III SA/Lu 379/06

WyrokWSA w Lublinie2006-11-14

Skład orzekający: Jerzy Marcinowski, Jacek Czaja, Jadwiga Pastusiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu wojskowego odmawiająca zwrotu potrąconego jednorazowego odszkodowania za skrócony okres wypowiedzenia, wydana po stwierdzeniu nieważności decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, jest prawidłowa, jeśli została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej organów?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej organów administracji wojskowej. Niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego i proceduralnego, w tym przepisów o właściwości, skutkuje stwierdzeniem nieważności tych decyzji. Sąd uchylił również decyzję organu odwoławczego, która błędnie określiła właściwość organów do rozpatrzenia sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z. D. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego odmawiającą zwrotu jednorazowego odszkodowania za skrócony okres wypowiedzenia, które zostało potrącone po stwierdzeniu nieważności decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. Skarżący kwestionował prawidłowość potrącenia i odmowy zwrotu świadczenia, wskazując na naruszenia prawa przez organy wojskowe. Organy wojskowe utrzymywały, że odszkodowanie stanowiło świadczenie nienależne podlegające zwrotowi na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego.
Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień. 2. Uchylono decyzję Dowódcy Okręgu Wojskowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Wiesława Dudek, , po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 14 listopada 2006 r. sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty uposażenia 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień - z dnia [...] nr [...] ; 2. uchyla decyzję Dowódcy Okręgu Wojskowego z dnia [...] nr [...]. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania chor. szt. rez. Z. D. od decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień z dnia [...] nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego stwierdził, że w dniu [...] 2003 r. Z. D. na podstawie rozkazu personalnego Dowódcy Okręgu Wojskowego nr [...] z dnia [...] został zwolniony z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu terminu wypowiedzenia dokonanego przez organ wojskowy. Zwolnienie z zawodowej służby wojskowej nastąpiło po skróconym okresie wypowiedzenia (skrócenie okresu wypowiedzenia o trzy miesiące nastąpiło na wniosek żołnierza zgodnie z art.14 ust. 2 ustawy z dnia 25 maja 2001 r. o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej w latach 2001 - 2006; Dz. U. z 2001 r. nr 76, poz. 804 z późn. zm.). Z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia dokonanego na wniosek żołnierza wypłacono wyżej wymienionemu jednorazowe odszkodowanie w wysokości 5.833,38 zł. za okres od 1.11.2003 r. do 31.01.2004 r. W dniu [...] 2005 r. Dowódca Wojsk Lądowych decyzją nr [...] stwierdził nieważność decyzji Dowódcy OW o wypowiedzeniu stosunku służbowego, w następstwie czego Z. D. został z dniem [...] 2003 r. przywrócony do zawodowej służby wojskowej, co w świetle ww. stwierdzenia nieważności powoduje brak prawnego i faktycznego skutku w postaci zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, a tym samym oznacza, że wypłacone świadczenia pieniężne dokonane w związku z nieważnym zwolnieniem stały się świadczeniami nienależnymi. Potrącenie przedmiotowej kwoty nastąpiło w drodze skorzystania z prawa do potrącenia w dniu [...] 2005 r., na co Z. D. wyraził zgodę w formie pisemnej. Rozpatrując zarzuty Z. D. podniesione w odwołaniu, organ II instancji stwierdził, że część spośród nich nie dotyczy zaskarżonej decyzji, lecz odnosi się do całości dotychczasowego postępowania (którego poszczególne etapy były dotąd również odrębnie weryfikowane pod względem zasadności i prawidłowości podjętych rozstrzygnięć w drodze przysługujących środków prawnych) prowadzonego przez organy wojskowe od momentu wydania decyzji stwierdzającej nieważność wypowiedzenia stosunku zawodowej służby wojskowej. Zatem kwestie dotyczące procedury postępowania organów administracji wojskowej w przedmiocie uprzednio podejmowanych wobec Z. D. czynności administracyjnych nie mają znaczenia dla niniejszego postępowania odwoławczego, którego zadaniem jest wyłącznie szeroko rozumiane zweryfikowanie prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia w sprawie odmowy zwrotu potrąconego odszkodowania. W przedmiocie problematyki poruszanej we wspomnianych zarzutach, w szczególności w kwestii zasadności i wysokości wypłaty świadczeń, Z. D. był wielokrotnie informowany, m.in. pismami Szefa WSzW nr [...] z dnia [...], nr [...] z dnia [...] oraz Głównego Księgowego nr [...] z dnia [...]. W kwestii zarzutów dotyczących zaskarżonej decyzji organ II instancji stwierdza, że są one bezpodstawne, natomiast decyzja Wojskowego Komendanta Uzupełnień nr [...] z dnia [...] w całości zasługuje na utrzymanie w mocy. W szczególności zgodzić się należy ze stanowiskiem Wojskowego Komendanta Uzupełnień zawartym w uzasadnieniu decyzji, iż jednorazowe odszkodowanie za skrócony okres wypowiedzenia podlega zwrotowi jako świadczenie nienależne zgodnie z art. 410 Kodeksu cywilnego, bowiem z momentem stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego odpadła podstawowa przesłanka jego wypłaty. Powyższy punkt widzenia jest tym bardziej uzasadniony, że ani ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2003 r. nr 179, poz. 1750 z późn. zm.), ani ustawa z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 2002 r. nr 76, poz. 693 z późn. zm.), nie zawiera definicji nienależnego świadczenia, dlatego też uzasadniając dokonywaną kompensatę, wskazane jest posiłkowanie się przy określaniu tego pojęcia definicjami nienależnego świadczenia zawartymi w Kodeksie cywilnym. Kierując się zatem dyspozycją art. 410 Kodeksu cywilnego, należy wskazać, że żołnierz zawodowy, któremu wypłacono świadczenia pieniężne w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej (w tym również odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia, które niewątpliwie należy do świadczeń pieniężnych pozostających w związku ze zwolnieniem), a następnie na skutek stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, został przywrócony do zawodowej służby wojskowej, obowiązany jest do zwrotu przyjętego świadczenia, w granicach bezpodstawnego wzbogacenia. Podobny pogląd został wyrażony w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 1995 r. (sygn. akt III CZP 46/95, OSNC 1995/7-8/114, LEX nr 4211), zgodnie z którą osoba, której wypłacono świadczenie na podstawie decyzji uznanej za nieważną, obowiązana jest do zwrotu przyjętego świadczenia w granicach bezpodstawnego wzbogacenia. Pobranie świadczenia w wykonaniu decyzji nieważnej oznacza, iż doszło do spełnienia świadczenia nienależnego, w rozumieniu art. 410 § 2 Kodeksu cywilnego. W takim bowiem stanie rzeczy podstawa świadczenia była nieważna. Ogólne przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu należy stosować m.in. wtedy gdy nie ma innego środka prawnego, przy wykorzystaniu którego możliwe byłoby przywrócenie równowagi majątkowej, naruszonej bez prawnego uzasadnienia. Dlatego też wypłacone należności z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej są świadczeniem nienależnym, gdyż decyzja administracyjna, której skutkiem była wypłata tych należności dotknięta była nieważnością. Powyższy stan prawny potwierdza również przytoczony trafnie przez Wojskowego Komendanta Uzupełnień w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 17 maja 2005 r. (sygn. akt II SA/Bd 327/05), który dotyczy stanu analogicznego do faktycznie rozpatrywanego. W kwestii zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 160 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego informacyjnie wyjaśniam, że powyższy przepis został skreślony z dniem 1 września 2004 r. natomiast w kwestii stosowania przepisów Kodeksu cywilnego stanowisko przedstawiłem powyżej. Odnośnie zarzutu zasadności wydania zaskarżonej decyzji, organ II instancji przypomina, że obowiązek jej wydania przez Wojskowego Komendanta Uzupełnień wynika jednoznacznie z decyzji nr [...] Dowódcy Okręgu Wojskowego z dnia [...] uchylającej decyzję Szefa WSzW nr [...] z dnia [...]. O powyższym fakcie Z. D. posiada wyczerpującą informację, gdyż egzemplarz nr 1 ww. decyzji Dowódcy Okręgu Wojskowego został przekazany zainteresowanemu. Na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] nr [...] Z. D. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, wskazując, że z zawodowej służby wojskowej został zwolniony przez organ wojskowy, który wydał decyzję z rażącym naruszeniem prawa w świetle art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Dowódca Okręgu Wojskowego wypowiedział skarżącemu stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej wypowiedzeniem nr [...] w dniu [...], a następnie zwolnił go ze służby z dniem [...] 2003 r. Na złożony przez skarżącego wniosek do Dowódcy Wojsk Lądowych o zwolnieniu go z zawodowej służby wojskowej z naruszeniem prawa, wydano decyzję nr [...] z dnia [...], którą stwierdzono nieważność Decyzji Dowódcy Okręgu Wojskowego o zwolnieniu Z. D. z zawodowej służby wojskowej, w związku z czym dalej był żołnierzem zawodowym. Z zawodowej służby wojskowej został zwolniony na podstawie orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej nr [...] z dnia [...] z dniem [...] 2004 r. W dniu [...] 2005 r. skarżący został jego zdaniem bezprawnie zobligowany do wpłaty kwoty 5.833,38 zł do kasy oddziału finansowego WSzW po przywróceniu go do zawodowej służby wojskowej. W dniu [...] 2006 r. złożył wniosek do Szefa WSzW o zwrot niesłusznie potrąconej kwoty tj. 5.833,38 zł, która zgodnie z art. 14 ustawy z dnia 25 maja 2001 r. o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowej Sił Zbrojnych RP w latach 2001-2006 (Dz. U. nr 76, poz. 804 z późn. zm. z 2001 r.) nie podlega zwrotowi. W dniu [...] 2006 r. złożył wniosek do Głównej księgowej WSzW o zwrot niesłusznie potrąconych kwot tj.:10.273,51 zł (należna odprawa) i 5.833,38 zł (jednorazowe odszkodowanie). Otrzymał odpowiedź w formie rozliczenia finansowego. Na wniosek skarżącego z [...] 2006 r. otrzymał od Szefa WSzW decyzję Nr [...] z dnia [...] odmawiającą zwrotu kwoty 5.833,38 zł. W dniu [...] 2006 r. złożył odwołanie od decyzji Szefa Nr [...] z dnia [...] do Dowódcy Okręgu Wojskowego. Decyzją Nr [...] z dnia [...] Dowódca OW uchylił w całości zaskarżoną decyzję ze stwierdzeniem, że została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości. Na podstawie w/w decyzji Komendant WKU wydał Decyzję Nr [...] z [...], odmawiając zwrotu kwoty 5.833,38zł. Skarżący podkreślił, że Komendant WKU już podjął pierwszą decyzję w dniu [...] w Rozkazie dziennym Nr 70 z dnia [...] 2005 r. oraz w Zestawieniu należności pieniężnych żołnierza zwolnionego z zawodowej służby wojskowej, z których jasno wynika o wypłacie wszystkich należności przysługujących żołnierzowi zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 73 i 77 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U nr 179 poz.1750 z późn. zm. z 2003 r.). Dowódca Okręgu Wojskowego w swojej decyzji nr [...]z dnia [...] oraz decyzji Nr [...] z dnia [...] skrytykował poczynania Szefa WSzW, który postępuje niezgodnie z przepisami. Wskazał także przepis prawny dotyczący świadczeń pieniężnych przysługujących żołnierzowi zawodowemu zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej, który głosi, iż pobrane przez żołnierza zawodowego świadczenia przysługujące mu wg obowiązujących w dniu wypłaty nie podlegają zwrotowi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zadaniem sądu administracyjnego jest kontrola zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w czasie ich wydania. Jeżeli zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, sąd obowiązany jest stwierdzić nieważność tej decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Prowadząc postępowanie administracyjne, organy administracji publicznej obowiązane są z urzędu przestrzegać swojej właściwości rzeczowej i miejscowej (art. 19 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.). Niezachowanie przez organ wymagań określonych bezwzględnie obowiązującymi przepisami regulującymi jego właściwość, stanowi naruszenie przepisów o właściwości i zaliczane jest do wad kwalifikowanych decyzji administracyjnych skutkujących nieważnością aktu (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.) bez względu na trafność lub nietrafność merytoryczną rozstrzygnięcia. Sprawa wypłaty kwoty potrąconej z uposażenia żołnierza zawodowego wszczęta na wniosek z dnia [...] 2006 r. podlega rozpatrzeniu według obowiązujących w czasie prowadzenia tego postępowania przepisów prawa, w tym przepisów o właściwości organów, tj. ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2003 r. nr 179, poz. 1750 ze zm.), która weszła w życie w dniu 1 lipca 2004 r. Organem właściwym do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie uposażenia żołnierza zawodowego pełniącego służbę w Wojskowej Komendzie Uzupełnień, która to jednostka pozostaje na zaopatrzeniu finansowym Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego - jest Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego. Na wstępie stwierdzić należy, że w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym ocenie sądu poddane zostało zaskarżone rozstrzygnięcie Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] 2006 r. w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień z dnia [...] o odmowie zwrotu kwoty 5833,38 zł. Zatem sąd objął rozważaniami zagadnienie prawidłowości zaskarżonej decyzji, co pośrednio prowadziło do oceny decyzji poprzedzających zaskarżoną decyzję, wydanych w postępowaniu wszczętym na wniosek Z. D. z dnia [...] 2006 r., tj. decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień z dnia [...] nr [...] oraz decyzji Dowódcy Okręgu Wojskowego z dnia [...] nr [...]. Sąd natomiast nie był uprawniony do badania decyzji dotyczących zwolnienia Z. D. ze służby wojskowej i wypłaty mu z tego tytułu należnego uposażenia. Stan sprawy jest następujący: badane przez sąd postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] nr [...] wszczęte zostało na wniosek Z. D. z dnia [...] 2006 r., w którym wniósł on o zwrot kwoty 5833,38 zł, potrąconej w dniu [...] 2005 r. z uposażenia wypłaconego za okres 1 listopada 2003 r. - 6 lipca 2004 r. Na powyższy wniosek Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego wydał decyzję z dnia [...] nr [...], którą odmówił zwrotu ww. wymienionej kwoty. Na skutek odwołania od powyższej decyzji decyzją z dnia [...] nr [...] Dowódca Okręgu Wojskowego uchylił decyzję nr [...] z uwagi na brak właściwości rzeczowej Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w przedmiotowej sprawie i umorzył postępowanie w pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji podano, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, a zastosowanie do sprawy ma nie ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, lecz ustawa z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy oraz rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie określenia organów wojskowych i organów wojskowych wyższego stopnia, właściwych w sprawach określonych w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz w ustawie o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 1993 r. nr 23, poz. 101). W następstwie powyższego w dniu [...] decyzją nr [...] wskazany przez Dowódcę Okręgu Wojskowego organ - Komendant Wojskowej Komendy Uzupełnień odmówił Z. D. zwrotu kwoty 5833,38 zł. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją z dnia [...] nr [...] Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego. Decyzję z dnia [...] nr [...] Z. D. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Stwierdzić należy, że zakres badanego przez sąd postępowania administracyjnego wyznaczył wniosek skarżącego z dnia [...] 2006 r. Wniosek ów dotyczył uposażenia wypłaconego skarżącemu za okres od 1 listopada 2003 r. do 6 lipca 2004 r., z którego to potrącono skarżącemu przedmiotową kwotę 5833,38 zł. W istocie rzeczy wnioskodawca zwrócił się o wypłatę części uposażenia, której mu nie wypłacono, potrącając z uposażenia kwotę 5833,38 zł tytułem zwrotu jednorazowego odszkodowania za skrócony okres wypowiedzenia. Wszczęte zostało zatem zupełnie nowe, odrębne postępowanie administracyjne w przedmiocie wypłaty uposażenia, w którym organy zobowiązane były zbadać zasadność lub jej brak zwrotu potrąconej kwoty i odnieść się do prawidłowości jej potrącenia. Na marginesie trzeba wspomnieć, że postępowanie w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby wojskowej zakończone zostało zwolnieniem Z. D. z mocy prawa z dniem uprawomocnienia się orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej nr [...] z dnia [...], tj. z dniem [...] 2004 r. - rozkaz dzienny nr 47 Dowódcy Okręgu Wojskowego z dnia [...] 2005 r. (art. 115 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 marca 2004 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej; Dz. U. z 2004 r. nr 50, poz. 483). Zwolnienie Z. D. z zawodowej służby wojskowej nastąpiło na mocy przepisów obowiązujących od 1 lipca 2004 r. Skoro zatem postępowanie administracyjne wszczęte zostało przez Z. D. na wniosek z dnia [...] 2006 r., nie można podzielić poglądu organów wydających zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję - Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego i Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień, jak również Dowódcy Okręgu Wojskowego (decyzja z dnia [...] nr [...]), że do postępowania owego zastosowanie mają przepisy obowiązujące przed 1 lipca 2004 r. - zgodnie z art. 169 ustawy z dnia 11 września o służbie wojskowej żołnierzy wojskowych (Dz. U. z 2003 r. nr 179, poz. 1750 ze zm.), w myśl którego sprawy wszczęte, lecz nie zakończone ostateczną decyzją przed dniem 1 lipca 2004 r. prowadzi się nadal według przepisów dotychczasowych. Na dzień wniesienia wniosku przez skarżącego oraz wydania zaskarżonej decyzji obowiązywała ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2003 r. nr 179, poz. 1750 ze zm.), która, jak podano wyżej, weszła w życie 1 lipca 2004 r. Przepis przejściowy tej ustawy, art. 169, nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem sprawa została wszczęta po dniu 1 lipca 2004 r. - wnioskiem z [...] 2006 r. Zatem zastosowanie będą miały przepisy prawa, w tym dotyczące właściwości organów, obowiązujące na dzień wszczęcia przedmiotowej sprawy i wydania decyzji ostatecznej, a nie wydane na podstawie ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1992 r. nr 8, poz. 31 ze zm.) i ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 1992 r. nr 5, poz. 18) przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie określenia organów wojskowych i organów wojskowych wyższego stopnia, właściwych w sprawach określonych w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz w ustawie o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 1993 r. nr 23, poz. 101), zastosowane w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją. Skoro wiec zastosowanie do przedmiotowej sprawy mają przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, a Z. D. wnosił o zwrot kwoty potrąconej z uposażenia za okres 1 listopada 2003 r. - 6 lipca 2004 r., tj. w istocie rzeczy o wypłatę uposażenia, to zgodnie z art. 74 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych właściwa do rozpatrzenia wniosku była jednostka wojskowa, na której zaopatrzeniu finansowym żołnierz pozostawał, czyli Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego (art. 104 ustawy z 11 września 2003 r.). W związku ze stwierdzeniem przez sąd, że w pierwszej instancji decyzję administracyjną wydał niewłaściwy organ administracji publicznej, a decyzja ta została utrzymana w mocy jako prawidłowa zaskarżoną przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie decyzją - wydaną również przez niewłaściwy organ, uznać należy zaskarżoną decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] nr [...] za dotkniętą kwalifikowaną wadą skutkującą stwierdzeniem nieważności i stwierdzić nieważność wyżej wymienionej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Jak podano wyżej, identycznym naruszeniem przepisów o właściwości organu administracji publicznej dotknięta jest decyzja poprzedzająca w toku procesu administracyjnego zaskarżoną decyzję, tj. - wydana w pierwszej instancji decyzja Wojskowego Komendanta Uzupełnień z dnia [...] nr [...], dlatego skoro w myśl art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia - to stwierdzając nieważność rozstrzygnięcia organu odwoławczego sąd administracyjny uprawniony będzie również do uzasadnionego stwierdzenia nieważności poprzedzającego go rozstrzygnięcia dotkniętego przesłanką stwierdzenia nieważności, o których wymienione orzekało, albowiem rozstrzygnięcia te wydane zostały w jednym, tym samym postępowaniu, prowadzonym dla załatwienia danej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA/Łd 1269/97, LEX nr 40856). Z uwagi zatem na to, że w przedmiotowej sprawie w przypadku stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji pozostałaby w obrocie prawnym poprzedzająca ją wadliwa decyzja z dnia [...] nr [...], decyzja pierwszoinstancyjna również powinna zostać unieważniona. Odpowiednie do powyższych posunięcie, umocowane treścią art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało wykonać również wobec decyzji nr [...] Dowódcy Okręgu Wojskowego z dnia [...], którą uchylono pierwszą wydaną w badanym postępowaniu decyzję i wskazano jako właściwe do zastosowania przepisy obowiązujące przed 1 lipca 2004 r., a jako właściwy w tej sprawie w pierwszej instancji organ - Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień. W związku z faktem, że uchylenie przez Dowódcę Okręgu Wojskowego decyzją z dnia [...] narusza przepisy materialne i przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, decyzja ta podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powyżej wyłożone przesłanki stwierdzenia nieważności i wady proceduralne wydanych w badanym postępowaniu decyzji uniemożliwiają merytoryczną ocenę stanowisk organów w przedmiocie sprawy. Ponownie rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym, Dowódca Okręgu Wojskowego, obowiązany będzie powtórnie rozpatrzeć sprawę wszczętą na wniosek Z. D. z dnia [...] 2003 r. w sprawie zwrotu potrąconej z uposażenia za okres 1 listopada 2003 r. - 6 lipca 2004 r. kwoty 5833,38 zł, zgromadzić i wyczerpująco zbadać zgromadzony materiał dowodowy, opierając się na właściwej podstawie prawnej - odnieść się do prawidłowości potrącenia kwoty 5833,38 zł z uposażenia skarżącego i w konsekwencji - podzielając stanowisko organu pierwszej instancji bądź nie, orzec o wypłacie bądź odmowie wypłaty rzeczonej sumy, z uwzględnieniem wyłożonych powyżej przepisów o właściwości organów w przedmiocie uposażenia żołnierzy zawodowych. Z tych względów działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło