotacją bądź "nie podjęto w terminie" bądź "adresat wyprowadził się." Przy czym istotnie ze znajdującego się w aktach wyrysu planu wynika, iż działka oznaczona nr [...] mająca stanowić własność H. B. nie graniczy z działką nr [...], na której zlokalizowany jest obiekt podlegający rozbiórce. Kwestia udziału w sprawie H. B., aczkolwiek nie wyjaśniona przez organ dokładnie pozostaje bez wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Z powyższych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło