II SA/Kr 683/05

WyrokWSA w Krakowie2007-10-31

Skład orzekający: Grażyna Firek, Renata Czeluśniak, Aldona Gąsecka-Duda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie zobowiązujące właściciela lokalu do przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej zapewnienia właściwego ciągu wentylacji grawitacyjnej w łazience jest prawidłowe, gdy problem może wynikać z wad części wspólnych budynku?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, uznając, że organy nie wykazały należycie podstaw faktycznych i prawnych do nałożenia obowiązku na właściciela lokalu. Przewody kominowe stanowią część wspólną budynku, a ich niesprawność może wynikać z wad części wspólnych, takich jak nieprawidłowe zadaszenie. Organ nie wykazał, że wątpliwości co do stanu technicznego uzasadniają nałożenie obowiązku na właściciela lokalu na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, ani że nie można uzyskać niezbędnych informacji z innych źródeł.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymanego w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zobowiązującego właścicielkę lokalu E.Z. do przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej zapewnienia właściwego ciągu wentylacji grawitacyjnej w łazience. Właścicielka kwestionowała skierowanie obowiązku do niej, wskazując na wadliwie przeprowadzony remont części wspólnej budynku przez Wspólnotę Mieszkaniową jako przyczynę problemów z wentylacją. Sąd uznał, że organy nie wykazały podstaw do nałożenia obowiązku na właścicielkę lokalu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sąd orzekł, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane i zasądził zwrot kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [ ] w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Firek Sędziowie WSA Renata Czeluśniak WSA Aldona Gąsecka-Duda (spr.) Protokolant Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 października 2007 r. sprawy ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w z dnia w przedmiocie obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w na rzecz skarżącej E.Z. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Nr (....) Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki z dnia (.....) . znak (.....) , zaopatrzoną w rygor natychmiastowej wykonalności, na podstawie art. 66 pkt 1, art.80 ust.2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 07.07.1994r. - Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz. U. z 2003r. Nr 207 poz.2016 z późn. zm. ) oraz art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27.03.2003r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80 póz. 718 ) oraz art. 104 k.p.a. i 108 k.p.a. - nakazano Wspólnocie Mieszkaniowej Właścicieli lokali przy ul. (....) a w K. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego przewodów kominowych w budynku przy ul. (.....) w K. , poprzez wykonanie następujących robót: 1. doprowadzenie do prawidłowego ciągu przewodów wentylacyjne łazienek mieszkań nr nr (.....) poprzez wykonanie docieplenia wyżej wymienionych przewodów od strony klatki schodowej w sposób określony w pkt 5 " Opinii sporządzonej na okoliczność niewłaściwego ciągu w przewodach wentylacyjnych w mieszkaniu nr nr (.....) - budynek mieszkalny przy ul. (....) w K. ", opracowanej przez mgr inż. J.B. w (.....) - zaś w przypadku niewystarczającego efektu docieplenia, do zapewnienia do łazienek dodatkowego napływu powietrza poprzez montaż kratek wentylacyjnych od strony klatki schodowej, zgodnie z zaleceniami wyżej wymienionej opinii; 2. wykonanie prawidłowego podłączenia do wentylacji w kuchni mieszkania nr ... , jako usunięcie nieprawidłowości określonej w opinii kominiarskiej Nr (....) z dnia (....) mistrza kominiarskiego S.K. ( nieusuniętej przy remoncie przewodów w 2002r.); 3. przełączenie pieca grzewczego mieszkania nr (....) na l piętrze do przewodu nr , zgodnie z zaleceniem zawarty w piśmie wraz ze szkicem roboczym z dnia . mistrza kominiarskiego S.Ł., jako uzupełnieniem jego opinii kominiarskiej Nr (....) z dnia (....) . o jednoznaczne wskazanie usunięcia występujących nieprawidłowości podłączeń. W uzasadnieniu decyzji wskazano w szczególności na wyniki postępowania dowodowego, w toku którego dokonano ustaleń dotyczących stwierdzenia wyżej wskazanych nieprawidłowości oraz przytoczono treść art. 61 i art. 70 prawa budowlanego. Po rozpoznaniu odwołań H.P. i M.H. , decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (....)r . (...) na podstawie art. 138 §2 k.p.a. i art. 104 k.p.a. w związku z art. , art.80 ust.2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 07.07.1994r. - Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz. U. z 2003r. Nr 207 poz.2016 z późn. zm. ) oraz art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27.03.2003r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. Nr 80 póz. 718 ) - uchylono powyższą decyzje w całości i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wskazano na błędy rozstrzygnięcia zawartego w pkt 3, nie wyjaśnienie przez organ pierwszej instancji przyczyn powstania stwierdzonych nieprawidłowości. Zawarto w nim również pogląd, w myśl którego sposób usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości powinien uwzględniać przyczyni ich powstania, zaś obowiązek usunięcia tychże nieprawidłowości winien zostać nałożony na podmiot, który swoim działaniem bezpośrednio doprowadził do zakłócenia ciągu przewodów kominowych. Wskazano również, że wspólnota mieszkaniowa może być adresatem obowiązków dotyczących wyłącznie części wspólnej nieruchomości. W sytuacji, gdy usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości polega na wykonaniu określonych czynności w obrębie lokalu stanowiącego odrębną własność, stosowne obowiązki powinny być nałożone na jego właściciela. W toku ponownego rozpatrywania sprawy postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki z dnia (....) . znak (...) , na podstawie art.81 c ust. 2 art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.1994r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2003r. Nr 207, póz. 2016 z późn. zm.) oraz art. 77 k.p.a. i 123 k.p.a. - zobowiązano E.Z. - właścicielkę lokalu mieszkalnego nr .... w budynku przy ul. (.....) w K. do przedłożenia w terminie do (....). dokumentu związanego z bezpiecznym użytkowaniem powyższego lokalu w postaci ekspertyzy technicznej wskazującej rozwiązanie techniczne sposobu zapewnienia właściwego ciągu wentylacji grawitacyjnej w łazience mieszkania nr ..... budynku, która winna podać rozwiązanie techniczne usunięcia nieprawidłowości ( zakres i sposób wykonania robót ) spełniające normę w zakresie wymagań normatywnego zapewnienia dopływy powietrza do pomieszczeń mieszkalnych, która to ocena winna być wykonana przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane odpowiedniej specjalności. Uzasadniając powyższe podano, że Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki, zgodnie z rozstrzygnięciem organu drugiej instancji podjął ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie nieprawidłowego działania wentylacji grawitacyjnej w łazience lokalu mieszkalnego nr ..... w budynku przy ul.(....) w (...) , którego właścicielem jest E.Z. . Po wykonaniu nakazanego remontu i uporządkowania przewodów kominowych w tym budynku przez Wspólnotę Mieszkaniową, w łazience lokalu nr .... wentylacja w określonych warunkach nie wykazuje ciągu. Zgodnie z opinią kominiarską (.....). z dnia (.....). do mieszkania należy zapewnić stały napływ powietrza zewnętrznego niezbędnego do celów wentylacji grawitacyjnej. Uwzględniając pogląd organu drugiej instancji zawarty w decyzji (....) z dnia(....) . adresatem zobowiązanym niniejszym postanowieniem jest E.Z. , jako właściciel lokalu. Przedłożenie żądanych dokumentu niezbędne jest w dalszym prowadzeniu postępowania administracyjnego, którego celem jest usunięcie nieprawidłowości i doprowadzenie do należytego działania wentylacji grawitacyjnej w lokalu nr ...., zapewniającej bezpieczne użytkowanie lokalu. W postanowieniu zawarto pouczenie o zażaleniu oraz dotyczące treści art. 81 c ust. 4 Praw budowlanego. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone w terminie przez E.Z. , która zarzucając w zażaleniu, że zostało ono skierowane do niewłaściwego podmiotu wskazywała na okoliczności mające dowodzić, że niesprawność przewodów kominowych w łazience jej mieszkania jest konsekwencją źle przeprowadzonego remontu części wspólnej budynku przy ul. (.....) w K. przez Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej. Po rozpatrzeniu zażalenia E.Z. , postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia (....) , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 123k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a., oraz w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994 - Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz. U. z 2003r. Nr 207, póz. 2016 z późn. zm. ) - .utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki na wniosek E.Z. i M.H. z dnia (....) . wszczął postępowanie w sprawie nieprawidłowości przewodów kominowych w budynku przy ul. (....) w K. W toku postępowania pierwszoinstancyjnego postanowieniem z dnia (....) zobowiązano Wspólnotę Mieszkaniową Właścicieli Lokali przy ul. (.....) w K. do przedłożenia aktualnego protokołu kominiarskiego z kontroli przewodów kominowych budynku przy ul. (....) w K. W aktach sprawy znajdują się także następujące opinie kominiarskie : opinia nr ...mistrza S.K. z dnia(....) . , opinia nr ...mistrza S.K. z dnia (....) uzupełniona pismem wraz ze szkicem roboczym, opinia dotycząca niewłaściwego ciągu w przewodach kominowych wentylacyjnych sporządzona w marcu (.....)r przez J.B. W oparciu o dokonane ustalenia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki dnia (....) . wydał decyzję (....) , uchyloną decyzją ............... Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego K. (....) . W trakcie ponownego rozpatrzenia sprawy do akt dołączono kserokopię opinii nr (....) z dnia (....) sporządzonej przez mistrza kominiarskiego S.K. Zgodnie z tą opinią ciąg w przewodzie spalinowym i przewodach wentylacyjnych mieszkań nr ........przy ul. (....) w K. jest prawidłowy, natomiast w mieszkaniu nr .... stwierdzono, że "...przy zamkniętych drzwiach i oknach brak jest ciągu w kratce wentylacyjnej oraz słaby ciąg w przewodzie spalinowym. Po doprowadzeniu do mieszkania powietrza z zewnątrz poprzez rozchylenie drzwi wejściowych stwierdzono, że ciąg w kratce wentylacyjnej oraz w przewodzie spalinowym jest prawidłowy ". W kolejnej swojej opinii nr...... z dnia(....) . S.K. stwierdził, że "... przy próbie z doprowadzonym powietrzem zewnętrznym do mieszkania poprzez rozchylenie drzwi wejściowych ciąg kominowy był prawidłowy (...) Do mieszkania należy zapewnić stały napływ powietrza zewnętrznego niezbędnego do celów wentylacyjnych. Na wylotach przewodów kominowych z łazienki zamontowane jest zadaszenie przeciwdeszczowe w sposób nieprawidłowy ( zasłania wyloty spalinowe i wentylacyjne osłabiając ciąg kominowy ) - zadaszenie należy zdemontować". W oparciu o powyższe ustalenia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki wydał zaskarżone postanowienie. Wskazano dalej iż w wyniku kontroli prawidłowości postępowania przed organem pierwszej instancji oraz powtórnego rozpatrzenia sprawy stwierdzono, że organ ten uczynił zadość przepisom prawa materialnego i procesowego, a nałożenie zaskarżonym postanowieniem obowiązku przedłożenia ekspertyzy wskazującej rozwiązanie techniczne sposobu zapewnienia właściwego ciągu wentylacji grawitacyjnej w łazience mieszkania nr ..... na jego właścicielkę, jest prawidłowe. Wyjaśniono w tym zakresie, że przedmiotem niniejszego postępowania jest stan przewodów kominowych w budynku przy ul. (....) . Wskazano ponownie na ustalenia i zalecenie zawarte w dwóch ostatnich opiniach mistrza kominiarskiego S.K., w świetle których wątpliwości co do stanu technicznego przewodów kominowych w obrębie lokalu nr ....uznano za uzasadnione. Artykuł 81 c ust. 2 Prawa budowlanego ustanawia dla organu kompetencję do nakładania obowiązku dostarczania ocen technicznych między innymi na właściciela obiektu budowlanego w sytuacji, gdy powstaną uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego tego obiektu. Ta przesłanka w sprawie niniejszej została spełniona. Odnosząc się do zarzutów zażalenia wskazano, że obowiązek przedłożenia określonej ekspertyzy stanu technicznego może zostać nałożony na wspólnotę mieszkaniową tylko wtedy, gdy jej przedmiotem jest część wspólna nieruchomości. Ze znajdujących się w aktach sprawy opinii kominiarskich wynika, że stwierdzone nieprawidłowości mogą zostać usunięte poprzez zapewnienie stałego napływu powietrza zewnętrznego niezbędnego do celów wentylacyjnych oraz zdemontowanie zadaszenia przeciwdeszczowego na wylotach przewodów kominowych, stąd jest wysoce prawdopodobne, że ich usunięcie będzie wymagało nałożenia obowiązku wykonania określonych robót w lokalu nr ...., które nie będą bezpośrednio obejmowały przewodów kominowych, tj. części wspólnej budynku. W związku z powyższym zasadne jest nałożenie kwestionowanego obowiązku na właściciela tego lokalu. Wyjaśniono ponadto, że zaskarżone postanowienie nie jest aktem kończącym postępowanie w przedmiotowej sprawie, a ma jedynie na celu uzupełnienie akt o potrzebne rozwiązania techniczne, które umożliwią organowi nałożenie stosowanych obowiązków na właściwe podmioty, tj. w zależności od tego, czy przedmiot obowiązku będzie dotyczył części wspólnej, czy też lokalu stanowiącego własność skarżącej - na wspólnotę bądź właściciela lokalu nr ....... Wnosząc w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Krakowie skargę na postanowienie E.Z. domagała się jego zmiany przez nałożenie obowiązku przedstawienia ekspertyzy wskazującej rozwiązanie techniczne sposobu zapewnienia właściwego ciągu wentylacji grawitacyjnej w łazience mieszkania nr ..... w budynku przy ul. (....) w K. na Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej, albo uchylenia obu wydanych postanowień i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Uzasadniając powyższe skarżąca wskazywała na okoliczności mające świadczyć o tym, że niesprawność przewodów kominowych w łazience jej mieszkania jest konsekwencją źle przeprowadzonego remontu części wspólnej budynku przy ul. (....) w K. przez Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej, które to przewody uprzednio działały poprawnie. Skarżąca sprzeciwiała się przerzucaniu na nią obowiązków tego stanu rzeczy, jak również wskazywała na pominięcie w ustaleniach organu kwestii niesprawności przewodu spalinowego w łazience. Uznawała też za błędne wiązanie problemów występujących w jej łazience z koniecznością doprowadzenie dodatkowej ilości powietrza, upatrując ich źródła w wadliwie dociepleniu klatki schodowej. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wnosząc o jej oddalenie podtrzymywał stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy, co następuje . Zgodnie z treścią art. 1 § 1 - 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, póz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30.08.2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153,póz. 1270 z późn. zm. - oznaczana dalej jako p.p.s.a. ) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami oraz powołana podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a. ), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy ( art. 135 p.p.s.a. ) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. W sytuacji, gdy w przedmiotem postępowania sądowadministracyjnego jest zaskarżalne w myśl art. 3 § 2 pkt 2 , przewidziane w art. 123 § 1-2 k.p.a. postanowienie organu administracji publicznej nie rozstrzygające o istocie sprawy, lecz dotyczące poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania administracyjnego, kontrola ta ogranicza się li tylko do badania prawidłowości zaskarżonego orzeczenia oraz poprzedzającego jego wydanie postanowienia tego samego organu lub organu pierwszej instancji i nie może dotyczyć niezwiązanych z nim bezpośrednio kwestii materialnoprawnych. Następuje ona na podstawie materiału zgromadzonego w aktach administracyjnych, które ma obowiązek przedstawić organ administracji publicznej wraz odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia( art. 54 § 2 p.p.s.a. ). Na wstępie rozważań należy zaznaczyć, że przedstawione w niniejszej sprawie akta administracyjne postępowania przed organem pierwszej instancji nie są kompletne, na co wskazuje brak kart oznaczonych numerami(....) . Nie zostały one uzupełnione pomimo wezwania skierowanego do (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (.....)., przy czym z uwagi na brak wniosku skarżącej nie stosowano trybu z art.55 § 1 - 2 p.p.s.a. Mając na uwadze powołane na wstępie orzeczenia oraz okoliczności wynikające z przedstawionych, niekompletnych akt administracyjnych co do zgromadzonego materiału i przebiegu postępowania skargę należy uznać za zasadną, aczkolwiek z innych niż podawane w niej przyczyny, których rozważanie w stanie faktycznym sprawy jest przedwczesne. Zarówno zaskarżone orzeczenie, jak i poprzedzające jego wydanie mają formę postanowienia. Zgodnie z treścią art. 123 § 1 - 2 k.p.a. - w toku postępowania organ administracji publicznej wydaje postanowienia ( § 1 ); postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie spraw, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej ( § 2 ). Wymogi tego rodzaju aktów określone zostały w art. 124 § 1 - 2 k.p.a., który w § 1 obliguje do organy administracji publicznej do wskazania w postanowieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia, zaś w § 2 stanowi, że postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie. Mający w tym przypadku zastosowanie z racji odesłania zawartego w art. 126 k.p.a. przepis art. 107 § 3 k.p.a. przewiduje, że uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodem odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę lub kwestię incydentalną jest w ramach motywowania orzeczenia ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę, odzwierciedlenie powyższego winno znaleźć się w uzasadnieniu aktu, zaś braki w tym zakresie stanowią naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy ( por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14.04.2005r. III SA/Wa 180/05, zam. zb. LEX nr 166546). W zakresie podstawy prawnej orzekania powołano w kontrolowanych aktach regulacje proceduralne z Kodeksu postępowania administracyjnego, przepisy kompetencyjne zawarte w ustawie z dnia z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz.2016 ze zm.) oraz tam znajdujący się art. 81 c ust.2. Zamieszczony w przepisach prawa materialnego artykuł 81 c stanowi, że : " 1. Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu zadań określonych przepisami prawa budowlanego mogą żądać od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, informacji lub udostępnienia dokumentów: 1) związanych z prowadzeniem robót, przekazywaniem obiektu budowlanego do użytkowania, utrzymaniem i użytkowaniem obiektu budowlanego; 2) świadczących o dopuszczeniu wyrobu budowlanego do obrotu albo jednostkowego zastosowania w obiekcie budowlanym. 2. Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. 3. Na postanowienie, o którym mowa w ust. 2, przysługuje zażalenie. 4. W razie niedostarczenia w wyznaczonym terminie żądanych ocen lub ekspertyz albo w razie dostarczenia ocen lub ekspertyz, które niedostatecznie wyjaśniają sprawę będącą ich przedmiotem, organ administracji architektoniczno-budowlanej lub nadzoru budowlanego może zlecić wykonanie tych ocen lub ekspertyz albo wykonanie dodatkowych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia." Analiza powołanej regulacji wskazuje, że ustawodawca przyznał w niej organom administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego w stosunku do uczestników procesu budowlanego uprawnienia do żądania udzielania informacji oraz udostępniania dokumentów związanych z prowadzeniem robót, przekazaniem obiektu budowlanego do użytkowania, jego utrzymaniem i użytkowaniem ( ust. 1 ), a także ocen technicznych lub ekspertyz ( ust. 2 ). Zakres stosowania art. 81 c ust. 1-2 jest o tyle szeroki, że ma on na celu umożliwienie prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w postępowaniu administracyjnym lub w czasie czynności kontrolnych. Treść art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego wskazuje jednak, że możliwość nałożenia przez w nim wymienione organy określonych obowiązków istnieje jedynie w przypadku powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, zaś uprawnienie organów sprowadza się li tylko do żądania ocen technicznych lub ekspertyz. Ponadto, z uwagi na systematykę, regulację zawartą w ust. 2-4 należy uznać za uzupełnienie uprawnień organów przewidzianych w ust. 1. Powyższe nakazuje jej stosowana w ścisłym powiązaniu z art. 81 c ust. 1 oraz upoważnia do uznania, że z uprawnienia do żądania ocen technicznych lub ekspertyz organ mogą korzystać zasadnie wtedy, informacje oraz dokumenty, o których mowa w ust. 1 nie są dostateczne do oceny stanu sprawy, zaś taka interpretacja pozostaje w zgodzie z przewidzianą w art. 81 c ust. 2 przesłanka powstania uzasadnionych wątpliwości. Zgodnie z zasadami wykładni wszystkie przepisy prawa powinny być interpretowane literalnie, chyba że istnieją ważne racje by nadać im interpretacje rozszerzającą lub zwężającą. Zakaz wykładni rozszerzającej obowiązuje nie tylko na gruncie przepisów prawa karnego, czy podatkowego, lecz także przy interpretacji przepisów mających charakter lex specjalis, przepisów upoważniających i za aktualny uznać go należy także na gruncie przepisów prawa materialnego i procesowego prowadzących do ograniczenia wolności i uprawnień. Uwzględniają treść art. 81 c ust. 2 -4 należy uznać , że analizowana regulacja ma charakter materialnoprawny i procesowy, a w tym ostatnim zakresie stanowi lex specjalis w stosunku do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego o postępowaniu dowodowym. Przyznając organom administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego określone upoważnienie, stanowiąc jednocześnie o możliwości nałożenia na podmioty wymienione w art. 81 c ust. 1 Prawa budowlanego, tj. uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego i dostawcę wyrobów budowlanych określonych obowiązków - także finansowych, prowadzi do ograniczenia praw podmiotowych wyżej wymienionych, a zatem nie powinna być interpretowana rozszerzające. Obiektami budowlanymi w myśl art. 3 pkt 1a budynki wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi. W świetle powyższego lokal mieszkalny będący odrębną nieruchomością nie jest obiektem budowlanym, lecz jego częścią. Odnosząc te uwagi do stany faktycznego niniejszej sprawy należy zauważyć, że jak wynika z postanowienia organu pierwszej instancji z dnia (....) . (....) przedmiotowe postępowanie toczyło się w sprawie nieprawidłowości przewodów kominowych w budynku przy (.....) w K., zaś następnie zgodnie z rozstrzygnięciem organu drugiej instancji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki podjął ponowne rozpatrzenie sprawy, jednak przy ograniczeniu jej zakresu do nieprawidłowego działania wentylacji grawitacyjnej w łazience lokalu mieszkalnego nr .... w budynku przy ul.(....) , co miało miejsce po wykonaniu nakazanego remontu i uporządkowania przewodów kominowych w tym budynku przez Wspólnotę Mieszkaniową. Z uzasadnienia tego postanowienia nie wynika jaki był powód wszczęcie postępowania przed wydaniem decyzji Nr (....) Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki z dnia(....) . (....) oraz decyzji (....) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia(....) . (....) , jakie są podstawy faktyczne i prawne prowadzenia niniejszego zmienionego przedmiotowo postępowania i czy poprzednie umorzono, jaki był pierwotnie stan techniczny przewodów kominowych w budynku przy ul. (....) w K. i z czego wynikał, jakie były podstawy oraz zakres nakazanego przez organ pierwszej instancji remontu, czy został on zakończony, czy prowadzono go zgodnie z zasadami sztuki budowlanej, czy przed remontem przewody wentylacyjne i spalinowe doprowadzone do lokalu nr ... działały sprawnie, czy dokonane w związku z remontem prace obejmowały przedmiotowy lokal, czy miały wpływ na wystąpienie nieprawidłowości opisanych w uzasadnieniu postanowienia oraz, czy aktualnie są to jedyne nieprawidłowości stanu technicznego przewodów kominowych w tym budynku. Wskazane okoliczności, które pomija organ pierwszej instancji mają istotne znaczenie nie tylko przy kontroli orzeczenia kończącego postępowanie , ale także dla oceny legalności czynności podejmowanych w toku sprawy . Co do zasady bowiem przewody kominowe z uwagi na ich lokalizację oraz funkcjonowanie należą do części wspólną budynku, nie zaś tam znajdujących się lokali stanowiących odrębne nieruchomości. Ich prawidłowe działanie może mieć jednak związek ze stanem technicznym innych części obiektu budowlanego - zarówno tych, które usytuowane są w lokalach stanowiących odrębne nieruchomości, jaki i poza tymi lokalami, przy czym występowanie w tym zakresie nieprawidłowości ma ogólny wpływ dla oceny stanu technicznego przewodów kominowych. Niesprawność przewodów kominowych może mieć charakter pierwotny lub wtórny. W tym ostatnim przypadku może pozostawać w związku z ze zwykłą eksploatacją obiektu budowlanego lub wynikać z niewłaściwego prowadzenia przez inwestora już użytkowanego budynku robót budowlanych, w tym remontowych. Co do zasady nakładanie na właściciela lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość w użytkowanym już budynku, w celach dowodowych obowiązków z art. 81 c ust. 2 nie jest uprawnione w sprawach mających za przedmiot stan techniczny przewodów kominowych, również w sytuacjach, w których dla wykonania w lokalu określonych prac konieczne jest jego współdziałanie przez udostępnienie lokalu. Analogiczna sytuacja ma miejsce w wypadku, gdy sprawność działania przewodów kominowych ma związek ze stanem technicznym innych będących częścią wspólną budynku jego elementów, zaś odstąpienie od tej zasady wymaga wystąpienia i wykazania szczególnych uzasadniających powyższe okoliczności. Wskazywane kwestie pozostały jednak poza ustaleniami organu pierwszej instancji, który ograniczył się do powołania opinii kominiarskiej nr (...) z dnia(....). bez konicznego kontekstu, pozostawiając też poza rozważaniami zgromadzony materiał dowodowy, który jak wynika choćby z uzasadnienia postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia(...) . znak (....) , jest znacznie szerszy. Wyżej wskazane uchybienia wymogom z art. 7 k.p.a. , 77 k.p.a. i 80 k.p.a. czynią podstawę faktyczna orzeczenia wadliwą, co mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy w rozpatrywanej kwestii incydentalnej. Uwzględniając li tylko treść powoływanej przez organ pierwszej instancji opinii kominiarskiej nr (...) z dnia (....) . nie można nie dostrzec, że wskazuje ona również jako przyczynę niesprawnego działania przewodów wentylacyjnych i spalinowych w lokalu nr ...... nieprawidłowe zamontowanie zadaszenia przeciwdeszczowego, które zasłania wyloty spalinowe i wentylacyjne osłabiając ciąg kominowy. Zadaszenie to nie stanowi części lokalu nr ...... Nie zostało też dotąd wykazane, że ewentualne doprowadzenie stosownej ilości powietrza do lokalu nr .... nie będzie obejmować robót w części wspólnej budynku. Ponadto, jak wskazano wyżej, stosowanie art. 81 c ust. 2 możliwe jest jedynie w sytuacji wprost w nim przewidzianej, tj. w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, zaś z uprawnienia do żądania ocen technicznych lub ekspertyz organy mogą korzystać zasadnie wtedy, gdy informacje oraz dokumenty, o których mowa w art. 81 c ust. 1 nie są dostateczne do oceny stanu sprawy. W motywach kwestionowanego postanowienia organ pierwszej instancji nie powołano treści przepisu będącego podstawą orzekania, nie wypowiedziano się w kwestii jego wykładni i stosowania, nie wskazano też, jakie uzasadnione wątpliwości dotyczą stanu technicznego przewodów spalinowych oraz wentylacyjnych w tej części obiektu budowlanego. Organ drugiej instancji określa szerzej przedmiot postępowania w przedmiotowej sprawie jako stan przewodów kominowych w budynku przy ul. (....) Powołuje w uzasadnieniu postanowienia szereg innych dowodów niewskazanych przez organ pierwszej instancji, na podstawie których nie czyni jednakże własnych ustaleń, pozostawiając też poza rozważaniami ocenę zgromadzonego materiału. Ustalenia organu drugiej instancji są podobne do zawartych w kwestionowanym postanowieniu, przy czym pojawiające się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdzenie ,że organ pierwszej instancji uczynił zadość przepisom prawa materialnego i procesowego - jako nie poparte konieczni stosownymi ustaleniami, oceną materiału dowodowego oraz dokonana z ich uwzględnieniem oceną prawnej stanu faktycznego, należy z uznać za dowolne. Organ drugiej instancji nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do zarzutów skarżącej dotyczących niewłaściwego przeprowadzenia przez Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej kolejnego już remontu, następstwem czego jest nieprawidłowe działania w łazience jej lokalu przewodu spalinowego i wentylacji, jak również do wniosku o powtórne zbadanie sprawności przewodów po demontażu zadaszenia osłabiającego ciągi kominowe - co stanowi uchybienie wymogom art. 107 § 3 k.p.a. O ile nie budzi zastrzeżeń prezentowane przez organ drugiej instancji w odpowiedzi na dalsze zarzuty stanowisko, w myśl którego obowiązek przedłożenia określonej ekspertyzy stanu technicznego może zostać nałożony na wspólnotę mieszkaniową wtedy, gdy jej przedmiotem jest część wspólna nieruchomości, o tyle dalsze wywody mające wskazywać na istnienie przesłanek uzasadniających obciążenie tym obowiązkiem E.Z. po części nie przystają do poczynionych w sprawie ustaleń, po części zaś są błędne. W tym zakresie, niezależnie od wad w postawie faktycznej orzeczenia, mając na uwadze te ustalenia, które w sprawie zostały dokonane trzeba ponownie zwrócić uwagę na nieprawidłowości stanu technicznego części wspólnych budynku związane z istnieniu zadaszenia przeciwdeszczowego na wylotach przewodów kominowych. Ponadto wystąpienie znacznego stopnia prawdopodobieństwa, że usunięcie niesprawności będzie wymagało nałożenia obowiązku wykonania określonych robót w lokalu nr ...., które nie będą bezpośrednio obejmowały przewodów kominowych nie jest dostateczną podstawą dla nałożenia na tegoż właściciela obowiązków charakterze dowodowym, zaś nadto nie zostało wykazane. Mając powyższe na uwadze , uznając iż zaskarżone oraz poprzedzające jego wydanie postanowienie organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w pkt l. sentencji wyroku biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 c p p s.a. zaś rzeczą organów przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie wyeliminowanie wytkniętych uchybień. Podstawę orzeczenia zawartego w pkt. II sentencji wyroku stanowi art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono jak w pkt III. sentencji wyrokj na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło