II SA/Kr 1166/06

Sygn. akt II SA/ Kr 1166/ 06 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Izabela Dobosz ( spr. ) Sędziowie : WSA Barbara Pasternak Asesor WSA Inga Gołowska Protokolant: : Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2007 r. sprawy ze skargi M.W. i K.W. na decyzję Wojewody z dnia [....] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania skargę oddala Decyzją Starosty [...] z dnia [...] r. znak [...], wydaną na podstawie art. 129 ust. 5 ustawy z 21.VIII.1997r. o gospodarce nieruchomościami (j. tekst Dz. U. z 2004r, Nr 261; póz. 2603 ze zm.) w zw. z art. 73 ust. 4 przep. wpr. ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, póz. 872 ze zm.) oraz art. 104 kpa po rozpatrzeniu wniosku M. i K. W. w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną orzeczono o odmowie ustalenia odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działki ewid. nr [...] i [...] położone w miejscowości [...], gm. [...], zajęte pod fragment drogi publicznej o kategorii drogi wojewódzkiej nr [...]. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że pp. W. [...] r. wystąpili ze wspomnianym wnioskiem do Wojewody [...]. Pismem z dnia [...] r. Wojewoda [...] przesłał wniosek Staroście [...] jako kompetentnemu do jego rozpoznania. Stwierdzono dalej, że odszkodowanie jest ustalane i wypłacane na wniosek właściciela nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, któremu przysługiwał tytuł własności do nieruchomości lub jej części najpóźniej w dniu 31.XII.1998r. Jak wynika z informacji zawartych we wniosku pp. W. nabyli przedmiotową nieruchomość w 2005r., nie są więc osobami uprawnionymi do składania wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania. Ponadto, zgodnie z dyspozycją art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13.X.1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną odszkodowanie jest ustalane na wniosek właściciela nieruchomości, który został złożony w ustalonym terminie od 1.I.2001 r. do 31.XII.2005r. Jest to termin zawity (prekluzyjny), który powoduje utratę przysługującego stronie prawa, jeżeli ta nie zrealizuje go w określonym czasie. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa. W odwołaniu od tej decyzji pp. W. są bardzo rozgoryczeni, gdyż w 2005r. nabyli nieruchomości zajęte pod drogę wojewódzką nr [...] i zapłacili na nie niemałe pieniądze. Transakcja miała miejsce przed notariuszem. Zarówno sprzedający, jak i notariusz nie znali faktu zajęcia działek ewid. [...] i [...] pod drogę publiczną. Fakt ten został ujawniony dopiero w trakcie prowadzonego przez Wójta Gminy [...] postępowania nr [...], chociaż do tej pory nie wiadomo kiedy to się stało i w jaki sposób. Zamach na własność jest pogwałceniem prawa, zwłaszcza Konstytucji i w sytuacji, gdy nie zostanie uregulowana sprawa odszkodowania sprawę skierują do sądu cywilnego. Decyzją Wojewody [...] z [...] r. znak: [...] wydaną na podstawie art. 138 §1 pkt. 1 kpa, art. 73 ustawy z 13.X.1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, póz. 872 ze zm.) w zw. z art. 9a, 132 i 134 ustawy z 21.VIII.1997r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2004r., Nr 261, póz. 2603) utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. Organ stwierdził, że sprawa odszkodowania może być rozstrzygana przy zachowaniu następujących wymogów: 1). została wydana i posiada walor ostateczności decyzja Wojewody (art. 73 ust. 3 ustawy z 13.X.1998r.) potwierdzająca uzyskanie własności nieruchomości, w tym przypadku przez Województwo [...], a tym samym jednoczesną utratę prawa własności przez dotychczasowego właściciela; 2). został zgłoszony wniosek o odszkodowanie przez właściciela nieruchomości i to z zachowaniem ustawowego terminu, tj. od dnia 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005r. Po upływie tego terminu roszczenie wygasa, 3). odszkodowanie ustalane jest przez starostę w drodze decyzji administracyjnej po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego. Podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku o odszkodowanie jest podmiot, któremu przysługiwał tytuł własności najpóźniej w dniu 31.XII.1998r. lub jego spadkobiercy. Ponieważ z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że pp. W. nabyli przedmiotową nieruchomość umową sporządzoną w formie aktu notarialnego rep. [...] dnia [...] r. działu spadku, umowy darowizny w celu umorzenia zobowiązania oraz umowy majątkowe małżeńskie - po 31.XII.1998r. nie przysługuje im roszczenie o ustalenie i wypłatę odszkodowania. Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że wniosek został złożony po upływie terminu określonego w art. 73 §4 cyt. wyżej ustawy. W skardze na tę decyzję M. i K. W. wnoszą o jej uchylenie, jak również decyzji organu l instancji. Podnoszą, że o przeznaczeniu zakupionych działek na cele publiczne dowiedzieli się dopiero w 2006r. Dziwią się, jak można złożyć wniosek przed 31.XII.2005r, skoro teren został zajęty lub podejmowana jest decyzja o lokalizacji celu publicznego po tej dacie. Do tej pory nie ma żadnej decyzji Wojewody potwierdzającej uzyskanie własności nieruchomości. Sporną nieruchomość nabyli w 2005r. bez żadnych obciążeń, zastawów, naniesień czy wpisów w księdze wieczystej na rzecz osób trzecich. Działki stanowiące przedmiot skargi stanowią ich własność i są w ich władaniu. W [...] r. Wójt Gminy [...] wydał decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego przebiegającego m.in. na nieruchomości pp. W. Wystąpili oni więc do zarządcy drogi (ZDW w [...]), który potwierdził, że przedmiotowe działki zajęte zostały pod drogę, a o odszkodowanie należy wystąpić do [...] Urzędu Wojewódzkiego, który z kolei przesłał sprawę do Starosty [...]. Żadna z wymienionych instytucji nie podała kiedy i na jakiej podstawie nastąpiło rzekome przejęcie nieruchomości pp. W. pod drogę. Nie przedstawiono żadnego dowodu w sprawie świadczącego o wydaniu decyzji lub choćby informacji o przejęciu nieruchomości obecnym lub byłym właścicielom. Uważają, że w sprawie usiłuje się przejąć własność prywatną poprzez manipulacje proceduralne. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosi o jej oddalenie, podtrzymując argumenty, o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 §1 ustawy z 30.VIII.2002r. (Dz. U. Nr 153, póz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sądowa kontrola nie wykazała naruszenia prawa a Starosta [...] w oparciu o przepis art. 73 ustawy z dnia 13.X.1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną prawidłowo odmówił ustalenia odszkodowania na rzecz M. i K. W. z uwagi na fakt, że nabyli oni przedmiotową nieruchomość w 2005r, nie są więc osobami uprawnionymi do składania wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania. Przepis ten stanowi bowiem, że nieruchomości pozostające w dniu 31.XII.1998r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1.l.1999r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem, ustalonym na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od 1.I.2001 r. do 31.XII.2005r. Co prawda do chwili obecnej nie została wydana decyzja Wojewody (art. 73 ust. 3) potwierdzająca uzyskanie własności nieruchomości przez Województwo [...], nie ma to jednakże, wbrew stanowisku skarżących, żadnego znaczenia w sprawie, gdyż bezsporne jest, iż nie złożyli oni wniosku w ustawowym terminie, tj. w okresie od 1.l.2001r. do 31.XII.2005r., a w dniu 18.V.2006r. (k. 14 akt administracyjnych). Roszczenie o odszkodowanie wygasa po upływie wskazanego terminu, a to oznacza, że nie można go dochodzić w trybie administracyjnym. Termin ten będący terminem prawa materialnego nie może być przywrócony przez organ. Z powyższych względów skargę, jako nieuzasadnioną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z 30.VIII.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270).