I SA/Wa 677/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Miernik Asesor WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2007 r. sprawy ze skargi Akademii [...] w K. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę. Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 roku nr [...] Minister Budownictwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] września 2006 roku odmawiającej wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia [...] października 2005 roku dotyczącej stwierdzenia nabycia przez Akademię Rolniczą im. [...] w K. prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa położonej w K. oznaczonej jako działki nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, ze wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony w rozumieniu art. 28 kpa, a wznowienie z przyczyny określonej w art. 145§1 pkt 4 kpa następuje tylko na żądanie strony. Materiał dowodowy wskazuje, że przedmiotowe działki były w użytkowaniu wieczystym tylko Akademii Rolniczej im. [...] w K. i prawo to było ujawnione w Księdze wieczystej. Natomiast Akademia Ekonomiczna w K. nie posiada żadnych praw rzeczowych do przedmiotowych działek lub ich części. Wskazano to również w (w zakresie dotyczącym działki nr [...]) w decyzji Ministra Transportu i Budownictwa nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 roku utrzymującej w mocy decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] listopada 2005 roku dotyczącej odmowy stwierdzenia nabycia prawa własności udziału [...] części nieruchomości Skarbu Państwa, oznaczonej jako działka nr [...] położonej w K. Skarga na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa została oddalona wyrokiem z dnia 16 października 2006 roku sygn. akt I SA/Wa 562/06. Ponadto organ naczelny podniósł również, że gdyby nawet przyjąć odmienne i nietrafne założenie, jak dokonał tego organ wojewódzki, że Akademia Ekonomiczna w K. ma interes prawny do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, to i tak wniosek ten został złożony z uchybieniem terminu określonego w art. 148 §2 kpa. O decyzji z dnia [...] października 2005 roku Akademia Ekonomiczna w K. dowiedziała się bowiem w dniu 2 stycznia 2006 roku, potwierdza to w odwołaniu pełnomocnik odwołującego się, który przyznaje, że w tym dniu otrzymał pismo Wojewody Małopolskiego w dniu 20 grudnia 2005 roku, w którym zawarta jest informacja o istnieniu decyzji z dnia [...] października 2007 roku. Jest to wystarczające do uznania, że odpowiada to sformułowaniu o dowiedzeniu się o decyzji zawartemu w art. 148 §2 kpa. Skargę na powyższą decyzję złożyła Akademia Ekonomiczna w K. zarzucając jej naruszenie art. 28, 107§3 art. 145 §1 pkt 4 oraz art. 148 § 2 kpa, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu decyzji skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem zajętym przez organ naczelny. Po pierwsze nie uznała, że nie można uznać za zasadne stwierdzenia, że nie przysługiwał jej przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez Akademię Rolniczą im. [...] w K. prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa. Przede wszystkim bowiem należy zauważyć, że w dniu 22 września 2005 roku Akademia Ekonomiczna wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie w drodze decyzji wydanej na podstawie przepisu art. 256 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) nabycia przez Akademię Ekonomiczną w K. udziału w wysokości [...] we współwłasności gruntu stanowiącego działkę ewidencyjną nr [...], pozostającego w dniu wejścia w życie przywołanej ustawy we współużytkowaniu wieczystym Akademii Ekonomicznej w K. Sprawa ta nie jest ostatecznie zakończona, bowiem Akademia Ekonomiczna w K. wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Natomiast wydając zaskarżoną decyzję Minister Budownictwa tak naprawdę nie badał czy wnioskodawca był stroną, lecz oparł się wyłącznie na ustaleniach poczynionych w sprawie o sygn. akt [...]. Podkreślono także, że od marca 2005 roku przed sądem powszechnym toczy się postępowanie z powództwa Akademii Ekonomicznej w K. przeciwko Akademii Rolniczej w K. o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (obejmującą przedmiotowy grunt i nieruchomość budynkową) z rzeczywistym stanem prawnym. Okoliczność ta stanowi dodatkowe argument wskazujący, iż poczynione przez Ministra Budownictwa ustalenie co do braku przysługiwania skarżącemu przymiotu strony było nieuprawnione. Odnosząc się do drugiej przesłanki, a mianowicie kwestii uchybienia terminu określonego w art. 148 §2 pkt 1 kpa to skarżąca podkreśliła, że prawidłowa wykładania art. 148 §2 kpa w zw. z art. 145§1 pkt 4 kpa jest taka, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z tej przyczyny, iż strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o ostatecznej decyzji w tej sprawie. Przepis art. 148 §2 kpa nie może być bowiem interpretowany w oderwaniu od art. 145 §1 kpa, który reguluje podstawy wznowienia postępowania i wyraźnie wskazuje, że wznowienie dotyczy decyzji ostatecznej. Decyzja, o której powziął wiadomość pełnomocnik wnioskodawcy w dniu 2 stycznia 2006 roku decyzją ostateczną nie była. Została ona bowiem zaskarżona przez Towarzystwo Ogrodnicze w K. i wraz z jego odwołaniem przekazana organowi II instancji. Oczywistym jest zatem, że na tym etapie postępowania wnioskodawca nie miał uprawnienia, aby żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone decyzją ostateczną. W rzeczywistości wnioskodawca powziął wiadomość o ostatecznej decyzji w sprawie, w której winien być stroną w dniu 21 lipca 2006 roku. W skardze podkreślono również, iż w orzecznictwie poprzez powzięcie wiadomości o decyzji w rozumieniu art. 148 §2 kpa rozumie się nie tylko otrzymanie informacji o samym fakcie jej wydania, lecz również o zawartym w niej rozstrzygnięciu. Natomiast z pisma z dnia 20 grudnia 2005 roku nie wynika treść rozstrzygnięcia, lecz jedynie sam fakt wydania w tej sprawie decyzji. Do tego ostatniego argumentu podniesionego w odwołaniu od decyzji Wojewody Małopolskiego, Minister Budownictwa w ogóle się nie odniósł, czym naruszył art. 107 § 3 kpa. W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów skarżących stwierdził, że przesłanki zaskarżonego rozstrzygnięcia zostały wyczerpująco przedstawione w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2006 roku r., którą utrzymano w mocy decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] września 2006 roku odmawiającej wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia [...] października 2005 roku dotyczącej stwierdzenia nabycia przez Akademię Rolniczą im. [...] w K. prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa oznaczonej jako działki nr [...] w K. Przedmiotem niniejszego postępowania jest zbadanie czy wystąpiły powody warunkujące odmowę wznowienia postępowania. Skarżąca jako podstawę wznowienia podała art. 145 §1 pkt 4 tj. strona bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu. Ta podstawa wznowienia może zostać zgłoszona tylko przez stronę postępowania. Zgodnie z utrwalonym poglądem w orzecznictwie oraz doktrynie prawa generalnie przyjęte poglądy w tym zakresie wydają się oddawać najpełniej następujące tezy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 1999 r., sygn. akt IV SA 1285/98 (opubl. LEX nr 47898): Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania (art. 28 k.p.a.). Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot (osoba) jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 1999 r., sygn. akt IV SA 1285/98 opubl. LEX nr 47898): Drugą szczególną cechą interesu prawnego jest jego realność, interes ten musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm Prawa administracyjnego. Nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości ani hipotetyczny (podobnie w wyroku NSA w Warszawie z dnia 19 marca 2002 r., sygn. akt IV S.A. 1132/00). Odnosząc sformułowany pogląd do rozpatrywanej sprawy należy zauważyć, że na obecnym etapie postępowań sadowych (zarówno prowadzonych przed sądami administracyjnymi jak i powszechnym) Akademia Ekonomiczna w K. nie wykazała się tytułem prawnym do udziału we współwłasności działki nr [...] i interes we wznowieniu postępowań o stwierdzenie nabycia własności działek nr [...] należy uznać na tym etapie postępowań za hipotetyczny. Z tego względu należy uznać za prawidłowe stanowisko zajęte przez organ drugiej instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji co do braku występowania po stronie Akademii Ekonomicznej w K. interesu prawnego w postępowaniu o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...] października 2005 roku. Za niezasadne należy uznać również stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że nieprawidłowo organ przyjął, iż złożenie wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego nastąpiło z uchybieniem terminu wskazanego w art. 148 kpa. Kwestą bezsporną jest fakt, że w dniu 2 stycznia 2006 roku pełnomocnik skarżącej Akademii Ekonomicznej w K. dowiedział się z pisma Wojewody Małopolskiego z dnia 20 grudnia 2005 roku się o wydaniu decyzji z dnia [...] października 2005 roku. Bez wątpliwości – zdaniem sądu - skarżąca Akademia Ekonomiczna dowiedziała się z tego pisma o treści wydanej w ww. dacie treści decyzji. Art. 148 kpa głosi, że termin do wznowienia postępowania administracyjnego opartego na przesłance określonej w art. 145§1 pkt 4 kpa wynosi jeden miesiąc od dnia dowiedzenia się przez stronę o treści zapadłej decyzji. Nie ma więc mowy w tym przepisie, że termin ten liczy się od momentu dowiedzenia się o treści ostatecznej decyzji. Wznowienie postępowania administracyjnego stanowi jedną z wyjątkowych instytucji procesowych, które mogą służyć zmianie lub wyeliminowaniu z obrotu ostatecznych decyzji administracyjnych. Instytucja ta stanowi więc wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych określonej w art. 16 § 1 k.p.a. Jako statuujące wyjątek od reguły, przesłanki wznowienia postępowania zarówno formalne jak i materialne nie mogą być traktowane rozszerzająco, a ich wystąpienie musi być przez organ administracji badany szczególnie wnikliwie. Z treści cytowanych przepisów nie można zatem wyinterpretować takiego rozumienia rozpoczęcia biegu terminu do złożenia podania zatem wznowienie postępowania jak wskazał w skardze pełnomocnik skarżącej. Wreszcie należy uznać za nieuzasadniony zarzut naruszenia art. 107 § 3 kpa, przez nieodniesienie się przez organ do niewystąpienia przesłanki dowiedzenia się o treści decyzji. Z akt sprawy wynika bez wątpliwości że pismo z dnia 20 grudnia 2005 roku informowało o treści decyzji z dnia [...] października 2005 r. Brak odniesienia się zatem przez organ odwoławczy do tego zarzutu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie miało żadnego wpływu na rozstrzygnięcie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.