I OZ 297/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, , , po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 1550/07 odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. Z. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 1550/07 odmówił skarżącemu M. Z. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że kwestia odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, została rozstrzygnięta prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 1550/07. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 3 stycznia 2008 r., sygn. akt I OZ 984/07 oddalił zażalenie skarżącego od tego orzeczenia, uznając, iż Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił jego sytuację materialną, która nie daje podstaw do przyznania mu prawa pomocy. Sąd podniósł, że z uwagi na ponowny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy należało zbadać, czy jego sytuacja majątkowa uległa zmianie od czasu złożenia pierwszego wniosku w tym przedmiocie i wydania prawomocnego postanowienia z dnia 29 października 2007 r., odmawiającego przyznania prawa pomocy. Jakkolwiek bowiem strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek w tym zakresie, to jednak rozpoznanie kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętego wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd. Ponowne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na powstanie nowych okoliczności, które w sposób zasadniczy wpływają na ocenę sytuacji materialnej strony (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2007 r., sygn. akt I OZ 856/07, niepubl.). W ocenie Sądu pierwszej instancji z oświadczeń skarżącego zawartych w ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 18 lutego 2008 r. oraz z załączonego pisma "Zestawienie stałych przychodów i wydatków A. i M. Z." wynika, że sytuacja rodzinna i majątkowa skarżącego nie uległa zmianie, zatem nie zachodzą żadne nowe okoliczności, które umożliwiałyby przyznanie mu prawa pomocy, a co za tym idzie weryfikację prawomocnego postanowienia z dnia 29 października 2007 r. Zażalenie na powyższe postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył M. Z., wnosząc o jego uchylenie i przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący wskazał, że jego status materialny nie uległ poprawie, która umożliwiłaby mu poczynienie niezbędnych oszczędności w celu pokrycia wpisu sądowego od skargi, a tym bardziej pokrycia kosztu ustanowienia adwokata. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Prawo pomocy polega na tym, że strona zostaje zwolniona przez sąd od kosztów sądowych oraz uzyskuje uprawnienie do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu przez sąd adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu bez ponoszenia jego wynagrodzenia i wydatków (art. 244 § 1 i 2 ustawy z dnia 3 0sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.). Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Prawo to przyznaje się, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym polega natomiast na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego względnie rzecznika patentowego. Wchodzi zaś w rachubę, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Rozpoznawany wniosek o przyznanie prawa pomocy jest drugim w tej samej sprawie wnioskiem M. Z. o przyznanie mu tego prawa. Postanowieniem z dnia 29 października 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 1550/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 3 stycznia 2008 r., sygn. akt I OZ 984/07 oddalił zażalenie na to postanowienie. Tymczasem skarżący będąc w tej samej sytuacji materialnej i nie godząc się z uprzednim postanowieniem Sądu odmawiającym mu przyznania prawa pomocy, złożył kolejny wniosek w omawianym względzie. We wniosku złożonym w dniu 18 lutego 2008 r., rozpoznanym (na skutek wniesienia sprzeciwu od postanowienia z dnia 25 lutego 2008 r. wydanego przez referendarza sądowego w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy) zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem, M. Z. nie wskazał żadnych nowych okoliczności. Przedmiotowy wniosek został uzasadniony identycznie, jak poprzedni wniosek, a przecież do zmiany stanowiska Sądu i wydania pozytywnego dla skarżącego postanowienia mogłoby dojść tylko w razie zmiany okoliczności związanych z pogorszeniem sytuacji materialnej i życiowej wnioskodawcy. Stosownie bowiem do art. 165 P.p.s.a., postanowienia nie kończące postępowanie w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy. Skoro zatem skarżący nie wykazał żadnych nowych okoliczności istotnych dla sprawy, to nie było podstaw do zmiany orzeczenia. W tym stanie rzeczy, skoro zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.