II OZ 1190/07

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2007-11-22

Skład orzekający: Sędzia del. WSA Arkadiusz Despot- Mładanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organizacja pożytku publicznego jest zwolniona z obowiązku uiszczania wpisu sądowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym na podstawie art. 24 ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie, czy też art. 9 Konwencji z Aarhus?
Ratio decidendi
Organizacja pożytku publicznego nie jest zwolniona z obowiązku uiszczania wpisu sądowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym na podstawie art. 24 ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie, ponieważ przepis ten nie stanowi samoistnej podstawy do zwolnienia, a jedynie odsyła do przepisów odrębnych, które takiego zwolnienia przewidują. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 239 PPSA) nie wymienia organizacji pożytku publicznego jako podmiotu zwolnionego z kosztów sądowych. Konwencja z Aarhus również nie wyklucza obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w ramach krajowego porządku prawnego.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału WSA w Warszawie wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Stowarzyszenie argumentowało, że jako organizacja pożytku publicznego jest zwolnione z kosztów na podstawie ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie oraz Konwencji z Aarhus, powołując się także na wcześniejsze orzeczenie NSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie Stowarzyszenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału WSA w Warszawie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia del. WSA Arkadiusz Despot- Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia "[...]" na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 1780/07 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "[...]" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia: oddalić zażalenie Zarządzeniem z dnia 10 września 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 1780/07 Przewodniczący Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." i stosownie do § 2 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wezwał Stowarzyszenie "[...]" do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] w kwocie 200 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Na powyższe zarządzenie zażalenia złożyło Stowarzyszenie "[...]" wnosząc o jego uchylenie. Strona skarżąca powołała się na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2005 r. sygn. akt II OZ 825/05, którym uchylono postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego wskazując, że wyjaśnienia wymaga, czy Stowarzyszenie "[...]" jest organizacją pożytku publicznego i jako takie zwolnione jest z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania przed sądami administracyjnymi. Strona skarżąca wskazała, że art. 24 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie (Dz. U. Nr 96, poz. 873) nie wskazuje na stan majątkowy organizacji, jako warunek zwolnienia od kosztów postępowania. W ocenie strony skarżącej skoro przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie regulują zwolnień organizacji pożytku publicznego od kosztów postępowania to pierwszeństwo powinien mieć przepis art. 24 ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. Stowarzyszenie "[...]" powołało się również na art. 9 Konwencji z Aarhus z dnia 25 czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Dz. U. z 2003 r., Nr 78, poz. 706) mówiący o likwidowaniu barier między innymi finansowych w społecznej kontroli nad ochroną środowiska. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, bowiem żaden z przepisów ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie, ani też żaden z przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie zwalnia Stowarzyszenia od ponoszenia kosztów sądowych w sprawach sądowoadministracyjnych. Wobec powyższego skarga Stowarzyszenia "[...]" podlega wpisowi, w wysokości wynikającej z przepisów powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. Zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia wpis stały w sprawach skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu ochrony środowiska i przyrody wynosi 500 zł. W zarządzeniu, w którym wezwano Stowarzyszenie "[...]" do uiszczenia wpisu od skargi, prawidłowo wskazano ten przepis jako podstawę żądania należnego wpisu. W tym stanie rzeczy zaskarżone zarządzenie jest zgodne z prawem, a zażalenie podlega oddaleniu. Odnośnie zawartych w zażaleniu argumentów należy wskazać, że nie podważają one zasadności zaskarżonego zarządzenia. Nie można zgodzić się bowiem z poglądem strony skarżącej, że Stowarzyszenie "[...]]", jako organizacja pożytku publicznego jest zwolnione od kosztów sądowych na mocy art. 24 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. W myśl bowiem powołanego przepisu zwolnienie takie przysługuje organizacjom pożytku publicznego tylko wówczas, gdy przepisy odrębne takie zwolnienie przewidują. Oznacza to, że art. 24 powołanej ustawy nie stanowi samoistnej podstawy do zwolnienia Stowarzyszenia "[...]" od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w którym zwolnienie takie nie zostało przewidziane. Przepis art. 239 p.p.s.a., który określa zamknięty katalog uprawnionych do zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania sądowego z mocy ustawy, nie wymienia organizacji pożytku publicznego jako podmiotu zwolnionego od kosztów sądowych. Przepis art. 240 ustawy przewiduje jedynie możliwość zwolnienia, w drodze rozporządzenia Rady Ministrów, organizacji społecznych z obowiązku uiszczenia wpisu w sprawach związanych z działalnością naukową, oświatową, kulturalną, dobroczynną oraz z zakresu pomocy i opieki społecznej, jednak dotychczas rozporządzenie takie nie zostało wydane. W związku z powyższym zwolnienie Stowarzyszenia "[...]" od kosztów sądowych może nastąpić wyłącznie na zasadach ogólnych, tj. po złożeniu formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, w przypadku, gdy spełnia ono warunki przyznania prawa pomocy, określone w art. 246 § 2 p.p.s.a. Odwołując się natomiast do brzmienia powołanego przez stronę skarżącą art. 9 Konwencji sporządzonej w Aarhus z dnia 25 czerwca 1998 r., należy zauważyć, że każda ze stron ratyfikujących tę Konwencję, zapewni wykonanie jej postanowień "w ramach krajowego porządku prawnego", co nie wyklucza obowiązywania powyżej powołanych ustaw. Również powoływane przez stronę skarżącą orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2005 r., nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie bowiem sytuacja, w której ono zapadło, była odmienna od tej, która ma miejsce w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i 198 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło