II SA/Łd 864/25

WyrokWSA w Łodzi2026-02-25

Skład orzekający: Sędzia WSA Tomasz Porczyński, Sędzia WSA Marcin Olejniczak, Asesor WSA Beata Czyżewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo określił Gminie B. opłatę zmienną za wprowadzanie oczyszczonych ścieków komunalnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego w okresie od 1 do 18 października 2024 r., pomimo złożenia wniosku o nowe pozwolenie przed wygaśnięciem poprzedniego i opóźnienia w postępowaniu administracyjnym po stronie organu?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo określił Gminie B. opłatę zmienną za wprowadzanie ścieków bez ważnego pozwolenia wodnoprawnego w spornym okresie. Nawet jeśli organ administracji działał przewlekle, gmina nie posiadała ważnego pozwolenia wodnoprawnego od 4 marca 2024 r. do 18 października 2024 r. (data ostateczności nowego pozwolenia), co obligowało organ do ustalenia opłaty zmiennej zgodnie z art. 272 ust. 6b Prawa wodnego, przyjmując maksymalną techniczną wydajność instalacji. Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące opłat za usługi wodne w przypadku braku pozwolenia mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują możliwości odstąpienia od ich naliczenia ani miarkowania ich wysokości ze względu na okoliczności sprawy czy winę organu.
Stan faktyczny
Gmina B. złożyła wniosek o nowe pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie oczyszczonych ścieków komunalnych 1 marca 2024 r., dzień przed wygaśnięciem dotychczasowego pozwolenia. Nowe pozwolenie zostało wydane 2 października 2024 r. i stało się ostateczne 19 października 2024 r. W okresie od 1 do 18 października 2024 r. Gmina korzystała z usługi wodnej bez ważnego pozwolenia. Organ ustalił opłatę zmienną za ten okres w wysokości 2531 PLN. Gmina wniosła reklamację, a następnie skargę do WSA, zarzucając m.in. przewlekłość postępowania w sprawie wydania pozwolenia i błędne ustalenie opłaty zmiennej.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 25 lutego 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Porczyński Sędziowie Sędzia WSA Marcin Olejniczak Asesor WSA Beata Czyżewska (spr.) Protokolant Starszy asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2026 roku sprawy ze skargi Gminy B. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Piotrkowie Trybunalskim Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 23 września 2025 roku nr WA.ZUT.4701.4979.OZ.2024.MA w przedmiocie określenia opłaty zmiennej za wprowadzanie oczyszczonych ścieków komunalnych na urządzeniach oczyszczalni ścieków oddala skargę. dc Zaskarżoną decyzją z 23 września 2025 r. znak: WA.ZUT.4701.4979.OZ.2024.MA Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Piotrkowie Trybunalskim, na podstawie art. 273 ust. 6 w związku z art. 272 ust. 6, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2, art. 273a ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2025 r., poz. 960 - dalej w skrócie "Prawo wodne"), art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 572 - dalej w skrócie "k.p.a."), określił dla Gminy B. za okres IV kwartału 2024 r. (tj. od 1 października do 18 października) opłatę zmienną w wysokości 2531 PLN za wprowadzanie oczyszczonych ścieków komunalnych na urządzeniach oczyszczalni ścieków w m. B., gm. B.. Motywując podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał, że 26 sierpnia 2024 r. Zarząd Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Piotrkowie Trybunalskim, na podstawie art. 272 ust. 17 Prawa wodnego, ustalił w formie informacji kwartalnej Gminie B. za okres IV kwartału 2024 r. (tj. od 1 października do 18 października) opłatę zmienną w wysokości 2531 PLN za wprowadzanie oczyszczonych ścieków komunalnych na urządzeniach oczyszczalni ścieków w m. B., gm. B. . Powołana informacja została doręczona Gminie B. 27 sierpnia 2025 r. 10 września 2025 r. Gmina B. złożyła reklamację, w której nie zgodziła się z wysokością naliczonej opłaty zmiennej ustalonej za okres IV kwartału 2024 r. (tj. od 1 października do 18 października). Ustalona w informacji kwota opłaty zmiennej wynosząca 2531 zł stanowi dla Gminy niczym nieuzasadnioną i krzywdzącą karę pieniężną za wprowadzanie oczyszczonych ścieków komunalnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Strona podniosła, że od daty złożenia wniosku wraz z wszystkimi wymaganymi dokumentami i załącznikami do Zarządu Zlewni w Piotrkowie Trybunalskim tj. 1 marca 2024 r. do daty wydania pozwolenia wodnoprawnego tj. 2 października 2024 r. minęło 7 miesięcy. Gmina B. w okresie wydawania pozwolenia nie dostała żadnego pisma o uzupełnienie bądź wyjaśnienie do wniosku lub operatu, które mogłyby wydłużać tok postępowania administracyjnego. Otrzymała natomiast od organu zawiadomienie o niezałatwieniu sprawy w terminie z 29 marca 2024 r., a dopiero pismem z 18 lipca 2024 r. została poinformowana o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną polegającą na wprowadzaniu oczyszczonych ścieków komunalnych z oczyszczalni mechaniczno-biologicznej do rowu z miejscowości B. . Wobec tego niezrozumiałym jest dla Gminy B. wydanie decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym w tak odległym czasie, gdyż zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. w zw. z art. 35 k.p.a. organy zobowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, zachowując przy sprawach wymagających postępowania wyjaśniającego termin jednego miesiąca. Nadto opłata zmienna ma charakter tożsamy co opłata podwyższona. Trzeba odróżnić sytuację kiedy podmiot nigdy nie wystąpił o uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego, a korzystał z usługi wodnej, od sytuacji kiedy podmiot miał pozwolenie wodnoprawne i w okresie jego obowiązywania wystąpił z wnioskiem o nowe lecz z różnych przyczyn i okoliczności nie uzyskał ostatecznego pozwolenia, korzystając cały czas z usługi wodnej. Zdaniem Gminy B., organ powinien zbadać i wszechstronnie ocenić przyczyny oraz okoliczności prawne i faktyczne, które spowodowały brak uzyskania pozwolenia. Gmina uważa, że Dyrektor Zarządu Zlewni ustalając opłatę zmienną za IV kwartał 2024 r. (tj. od 1 października do 18 października) w skutek błędnej interpretacji art. 278 ust. 1 w zw. z art. 272 ust. 6, ust. 6b i 6c Prawa wodnego nie zbadał przyczyn oraz okoliczności prawnych i faktycznych, które spowodowały brak uzyskania przez Gminę pozwolenia wodnoprawnego, co mogło mieć wpływ na ustalenie opłaty zmiennej. Wobec powyższego Gmina B. wniosła o umorzenie postępowania w przedmiocie naliczonej opłaty zmiennej jako bezprzedmiotowego z uwagi na brak podstaw do wymierzenia opłaty za korzystanie ze środowiska bez stosownego pozwolenia wodnoprawnego, mając na uwadze ewentualne odstąpienie od ustalonej opłaty zmiennej. Dyrektor Zarządu Zlewni w Piotrkowie Trybunalskim przeanalizował zebrane dokumenty i ustalił, że Gmina B. posiadała pozwolenie wodnoprawne udzielone decyzją Starosty Opoczyńskiego z 4 marca 2014 r. znak: OŚZ.I.6341.4.2014 na wprowadzanie oczyszczonych ścieków komunalnych na urządzeniach oczyszczalni ścieków w m. B., gm. B., które obowiązywało do 3 marca 2024 r. 1 marca 2024 r., a więc dwa dni przed wygaśnięciem dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego, do Zarządu Zlewni w Piotrkowie Trybunalskim, wpłynął wniosek o udzielenie nowego pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną obejmującą wprowadzanie oczyszczonych ścieków komunalnych z oczyszczalni mechaniczno-biologicznej typu ECOLO-CHIEF w miejscowości B. poprzez wylot B-1 do rowu odwodnieniowego w działce o nr ewid. [...] obręb [...] B. . Pismem z 29 marca 2024 r. organ zawiadomił o niezałatwieniu sprawy w terminie. 9 lipca 2024 r. do Zarządu Zlewni wpłynęło pełnomocnictwo 33/2024, które upoważnia I. D. do występowania w imieniu Gminy B. przed Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie Zarząd Zlewni w Piotrkowie Trybunalskim, w sprawach o wydanie pozwolenia wodnoprawego. W związku z posiadanym pełnomocnictwem I. D. skorygowała błędy merytoryczne występujące w złożonym wniosku. 18 lipca 2024 r. organ zawiadomił o wszczęciu postępowania oraz o niezałatwieniu sprawy w terminie. Dyrektor Zarządu Zlewni w Piotrkowie Trybunalskim 2 października 2024 r. wydał decyzję znak: WP.ZUZ.4210.80.2024.DK udzielającą Gminie B. pozwolenia wodnoprawnego na ww. usługę wodną. Decyzja ta stała się ostateczna z dniem 19 października 2025 r. Jak stwierdził organ strona nie podjęła żadnych działań mających na celu ponaglenie organu do dnia wydania decyzji. Na podstawie powyższych ustaleń organ stwierdził, że strona dołożyła należytej staranności składając wniosek o uzyskanie nowego pozwolenia wodnoprawnego, gdyż wniosek został złożony tuż przed wygaśnięciem dotychczasowego pozwolenia, natomiast pełnomocnictwo do reprezentowania Gminy B. przez I. D. w sprawie o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawego zostało przesłane 9 lipca 2024 r. Podmiot winien wystąpić z wnioskiem o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na kolejny okres z wyprzedzeniem czasowym wraz z zachowaniem wszelkich wymogów zarówno formalnych, jak i materialnoprawnych tak, aby było możliwe uzyskanie kolejnego pozwolenia przed wygaśnięciem poprzedniego, zgodnie z art. 35 k.p.a. umożliwiającym dalsze korzystanie z usługi. Jeżeli pozwolenie wodnoprawne wygasło, a gmina nie uzyskała decyzji ustalającej kolejny okres obowiązywania tego pozwolenia bądź nowego pozwolenia wodnoprawnego, to nawet w sytuacji wystąpienia ze stosownym wnioskiem, do czasu uzyskania przez nową decyzję ostateczności, gmina działała bez ważnego pozwolenia wodnoprawnego. Organ podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w uchwale z 12 grudnia 2011 r. sygn. II OPS 2/11 stwierdził, iż podmiot korzystający ze środowiska składając wniosek o wydanie pozwolenia powinien uwzględnić okres konieczny do wydania pozwolenia, biorąc pod uwagę wymagania stawiane przez ustawodawcę eksploatacji danej instalacji, a w szczególności rodzaj i skalę prowadzonej w niej działalności. Termin na złożenie wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego nie został wprost określony przez ustawodawcę, lecz na uwagę zasługuje przepis art. 414 ust. 2 Prawa wodnego, zgodnie z którym pozwolenia wodnoprawne, o których mowa w art. 389 pkt 1-3, nie wygasają, jeżeli zakład w terminie 90 dni przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, złoży wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania tych pozwoleń. Tymczasem strona niekompletny wniosek o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego złożyła 2 dni przed wygaśnięciem wcześniej posiadanego dokumentu. Organ odnosząc się do stwierdzenia, iż opłata zmienna ma tożsamy charakter co opłata podwyższona stwierdził, że powyższa interpretacja nie znajduje potwierdzenia w ustawie Prawo wodne. Ustawa - Prawo wodne, w przypadku braku pozwolenia wodnoprawego jednoznacznie wskazuje na sposób ustalenia opłaty zmiennej tj. w toku kontroli gospodarowania wodami. Nie dopuszcza możliwości ustalenia ilości ścieków na podstawie oświadczenia podmiotu, w przeciwieństwie do sytuacji, gdy korzystanie z usługi wodnej odbywa się na podstawie ważnego pozwolenia. Odwołując się do brzmienia art. 272 ust. 6b Prawa wodnego organ wyjaśnił, że przepis ten, wprowadzony art. 13 pkt 17 lit b ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. o rewitalizacji rzeki Odry stanowi konkretny sposób postępowania w przypadku korzystania z usługi wodnej bez pozwolenia wodnoprawnego. Ma on charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewiduje możliwości alternatywnego ustalania ilości ścieków w drodze oświadczenia, jak miało to miejsce w przypadku korzystania z usług na podstawie obowiązującego pozwolenia wodnoprawnego. Przepis ten jest zredagowany w swej treści przesądzająco poprzez użycie wyrazów "ustala się" i "przyjmując". W toku analizy sprawy stwierdzono, iż w okresie IV kwartału 2024 r. (tj. od 1 października do 18 października) podmiot korzystał z usługi odprowadzania ścieków bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, co stanowi naruszenie art. 389 Prawa wodnego. W takim przypadku obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości ustalenia opłaty na podstawie "Oświadczenia Podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi (art. 552 ust. 2h, 2ha, 2i, 2r i 2s ustawy- Prawo wodne"(dalej jako "oświadczenie"). W związku z brakiem pozwolenia wodnoprawego ilość ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi ustala się w toku kontroli gospodarowania wodami, przyjmując ilość ścieków wynikającą z maksymalnej technicznej wydajności instalacji lub urządzeń służących do wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi przez jeden kwartał, jeżeli w toku kontroli gospodarowania wodami nie ustalono tego okresu eksploatacji - art. 272 ust. 6b Prawa wodnego. Przytoczony przepis nie pozostawia możliwości ustalenia opłaty zmiennej na podstawie oświadczenia i rzeczywistego zakresu korzystania z usług wodnych, tak jak to miało miejsce w poprzednich okresach. Z tego też względu organ nie może działając zgodnie z prawem podzielić i uwzględnić stanowiska strony, w związku tym reklamacja nie zasługuje na uwzględnienie. Bezspornym jest bowiem, że w okresie objętym kontrolą strona nie posiadała ważnej decyzji udzielającej pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną, dlatego Dyrektor Zarządu Zlewni w Piotrkowie Trybunalskim pismem z 31 grudnia 2024 r., zawiadomił o przeprowadzeniu kontroli gospodarowania wodami w celu weryfikacji i ustalenia wielkości oraz celu korzystania z wód w okresie I kwartału 2024 r. tj. od 04 marca do 31 marca 2024 r., II kwartału 2024 r., III kwartału 2024 r., oraz w okresie IV kwartału 2024 r., tj. od 1 października 2024 r. do 18 października 2024 r. Kontrolę gospodarowania wodami zakończono protokołem z 11 lutego 2025 r., który wraz z załącznikami zawierał dane niezbędne do ustalenia wysokości opłaty zmiennej za okresy, gdy Gmina B. korzystała z usługi wodnej bez ważnego pozwolenia wodnoprawnego albo zintegrowanego tj. w okresie I kwartału 2024 r. tj. od 04 marca do 31 marca 2024 r., II kwartału 2024 r., III kwartału 2024 r., oraz w okresie IV kwartału 2024 r., tj. od 1 października 2024 r. do 18 października 2024 r. Podział na kwartały wynika wprost z art. 272 ust. 10 Prawa wodnego. W pozycji "Uwagi kontrolujących" opisanego protokołu, organ poinformował, że w toku kontroli na potrzeby ustalenia wysokości opłaty zmiennej za okres objęty kontrolą ustalono ilość wprowadzonych ścieków do ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, o czym mowa w art. 272 ust. 6b Prawa wodnego, przyjmując maksymalną techniczną wydajność instalacji lub urządzeń do wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi, a także okres eksploatacji instalacji lub urządzenia w każdym kwartale. W dalszej kolejności organ przytoczył brzmienie art. 273 ust. 6 i art. 298 pkt 1 Prawa wodnego i stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka obligująca Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Piotrkowie Trybunalskim do wydania decyzji określającej wysokość opłaty zmiennej za okres IV kwartału 2024 r. w wysokości 2531 PLN za odprowadzanie oczyszczonych ścieków, albowiem reklamacja Gminy B. nie została uwzględniona. Określenia wysokości opłaty zmiennej Dyrektor Zarządu Zlewni dokonał w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 272 ust. 6 Prawa wodnego oraz § 10 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 października 2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2023 r. poz. 2471, dalej jako: "rozporządzenie"). Opłata za odprowadzanie oczyszczonych ścieków została obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej (1,71 zł za 1 kg) substancji wprowadzonej ze ściekami do wód, wyrażonej jako wskaźnik chemicznego zapotrzebowania tlenu (ChZT), pomnożonej przez współczynnik różnicujący (0,5) i ilości tej substancji (2960,28000 kg). Do ustalenia wysokości opłaty przyjęto substancję, wyrażoną jako wskaźnik chemicznego zapotrzebowania tlenu, który powoduje opłatę najwyższą (art. 278 ust. 1 Prawa wodnego). Dla ścieków komunalnych współczynnik różnicujący dla jednostkowej stawki opłaty za substancję wyrażoną jako wskaźnik ChZT określa § 10 ust. 7 rozporządzenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Gmina B. reprezentowana przez Burmistrza B. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji z 23 września 2025 r. i umorzenie postępowania w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty zmiennej za usługi wodne w IV kwartale 2024 r. za okres od 1 października do 18 października 2024 r. oraz o zwrot od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Zaskarżonej decyzji autor skargi zarzucił: - naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy: 1. art. 35 § 1 k.p.a. w zw. z art. 12 § 1 k.p.a. polegające na prowadzeniu postępowania w przedmiocie udzielenia nowego pozwolenia wodnoprawnego w sposób noszący znamiona przewlekłości, poprzez wydanie decyzji po ponad 7 miesiącach od złożenia wniosku, co doprowadziło do niezasadnego określenia dla Gminy B. opłaty zmiennej za wprowadzanie oczyszczonych ścieków komunalnych na urządzeniach oczyszczalni ścieków w miejscowości B. w wysokości 2531,00 zł; 2. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez dokonanie błędnej oceny w zakresie ustalenia dochowania przez skarżącą należytej staranności w wystąpieniu z wnioskiem we właściwym czasie, co wpłynęło na ustalenie opłaty zmiennej mimo możliwości wydania przez organ nowego pozwolenia w czasie, który uniemożliwiałby ustalenie takiej opłaty zmiennej, a okoliczność ta nie była w żadnym stopniu zawiniona przez skarżącą; 3. art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 12 § 1 k.p.a. polegające na przewlekłym prowadzeniu postępowania i poinformowaniu strony postępowania o konieczności uzupełnienia wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego dopiero po ponad 4 miesiącach od wszczęcia postępowania, w sytuacji gdy organ zawiadomił skarżącą, że sprawa zostanie załatwiona do 14 czerwca 2024 r., co doprowadziło do niezasadnego określenia dla skarżącej opłaty zmiennej za wprowadzanie oczyszczonych ścieków komunalnych na urządzeniach oczyszczalni ścieków w miejscowości B. w wysokości 2531,00 zł; 4. art. 107 § 3 k.p.a. polegające na uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób nieprawidłowy i prowadzący do sprzecznych ze sobą wniosków, gdyż organ z jednej strony wskazał, że termin na złożenie wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego nie został określony wprost przez ustawodawcę, a z drugiej wskazał, że taki wniosek powinien zostać złożony z wyprzedzeniem, co doprowadziło do niezasadnego przyjęcia, że Gmina B. nie dochowała należytej staranności przy składaniu wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego; - naruszenie przepisów prawa materialnego: 1. art. 278 ust. 1 Prawa wodnego, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że ustalenie opłaty zmiennej za wprowadzanie oczyszczonych ścieków komunalnych w oparciu o art. 272. ust. 6b i 6c Prawa wodnego następuje niezależnie od przyczyn braku uzyskania wymaganego pozwolenia wodnoprawnego w wymaganym terminie, w sytuacji, gdy przewlekłość postępowania w przedmiocie uzyskania nowego pozwolenia wodnoprawnego zaistniała z przyczyn leżących po stronie organu, a podmiot ubiegający się o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego nie może ponosić negatywnych konsekwencji opieszałego działania organu administracji; 2. art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na nałożeniu na skarżącą opłaty zmiennej za wprowadzenie oczyszczonych ścieków komunalnych na urządzeniach oczyszczalni ścieków w miejscowości B. za okres IV kwartału 2024 r., tj. od 1 października do 18 października, w sytuacji, gdy skarżąca korzystała z usługi wodnej bez nowego pozwolenia wodnoprawnego jedynie przez jeden dzień, ponieważ decyzja w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego została wydana 2 października 2024 r., a zatem waga naruszenia prawa przez skarżącą pozostaje znikoma. 3. art. 273 ust. 6 Prawa wodnego poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do uznania reklamacji złożonej przez skarżącą na informację ustalającą wysokość opłaty zmiennej. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji. Na rozprawie 25 lutego 2026 r. pełnomocnik strony skarżącej będący radcą prawnym wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Podtrzymał w całości stanowisko w zakresie przewlekłego prowadzenia postępowania w zakresie wydania pozwolenia wodnoprawnego. Podniósł, że decyzja w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego została wydana 2 października 2024 r., a 4 października 2024 r. została doręczona Gminie. Decyzja w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego była zgodna z wnioskiem Gminy B., a więc w świetle art. 130 § 4 k.p.a. podlegała wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania. Zatem Gmina B. dysponowała ważnym pozwoleniem wodnoprawnym. Uchybienie w zakresie pozwolenia wodnoprawnego trwało zaledwie kilka dni i, w ocenie pełnomocnika strony skarżącej, organ powinien zgodnie z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. odstąpić od wymierzenia opłaty zmiennej rozumianej jako administracyjna kara pieniężna. Na pytanie sędziego sprawozdawcy pełnomocnik strony skarżącej oświadczył, że w związku z przewlekłym prowadzeniem postępowania w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego Gmina B. nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych w postaci ponaglenia. Ponadto pełnomocnik strony skarżącej oświadczył, że według jego wiedzy stroną postępowania w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego była wyłącznie Gmina B. reprezentowana przez burmistrza, a decyzja o pozwoleniu wodnoprawnym była zgodna z żądaniem strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2026 r., poz. 143 z późn.zm. - dalej w skrócie "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja/postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd kontrolując w zakreślonych wyżej granicach legalność zaskarżonej decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w Piotrkowie Trybunalskim Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 23 września 2025 r. stwierdził, że odpowiada ona przepisom obowiązującego prawa i brak jest podstaw do usunięcia jej z obrotu prawnego, jak oczekuje tego strona skarżąca. W rozpatrywanej sprawie zasadniczą osią sporu pomiędzy stronami postępowania jest ustalenie, czy organ prawidłowo określił stronie skarżącej opłatę zmienną w wysokości 2531 PLN za wprowadzanie bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego oczyszczonych ścieków komunalnych na urządzeniach oczyszczalni ścieków w m. B., gm. B. za okres IV kwartału 2024 r. (od 1 października 2024 r. do 18 października 2024 r.). Z zebranego w sprawie materiału dowodowego i poczynionych na jego podstawie bezspornych pomiędzy stronami postępowania ustaleń wynika, że decyzją z 4 marca 2014 r. znak: OŚZ.I.6341.4.2014 Starosta Opoczyński udzielił Wójtowi Gminy B. pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie oczyszczonych ścieków komunalnych na urządzeniach oczyszczalni ścieków w m. B., gm. B., na czas oznaczony do 3 marca 2024 r. Podstawę prawną wspomnianego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 145 z późn.zm.). Wnioskiem złożonym 1 marca 2024 r., a więc na dwa dni przed wygaśnięciem dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego z 4 marca 2014 r., Gmina B. zwróciła się o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną polegającą na wprowadzaniu oczyszczonych ścieków komunalnych z oczyszczalni mechaniczno-biologicznej poprzez wylot B-1 do rowu znajdującego się na działce o nr ewid. [...], obręb [...] B., m. B., [...]. Decyzją z 2 października 2024 r. znak: WP.ZUZ.4210.80.2024.DK Dyrektor Zarządu Zlewni w Piotrkowie Trybunalskim Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie udzielił Gminie B. pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną polegającą na wprowadzaniu oczyszczonych ścieków komunalnych z oczyszczalni mechaniczno-biologicznej poprzez wylot B-1 do rowu znajdującego się na działce o nr ewid. [...], na okres 10 lat, liczony od dnia, w którym niniejsza decyzja stała się ostateczna. Wspomniane wyżej pozwolenie wodnoprawne, zgodnie z poczynioną nań adnotacją, stało się ostateczne i podlega wykonaniu z dniem 19 października 2024 r. Z akt sprawy wynika również, że w toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji, Zarząd Zlewni w Piotrkowie Trybunalskim Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie 11 lutego 2025 r. przeprowadził kontrolę gospodarowania wodami przez Gminę B. dotyczącą korzystania z wód oraz ochrony zasobów wodnych, w związku z wprowadzaniem ścieków do wód lub ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego w okresie: I kwartału 2024 r. (tj. od 4 marca do 31 marca), II kwartału 2024 r. (tj. od 1 kwietnia do 30 czerwca), III kwartału 2024 r. (tj. od 1 lipca do 30 września), IV kwartału 2024 r. (tj. od 1 października do 18 października) celem weryfikacji i ustalenia wielkości oraz celu korzystania z wód, której wyniki przedstawiono w protokole kontroli nr 6/2025/WP.ZUT.452.13.2024, opatrzonym podpisem Burmistrza B. G.. W sprawie nie budzi wobec tego wątpliwości, że strona skarżąca nie legitymowała się pozwoleniem wodnoprawnym na usługę wodną, jaką jest wprowadzanie oczyszczonych ścieków komunalnych na urządzeniach oczyszczalni ścieków w m. B., gm. B. w IV kwartale 2024 r., w okresie od 1 października 2024 r. do 18 października 2024 r. Powyższe ustalenia stanowiły asumpt do określenia w drodze informacji kwartalnej spornej opłaty zmiennej, a następnie do wydania przez organ zaskarżonej decyzji. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jedn.: Dz.U. z 2025 r., poz. 960 z późn.zm. - dalej w skrócie "Prawo wodne"), w brzmieniu obowiązującym zarówno w IV kwartale 2024 r. jak i w dacie wydania kontrolowanego rozstrzygnięcia. W pierwszym rzędzie godzi się wyjaśnić, że zgodnie z art. 389 pkt 1 Prawa wodnego, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na usługi wodne, które w rozumieniu art. 35 ust. 3 pkt 5 Prawa wodnego obejmują wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, obejmujące także wprowadzanie ścieków do urządzeń wodnych. Jak stanowi art. 414 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego pozwolenie wodnoprawne wygasa, jeżeli upłynął okres, na który było wydane. Jednakże, po myśli art. 414 ust. 2 Prawa wodnego pozwolenia wodnoprawne, o których mowa w art. 389 pkt 1-3, nie wygasają, jeżeli zakład w terminie 90 dni przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, złoży wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania tych pozwoleń. Według art. 545 ust. 7 Prawa wodnego pozwolenia wodnoprawne wydane na podstawie przepisów ustawy uchylanej, w art. 573, a więc na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1121), zachowują moc. Zestawienie art. 545 ust. 7 Prawa wodnego z art. 414 ust. 2 Prawa wodnego, przy uwzględnieniu, że pozwolenia wodnoprawne w poprzednim reżimie prawnym wydawane były nawet na okresy 20-letnie, prowadzi do wniosku, że wolą ustawodawcy było zastosowanie trybu przedłużenia obowiązywania pozwoleń na kolejne okresy także w stosunku do pozwoleń wodnoprawnych wydanych na podstawie Prawa wodnego z 2001 r. (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 marca 2024 r., III OSK 3258/21 - Lex nr 3705745). Z przytoczonych wyżej unormowań jasno wynika, że strona skarżąca w spornym okresie IV kwartału 2024 r. (od 1 października do 18 października) winna legitymować się ważnym pozwoleniem wodnoprawnym na wykonywanie usługi wodnej polegającej na wprowadzaniu oczyszczonych ścieków komunalnych na urządzeniach oczyszczalni ścieków w m. B., gm. B.. Warunek ten w stanie faktycznym kontrolowanej sprawy, pomimo wydania 2 października 2024 r. nowego pozwolenia wodnoprawnego, o czym będzie mowa w dalszej części rozważań, ewidentnie nie został spełniony. Według art. 267 pkt 1 i 2, art. 268 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego instrumenty ekonomiczne służące gospodarowaniu wodami stanowią między innymi opłaty za usługi wodne oraz opłaty podwyższone. Opłaty za usługi wodne uiszcza się za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Opłata za usługi wodne za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej zależnej od ilości i jakości ścieków wprowadzanych w ramach pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego (art. 270 ust. 8 Prawa wodnego). Opłatę stałą ponosi się za okres od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne albo pozwolenie zintegrowane stało się ostateczne do dnia jego wygaśnięcia, cofnięcia lub utraty mocy bez względu na przyczynę (art. 271 ust. 5a Prawa wodnego). Zgodnie z art. 272 ust. 6 Prawa wodnego wysokość opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i wyrażonej w kg ilości substancji wprowadzanych ze ściekami do wód lub do ziemi, w tym substancji wyrażonych jako wskaźnik: pkt 1 - pięciodobowego biochemicznego zapotrzebowania tlenu (BZT5); pkt 2 - chemicznego zapotrzebowania tlenu; pkt 3 - zawiesiny ogólnej; pkt 4 - sumy chlorków i siarczanów (Cl+SO4). Po myśli art. 272 ust. 6b Prawa wodnego w przypadku wprowadzania ścieków do wód lub ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego ilość ścieków wprowadzonych do wód lub ziemi ustala się w toku kontroli gospodarowania wodami, przyjmując ilość ścieków wynikającą z maksymalnej technicznej wydajności instalacji lub urządzeń służących do wprowadzania ścieków do wód lub ziemi, a także przyjmując okres eksploatacji instalacji lub urządzenia do wprowadzania ścieków do wód lub ziemi przez jeden kwartał, jeżeli w toku kontroli gospodarowania wodami nie ustalono tego okresu eksploatacji. Z kolei, w rozumieniu art. 272 ust. 6c Prawa wodnego w przypadku wprowadzania ścieków do wód lub ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego ilości substancji wprowadzanych ze ściekami do wód lub ziemi, w tym substancji wyrażonych jako wskaźnik: pkt 1 - pięciodobowego biochemicznego zapotrzebowania tlenu (BZT5), pkt 2 - chemicznego zapotrzebowania tlenu, pkt - 3 zawiesiny ogólnej, pkt 4 - sumy chlorków i siarczanów (Cl+SO4), ustala się, przyjmując najwyższe dopuszczalne wartości substancji zanieczyszczających dla danego rodzaju ścieków, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 99 ust. 1. Wysokość opłat, o których mowa w ust. 1-7 i 9, ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne, w formie informacji, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty (art. 272 ust. 17 Prawa wodnego). Stosownie do treści art. 273 ust. 1-6 Prawa wodnego podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne, któremu przekazano informację, o której mowa w art. 271 ust. 1 oraz w art. 272 ust. 17 albo 22, może złożyć reklamację, jeżeli nie zgadza się z wysokością opłaty. Reklamację składa się odpowiednio do Wód Polskich albo właściwego wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia otrzymania odpowiednio informacji, o której mowa w art. 271 ust. 1 oraz w art. 272 ust. 17 albo 22. Złożenie reklamacji nie wstrzymuje wykonania obowiązku, o którym mowa w art. 271 ust. 6 oraz w art. 272 ust. 18 albo 23. Wody Polskie albo wójt, burmistrz lub prezydent miasta rozpatrują reklamację w terminie 14 dni od dnia jej otrzymania. W razie uznania reklamacji Wody Polskie albo wójt, burmistrz lub prezydent miasta przekazują podmiotowi obowiązanemu do ponoszenia opłat za usługi wodne nową informację, zawierającą także sposób obliczenia opłaty za usługi wodne. Natomiast w razie nieuznania reklamacji właściwy organ Wód Polskich albo wójt, burmistrz lub prezydent miasta określają wysokość opłaty za usługi wodne w drodze decyzji. Jak stanowi art. 273a Prawa wodnego w przypadku złożenia reklamacji, o której mowa w art. 273 ust. 1, przepisów art. 10 § 1 oraz art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego nie stosuje się. Z przytoczonych wyżej przepisów art. 272 ust. 6, ust. 6b i ust. 6c Prawa wodnego wynika, że mają one charakter bezwzględnie obowiązujący, o czym świadczą użyte przez ustawodawcę zwroty "ustala", "przyjmując". Oznacza to, że w każdym przypadku wprowadzania ścieków do wód lub ziemi przez podmiot, który nie posiada wymaganego (aktualnego / ważnego) pozwolenia wodnoprawnego organ zobowiązany jest, po uprzednim przeprowadzeniu kontroli gospodarowania wodami, w trakcie której ustali ilość ścieków wynikającą z maksymalnej technicznej wydajności instalacji lub urządzeń służących do wprowadzania ścieków do wód lub ziemi, do ustalenia opłaty zmiennej z tego tytułu w sposób przewidziany w powyższych przepisach. Tym samym, wbrew odmiennemu przekonaniu strony skarżącej, organ nie może odstąpić od ustalenia opłaty zmiennej w przewidzianym wyżej trybie szacunkowym, nie może jej również miarkować biorąc pod uwagę okoliczności konkretnej sprawy, w tym przyczyny nieposiadania przez stronę pozwolenia wodnoprawnego, ani też z czyjej winy ów brak wystąpił, po której stronie leży wina, oraz jaki jest jej stopień. Decyzja w przedmiocie opłaty zmiennej ma bowiem charakter związany. W tym stanie rzeczy, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, organ prawidłowo odkodował znaczenie normatywne art. 278 ust. 1 w zw. z art. 272 ust. 6b i 6c Prawa wodnego, co czyni zarzuty skargi w tym zakresie niezasadnymi. Godzi się w tym miejscu wyjaśnić, że aktualne brzmienie art. 272 Prawa wodnego jest konsekwencją zmiany przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne dokonanej na mocy art. 13 pkt 17 ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. o rewitalizacji rzeki Odry (Dz.U. z 2023 r., poz. 1963 - dalej w skrócie "ustawa zmieniająca"), która zgodnie z jej art. 27 pkt 1, weszła w życie z dniem 1 stycznia 2024 r. Mianowicie, na skutek nowelizacji art. 272 Prawa wodnego po ust. 6 dodano ustępy 6a-6d (art. 13 pkt 17 lit. d ustawy zmieniającej) w cytowanym wyżej brzmieniu. Ponadto zgodnie z art. 13 pkt 32 ustawy zmieniającej po art. 472a ustawodawca dodał art. 472aa w brzmieniu: "Art. 472aa. 1. Administracyjnej karze pieniężnej podlega, kto wbrew przepisowi: 1) art. 343 ust. 1, mimo wezwania Wód Polskich, nie usuwa w terminie określonym przez Wody Polskie zaniedbań w zakresie gospodarki wodnej, w wyniku których może powstać stan zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, zwierząt lub środowisku albo prawnie chronionemu interesowi osób trzecich; 2) art. 389, art. 394 ust. 1 lub art. 425 ust. 1 korzysta z wód, wykonuje urządzenia wodne, roboty w wodach lub inne działania wymagające odpowiedniej zgody wodnoprawnej, bez odpowiednio pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego, zgłoszenia wodnoprawnego lub oceny wodnoprawnej; 3) art. 101a ust. 1 lub 3 na obszarze, na którym jest zlokalizowany odbiornik ścieków danego zakładu, w okresach obowiązywania ostrzeżenia przed suszą hydrologiczną nie wstrzymuje lub nie ogranicza wprowadzania do wód ścieków przemysłowych lub wód pochodzących z odwodnienia zakładów górniczych, zawierających chlorki i siarczany. 2. Administracyjną karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, wymierza, w drodze decyzji, właściwy organ Wód Polskich, a w odniesieniu do Wód Polskich - minister właściwy do spraw gospodarki wodnej. 3. Wysokość administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wynosi od 5000 zł do 1 000 000 zł, z wyjątkiem: 1) dokonywania poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego - gdzie podstawę ustalenia wysokości kary pieniężnej stanowi 500% opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych; 2) wprowadzania ścieków do wód lub ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego na wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi - gdzie podstawę ustalenia wysokości kary pieniężnej stanowi 500% opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi; 3) odprowadzania wód opadowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast do wód - gdzie podstawę ustalenia wysokości kary pieniężnej stanowi 500% opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast do wód. 4. Wpływy z tytułu administracyjnych kar pieniężnych stanowią dochód Wód Polskich, z wyjątkiem wpływów z tytułu administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, za wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego na wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi, które w 10% stanowią przychód Wód Polskich, a w 90% - przychód Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. 5. W przypadku administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wymierzanej Wodom Polskim wpływy z tytułu tej kary w części przeznaczonej dla Wód Polskich stanowią dochód budżetu państwa. 6. Do wpływów z tytułu administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, za wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego na wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi stosuje się przepis art. 299 ust. 4.". Na podstawie art. 13 pkt 33 ustawy zmieniającej art. 472c ust. 3 otrzymał nowe brzmienie, wedle którego w zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie do administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w art. 472a ust. 1, art. 472aa ust. 1 i art. 472b ust. 1, stosuje się przepisy działu IVa ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego." Podkreślić również należy, że na mocy art. 13 pkt 21 i 22 ustawy zmieniającej, z dniem 1 stycznia 2024 r. uchylone zostały przepisy art. 280 pkt 1 oraz art. 281 Prawa wodnego o opłacie podwyższonej za wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego. Zgodnie z art. 280 pkt 1 lit. b i art. 281 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. opłatę podwyższoną ponosi się w razie korzystania z usług wodnych polegających na wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego. Wysokość opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 280 pkt 1, w przypadku wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się w wysokości 500% opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Jak podkreślono w uzasadnieniu projektu ustawy (IX.3303, Rewitalizacja rzeki Odry) "wprowadzenie art. 472aa Prawa wodnego stanowi konsekwencję zastąpienia przepisów o opłatach podwyższonych - przepisami o administracyjnych karach pieniężnych, z wyjątkiem wpływów z tytułu kar pieniężnych za: 1) dokonywanie poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego; 2) wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi; 3) odprowadzanie do wód - wód opadowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służących do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemu kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. Projektowany przepis art. 472aa sankcjonujący m. in. to, że mimo ostrzeżenia przed suszą hydrologiczną kto zgodnie z tym przepisem nie wstrzymuje lub nie ogranicza wprowadzania ścieków przemysłowych lub wód pochodzących z odwadniania zakładów górniczych, zawierających chlorki o siarczany, do wód oraz za każdy rodzaj korzystania z wód bez wymaganej zgody wodnoprawnej, podlega administracyjnej karze pieniężnej, w normatywnie określonych granicach rozwiąże luki i wadliwości funkcjonującej obecnie opłaty podwyższonej za nielegalne korzystanie z wód. Należy bowiem mieć na uwadze, że opłata podwyższona spełnia konstrukcyjnie cechy administracyjnej kary pieniężnej, mimo że nie jest tak nazwana (por. np. wyrok WSA w Opolu z 26.01.2022 r. sygn. akt I SA/Op 515/21 oraz wyrok WSA w Lublinie z 07.06.2022 r. sygn. akt II SA/Lu 210/22, CBOSA). Podkreślić przy tym należy, że projektowane szerokie granice kary, tj. od 5 000 zł do 1 000 000 zł, pozwolą na miarkowanie jej wysokości z uwzględnieniem całokształtu okoliczności danego przypadku, a w szczególności skali i skutków popełnionego deliktu administracyjnego na stan wód. Istotny jest również prewencyjny charakter projektowanej kary, która ze względu na jej wysokość pozytywnie wpłynie na jej odstraszającą funkcję." Podsumowując poczynione dotychczasowe rozważania stwierdzić trzeba, że na skutek zmiany stanu prawnego, z dniem 1 stycznia 2024 r. ustawodawca odrębnie unormował zasady i tryb ustalania opłaty zmiennej za wprowadzania ścieków do wód lub ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego oraz zasady i tryb wymierzania administracyjnej kary pieniężnej za wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego. Nieuprawnione jest tym samym twierdzenie strony skarżącej, jakoby w aktualnym stanie prawnym opłata zmienna za wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego miała charakter sankcyjny, w związku z czym winny znaleźć do niej zastosowanie zamieszczone w Kodeksie postępowania administracyjnego w dziale IVa zatytułowanym "Administracyjne kary pieniężne" przepisy art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., normujące przesłanki odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i wypracowane na tym tle orzecznictwo sądów administracyjnych. Chybiony w związku z powyższym jest zarzut naruszenia art. 189f k.p.a. A zatem, skoro strona skarżąca w IV kwartale 2024 r. w okresie od 1 października 2024 r. do 18 października 2024 r. wprowadzała ścieki do wód lub ziemi nie legitymując się ważnym pozwoleniem wodnoprawnym albo pozwoleniem zintegrowanym na wspomnianą wyżej usługę wodną, to organ prawidłowo nie uwzględnił wniesionej przez Gminę B. reklamacji i ustalił z tego tytułu opłatę zmienną w oparciu o bezwzględnie obowiązujące reguły zdefiniowane w przepisach art. 272 ust. 6, ust. 6b i ust. 6c Prawa wodnego, czemu dał wyraz w poddanej sądowej kontroli decyzji. Dyrektor Zarządu Zlewni w Piotrkowie Trybunalskim poprawnie określił wysokość opłaty zmiennej uwzględniając brzmienie art. 272 ust. 6 Prawa wodnego oraz § 10 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 października 2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2023 r. poz. 2471 z późm.zm. - dalej w skrócie "rozporządzenie"). Opłata została obliczona, jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej (1,71 zł za 1 kg) substancji wprowadzonej ze ściekami do wód, wyrażonej jako wskaźnik chemicznego zapotrzebowania tlenu (ChZT), pomnożonej przez współczynnik różnicujący (0,5) i ilości tej substancji (2960,28000 kg). Do ustalenia wysokości opłaty przyjęto substancję, wyrażoną jako wskaźnik chemicznego zapotrzebowania tlenu (ChZT), który powoduje opłatę najwyższą (art. 278 ust. 1 Prawa wodnego). Dla ścieków komunalnych współczynnik różnicujący dla jednostkowej stawki opłaty za substancję wyrażoną jako wskaźnik ChZT określa § 10 ust. 7 rozporządzenia. Sąd odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi stwierdził, że nie zasługują one uwzględnienie. W toku kontrolowanego postępowania poza zakresem rozważań organu jak i Sądu pozostają okoliczności związane z postępowaniem poprzedzającym wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego, co nastąpiło 2 października 2024 r. Ubocznie wskazać przyjdzie, że strona skarżąca składając 1 marca 2024 r. wniosek o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego przed wygaśnięciem dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego, co miało miejsce 3 marca 2024 r., winna liczyć się z tym, że począwszy od 4 marca 2024 r. wprowadzając ścieki na dotychczasowych zasadach będzie działała w sposób sprzeczny z prawem, co w demokratycznym państwie prawnym, nie może zasługiwać na aprobatę, nawet wówczas gdy podmiotem działającym bez ważnego pozwolenia wodnoprawnego jest gmina będąca jednostką samorządu terytorialnego realizująca zadania własne. Dodać wreszcie trzeba, że zagadnienia dotyczące przewlekłego prowadzenia wspomnianego wyżej postępowania tudzież bezczynności organu mogły być kwestionowane przez stronę skarżącą w drodze ponaglenia, a następnie skargi do tutejszego Sądu, z których to instrumentów Gmina B. nie skorzystała. W tym również postępowaniu strona skarżąca mogłaby z powodzeniem podnieść zarzuty naruszenia art. 35 § 1 k.p.a. w zw. z art. 12 § 1 k.p.a., art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 12 § 1 k.p.a., które to zarzuty w kontrolowanym obecnie postępowaniu Sąd ocenił, jako niezasadne i nierzutujące na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Chybione w świetle poczynionych dotychczas rozważań, są także zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. Organ zebrał w sprawie kompletny materiał dowodowy, na podstawie którego ustalił niewadliwy stan faktyczne sprawy. Wyniki poczynionych ustaleń organ zobrazował w motywach decyzji, sporządzonych zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ jasno i rzeczowo wyjaśnił przesłanki natury faktycznej i prawnej rzutujące na określenie w drodze zaskarżonej decyzji spornej opłaty zmiennej. Sam fakt, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z oczekiwaniami strony skarżącej, nie oznacza automatycznie jej wadliwości, a co za tym idzie konieczności jej usunięcia z obrotu prawnego. Nietrafny, w przekonaniu Sądu, jest wreszcie podniesiony w trakcie rozprawy zarzut, jakoby decyzja w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego z 2 października 2024 r. była zgodna z wnioskiem Gminy B., wobec czego według art. 130 § 4 k.p.a., podlegała wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania. Otóż, zgodnie z art. 130 k.p.a. przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu (§ 1). Wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji (§ 2). Przepisów § 1 i 2 nie stosuje się w przypadkach, gdy: pkt 1 - decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności (art. 108); pkt 2 - decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy (§ 3). Decyzja podlega wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania, jeżeli jest zgodna z żądaniem wszystkich stron lub jeżeli wszystkie strony zrzekły się prawa do wniesienia odwołania (§ 4). W kontrolowanej sprawie bezspornym jest, że decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w Piotrkowie Trybunalskim z 2 października 2024 r. nie został nadany rygor natychmiastowej wykonalności, jak również decyzja ta nie podlegała wykonaniu z mocy ustawy. Tym samym, aby decyzja podlegała wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania musiałaby być zgodna z żądaniem wszystkich stron. Po myśli art. 401 Prawa wodnego, stroną postępowania w sprawach dotyczących pozwoleń wodnoprawnych jest wnioskodawca oraz podmioty, na które będzie oddziaływać zamierzone korzystanie z wód, lub podmioty znajdujące się w zasięgu oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Przepis art. 401 Prawa wodnego jest przepisem proceduralnym, szczególnym w stosunku do art. 28 k.p.a., z którego wynika obowiązek organu prowadzącego postępowanie w pierwszej instancji do ustalenia wykazu stron. Ponadto, fakt uzyskania decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym przez wnioskodawcę nie wyklucza, że sam wnioskodawca może być zainteresowany złożeniem odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, którego przedmiotem mogą być chociażby określone w decyzji szczegółowe warunki i parametry odprowadzania ścieków. W tej konkretnej sprawie, jak wynika z decyzji z 2 października 2024 r. organ za strony postępowania uznał Gminę B. oraz W. S. i K. S. . Nie sposób wobec tego jednoznacznie stwierdzić, jak czyni to strona skarżąca, że nowe pozwolenie wodnoprawne było zgodne z żądaniem wszystkich stron. Z akt sprawy nie wynika również, by wszystkie strony tegoż postępowania zrzekły się prawa do wniesienia odwołania. W tych okolicznościach przyjąć należy, że zastosowanie miała zasada wyrażona w art. 130 § 1 k.p.a., czyli przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja z 2 października 2024 r. nie podlegała wykonaniu i mogła być wykonana z datą uzyskania przymiotu ostateczności, co miało miejsce dopiero z dniem 19 października 2024 r. Trafnie przyjął wobec tego organ, że w IV kwartale 2024 r., czyli od 1 października 2024 r. do 18 października 2024 r. Gmina B. wprowadzała oczyszczone ścieki komunalne na urządzeniach oczyszczalni ścieków nie legitymując się aktualnym pozwoleniem wodnoprawnym. Z tych wszystkich względów Sąd stwierdziwszy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzekł jak w sentencji wyroku. dj

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło