II SA/Wa 1068/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Ewa Pisula - Dąbrowska, Sędziowie WSA - Maria Werpachowska, - Janusz Walawski (spr.), Protokolant - Anna Siwonia, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2007 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę - Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...], imiennym nakazem z dnia [...] listopada 1986 r. nr [...] przydzielił A. J. osobną kwaterę stałą położoną w B. przy ul. [...] wraz z pomieszczeniem przynależnym (piwnica). Powyżej określony organ, działając na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1989 r. Nr 52, poz. 309) i art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokalu (Dz. U. Nr 85, poz. 388), w dniu [...] czerwca 1995 r. wydał decyzję nr [...], którą wyraził zgodę na włączenie pomieszczenia gospodarczego nr [...] w budynku [...] kompleksu [...] do pomieszczeń przynależnych do przedmiotowej kwatery stałej. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, działając na podstawie art. 61 § 4 Kpa w dniu 7 grudnia 2006 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności powyżej określonej decyzji. Ww. organ, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 1 Kpa oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 z późn. zm.), w dniu [...] lutego 2007 r. wydał decyzję nr [...], którą stwierdził nieważność decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...] czerwca 1995 r. nr [...]. W jej uzasadnieniu podał m.in., że decyzja o włączeniu przedmiotowego pomieszczenia gospodarczego do pomieszczeń przynależnych do kwatery stałej przyznanej A. J. została wydana na podstawie ustawy z dnia 20 maja1976 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (Dz. U. z 1989 r. Nr 52, poz. 309) i art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokalu (Dz. U. Nr 85, poz. 388). Z dyspozycji art. 19 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu sił zbrojnych - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji z dnia [...] czerwca 1995 r. nr [...] - wynika, że osobną kwaterę stałą przydziela wojskowy organ kwaterunkowy. Osobną kwaterę stałą, zgodnie z art. 8 ust. 2 powołanej ustawy, jest samodzielny lokal mieszkalny. Natomiast ust. 3 tego przepisu stanowi, iż osobną kwaterą stałą może być wyjątkowo część lokalu mieszkalnego, jeżeli obejmuje co najmniej jeden pokój o powierzchni nie mniejszej niż 10 m2. Zgodnie zaś z art. 2 ust. 4 ustawy o własności lokali, pomieszczenia przynależne do lokalu, a w szczególności piwnica, strych lub magazyn, są jego częścią składową, choćby nawet do tego lokalu bezpośrednio nie przylegały, chyba że czynność prawna lub orzeczenie sądu dotyczące odrębnej własności lokalu stanowią inaczej. Z powyższych przepisów wynika, że na ich podstawie wojskowy organ kwaterunkowy mógł wydać wyłącznie decyzję o przydziale kwatery stałej. Ponadto podkreślić należy, że żaden przepis ustawy o zakwaterowaniu sił zbrojnych nie dawał temu organowi prawa do wydania decyzji administracyjnej o przydziale pomieszczenia gospodarczego. Minister Obrony Narodowej - po rozpatrzeniu odwołania - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 17 ust. 3 Kpa oraz § 2 pkt 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1995 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Obrony Narodowej (Dz. U. Nr 94, poz. 426 z późn. zm.), w dniu [...] kwietnia 2007 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W jej uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny i formalny sprawy i stwierdził m.in., że skoro decyzja Dowódcy Jednostki Wojskowej z dnia [...] czerwca 1995 r. nr [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa i tym samym zaistniała przesłanka wskazana w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, to należało utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy. Decyzja Ministra Obrony Narodowej stała się przedmiotem skargi złożonej przez A. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji, poprzez utrzymanie w mocy decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...] czerwca 19995 r. nr [...]. Ww. podniósł w skardze, iż interpretacja powołanych w podstawie prawnej decyzji przepisów byłaby uprawniona, gdyby przedmiotowe pomieszczenie gospodarcze nie stanowiło części składowej przyznanego mu lokalu mieszkalnego. Nie jest ono w sensie prawnym samodzielnie funkcjonującym pomieszczeniem. "Samodzielności" lokalu w rozumieniu ustawy o zakwaterowaniu sił zbrojnych nie należy postrzegać jako podstawy wyłączenia innych pomieszczeń przynależnych do lokalu mieszkalnego. Decyzja o przyznaniu przedmiotowego pomieszczenia gospodarczego ustala nowy sposób korzystania z kwatery stałej, poszerzając ją o część składową, jaką jest to pomieszczenie. Nie można zatem, jako rażącego naruszenia prawa traktować decyzji wynikającej z odmiennej interpretacji przepisu prawa, nawet jeżeli później zostanie ona uznana za nieprawidłową. Wydając zaskarżoną decyzję, organ naruszył art. 156 § 2 Kpa, który stanowi, iż nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę, Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 art. 1 powołanej ustawy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W rozpatrywanej sprawie należało przesądzić, czy organ wydając zaskarżoną decyzję zasadnie uznał, że zachodzi przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa powodująca konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...] czerwca1995 r. nr [...] o włączeniu spornego pomieszczenia gospodarczego do pomieszczeń przynależnych do kwatery stałej przyznanej skarżącemu imiennym nakazem powyżej określonego organu z dnia [...] listopada 1986 r. nr [...] w związku z wydaniem jej z rażącym naruszeniem prawa. Na wstępie należy wyjaśnić, że o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. wyrok WSA z dnia 25.10.2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 1610/06). W sytuacji, gdy ocena naruszenia prawa opiera się na wykładni przepisu, czy też przepisów prawa, nie można uznać, iż kontrolowane orzeczenie narusza prawo w stopniu "rażącym". Rażące naruszenie prawa jest bowiem wyrazem ewidentnego i jasno uchwytnego błędu w interpretowaniu prawa. Wydanie decyzji na podstawie błędnej wykładni przepisu uprawniającego do działania w takiej formie powoduje, że decyzja została wydana bez podstawy prawnej, a zatem obarczona jest wadą, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Decyzja administracyjna w sprawie, w której załatwienia w formie decyzji przepisy nie przewidują, podlega stwierdzeniu nieważności jako wydana bez podstawy prawnej. Taka sytuacja zaistniała, w związku z wydaniem przez Dowódcę Jednostki Wojskowej nr [...] decyzji o włączeniu pomieszczenia gospodarczego nr [...] w budynku [...] kompleksu [...] do pomieszczeń przynależnych do lokalu mieszkalnego nr [...] budynku [...]. Zgodnie bowiem art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1989 r. Nr 52, poz. 309) osobną kwaterę stałą przydziela wojskowy organ kwaterunkowy. Taka kwatera została skarżącemu przydzielona imiennym nakazem z dnia [...] listopada 1986 r. wraz z pomieszczeniem przynależnym (piwnicą) w rozumieniu art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokalu (Dz. U. Nr 85, poz. 388), zgodnie z którym, do lokalu (mieszkalnego) mogą przynależeć, jako jego części składowe, pomieszczenia, choćby nawet do niego bezpośrednio nie przylegały lub były położone w granicach nieruchomości gruntowej poza budynkiem, w którym wyodrębniono dany lokal, a w szczególności: piwnica, strych, komórka, garaż, zwane dalej "pomieszczeniami przynależnymi". Imienny nakaz przydziału skarżącemu osobnej kwatery stałej wraz z pomieszczeniem przynależnym wypełnił w pełni dyspozycję powyżej przytoczonych przepisów. Oznacza to, że na podstawie tego samego przepisu, tj. art. 19 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu sił zbrojnych, organ nie mógł wydać kolejnej decyzji. Przepis ten, nie przewidywał bowiem możliwości wydania decyzji uzupełniającej "o włączeniu" do przydzielonej skarżącemu osobnej kwatery stałej innych pomieszczeń gospodarczych. W tym stanie rzeczy, Sąd stanął na stanowisku, że decyzja Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] o przydziale (włączeniu) skarżącemu spornego pomieszczenia gospodarczego została wydana bez podstawy prawnej (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa). Oznacza to, że organ zasadnie wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia jej nieważności, które zakończył wydaniem zaskarżonej decyzji. Fakt, iż organ uznał, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa dla niniejszego rozstrzygnięcia nie ma znaczenia, gdyż w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa została określona również druga, która skutkuje również unieważnieniem decyzji, tj. wydanie decyzji bez podstawy prawnej. Reasumując stwierdzić należy, że podniesione w skardze zarzuty nie są zasadne. Natomiast zarzut naruszenia art. 156 § 2 Kpa jest całkowicie chybiony, gdyż nie ma on zastosowania w przypadkach określonych w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. W związku z powyższym, wobec braku stwierdzenia naruszenia prawa w zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 w zw. art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - orzekł, jak w sentencji wyroku.