I FSK 429/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Niezgódka - Medek (spr.) Sędziowie sędzia NSA Ryszard Pęk sędzia NSA Juliusz Antosik Protokolant Marcin Wacławik po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej N. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 21 listopada 2007 r., sygn. akt I SA/Ke 261/07 w sprawie ze skargi N. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 16 kwietnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty w podatku od towarów i usług 1) oddala skargę kasacyjną, 2) przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na rzecz adwokata W. Z. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej ustanowionej z urzędu oraz kwotę 39,60 (trzydzieści dziewięć złotych i sześćdziesiąt groszy) tytułem podatku od towarów i usług. Przedmiotem skargi kasacyjnej N. C. jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 21 listopada 2007 r. sygn. akt I SA/Ke 261/07. Wyrokiem tym Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", oddalił skargę strony na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 16 kwietnia 2007 r., którą utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. z dnia 29 stycznia 2007 r. w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty w podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu Sąd przedstawił stan sprawy. Podał, że w dniu 15 listopada 2006 r. do organu podatkowego pierwszej instancji wpłynął wniosek N. C. o rozliczenie i zwrot nadpłaty z tytułu podatku od towarów i usług, która, jej zdaniem, wystąpiła w dniu 12 lipca 2001 r. tj. na dzień likwidacji PPHU "N". Podatniczka uzasadniła swój wniosek uchyleniem decyzji dotyczących podatku dochodowego oraz wszczęciem postępowania w celu "uchylenia podatku od towarów i usług". Organy orzekające w tej sprawie stwierdziły, że nie zaszła żadna z sytuacji, o których mowa w art. 73 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Z zapisów kart kontowych wynika, że N. C. nie posiada nadpłaty w podatku od towarów i usług za lata 1996 - 2001, natomiast posiada zaległość w tym podatku w kwocie 133 080, 10 zł. Zaległość ta wynika z ostatecznych decyzji Izby Skarbowej w K. z dnia 15 czerwca 2001 r. oraz z dnia 21 czerwca 2001 r., nadal będących w obrocie prawnym i niewzruszonych w żaden sposób. Ponadto organ wyjaśnił, że nie został naruszony art. 73 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej bowiem za lata 1999 - 2001 nie zostały przez stronę złożone korekty deklaracji VAT - 7, z których wynikałaby nadpłata w rozumieniu art. 72 Ordynacji podatkowej. W skardze na przedstawioną wyżej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. - N. C., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzuciła temu orzeczeniu naruszenie art. 73 § 1 pkt 1 i pkt 6 Ordynacji podatkowej oraz przepisów postępowania poprzez brak zawieszenia postępowania do czasu zakończenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego podatku od towarów i usług za lata ubiegłe. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że postępowanie w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych, umorzone ze względu na przedawnienie orzekania o zaległościach podatkowych, dało podstawę do wydania decyzji w sprawie podatku od towarów i usług. Wynikiem tych decyzji jest istniejąca w zapisach Urzędu Skarbowego zaległość w podatku od towarów i usług. Zdaniem skarżącej zaległość ta jest wyłącznie skutkiem ustaleń poczynionych w sprawie, w której postępowanie umorzono, a prawidłowość ustaleń została zakwestionowana przez Naczelny Sąd Administracyjny. W tej sytuacji strona złożyła wnioski o uchylenie decyzji w przedmiocie podatku od towarów i usług, a postępowanie w tej mierze nie zostało zakończone. Jednocześnie wystąpiła o zwrot tego podatku. Z uwagi na fakt, że spór dotyczący zasadności obciążenia jej podatkiem od towarów i usług nie został zakończony, zaskarżona decyzja, zdaniem N. C., jest przedwczesna. Postępowanie w sprawie powinno zostać zawieszone, bowiem nie zostało jeszcze zakończone postępowanie w sprawie wznowienia postępowania w przedmiocie decyzji dotyczących podatku od towarów i usług, które ma bezpośredni wpływ na treść rozstrzygnięcia, które może zapaść w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K., wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 21 listopada 2007 r. skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania sądowego do czasu zakończenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawach ze skarg kasacyjnych na wyroki tutejszego Sądu sygn. akt: I SA/Ke 171/07, I SA/Ke 162/07 i I SA/Ke 183/07. Podniosła, że sprawy te dotyczą wznowienia postępowania w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług oraz zaległości podatkowej za lata 1996 - 1998. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem w zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia prawa. Sąd dokonał analizy art. 72 i art. 73 § 1 Ordynacji podatkowej. Stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nie wystąpił żaden ze stanów faktycznych wymienionych w art. 73 § 1 Ordynacji podatkowej. Tak jak prawidłowo ustaliły organy podatkowe, skarżąca nie posiada nadpłaty w podatku od towarów i usług za lata 1996 - 2001, natomiast posiada zaległość w tym podatku, która wynika z ostatecznych i pozostających w obrocie prawnym decyzji Izby Skarbowej w K. z dnia 15 czerwca 2001 r. i z dnia 21 czerwca 2001 r. Podniósł, że w orzecznictwie sądowym przyjmuje się nawet, że dopóki istnieje w obrocie prawnym decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego w innej wysokości niż wskazana w zeznaniu, nie jest możliwe wydanie na żądanie podatnika decyzji stwierdzającej nadpłatę na podstawie art. 72 i nast. Ordynacji podatkowej. Sąd administracyjny pierwszej instancji podkreślił, że bez znaczenia dla podjętego przez organ rozstrzygnięcia pozostaje fakt umorzenia postępowania w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, które zdaniem skarżącej miało wpływ na określenie zobowiązania w podatku od towarów i usług, a także okoliczność, że strona zainicjowała postępowanie celem uchylenia ostatecznych decyzji w zakresie podatku od towarów i usług. Organ odwoławczy rozpoznał również ostatecznie postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2007 r. wniosek podatniczki o zawieszenie postępowania, czego nie zakwestionowała ona w drodze procesowej. Nie zasługują więc na uwzględnienie zarzuty podnoszone w skardze, które zostały prawidłowo odparte przez ten organ. Sąd administracyjny pierwszej instancji, po przeanalizowaniu art. 125 § 1 P.p.s.a., nie znalazł również przesłanek do zawieszenia postępowania sądowego. Podkreślił, że w niniejszej sprawie przedmiotem kontroli jest stan faktyczny i prawny, jaki istniał w dacie podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego we wskazanych przez stronę sprawach nie będą niezbędne do stwierdzenia, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawa oraz nie będą miały mocy wiążącej dla jej rozstrzygnięcia. Powołał się przy tym na stanowisko zawarte w wyroku z dnia 19 kwietnia 2006 r. sygn. akt I FSK 845/05 (lex nr 212145). W skardze kasacyjnej od przedstawionego wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, sporządzonej przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu - adwokata, N. C. zaskarżyła to orzeczenie w całości. Jako podstawę skargi wskazała art. 174 pkt 2 P.p.s.a., zarzucając wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 151 P.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i oddalenie skargi przy naruszeniu art. 125 § 1 tej ustawy - poprzez odmowę zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie i uznanie, że toczące się postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiocie wznowienia postępowania podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług nie ma wpływu na wynik niniejszej sprawy. W związku z tymi zarzutami skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podniosła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie zastosował art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Uznał bowiem, że rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie pozostaje bez związku z wynikiem postępowań ze skarg kasacyjnych od wymienionych wyżej wyroków tutejszego Sądu. Zdaniem strony rozstrzygnięcie w wymienionych sprawach korzystne dla podatnika skutkować będzie wznowieniem postępowania podatkowego, a w konsekwencji może doprowadzić do sytuacji, gdy upadnie podstawa stwierdzająca istnienie po stronie podatnika zaległości podatkowej. Tym samym, ponieważ podatnik nie rozliczył podatku powstanie sytuacja, gdy istnieć będzie nadpłata. Jak orzekł wyrokiem z dnia 24 stycznia 2007 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie I FSK 1259/06 (lex nr 285277) "... powiedzieć można, że postępowanie wznowieniowe stanowi swego rodzaju zagadnienie prejudycjalne". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. W zaskarżonym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach nie naruszył bowiem art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 125 § 1 tej ustawy, oddalając skargę na decyzję odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług, zamiast zawiesić postępowanie w tej sprawie do czasu zakończenia przed Naczelnym Sądem Administracyjnym spraw ze skarg kasacyjnych N. C. od wyroków Sądu administracyjnego pierwszej instancji, oddalających jej skargi na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w K. w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji określających podatniczce zobowiązanie w podatku od towarów i usług. Wydanie w tych sprawach wyroków przez Naczelny Sąd Administracyjny, nawet korzystnych dla strony, nie ma znaczenia, co trafnie wywiedziono w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, dla zapadłego w nim rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach dokonywał bowiem kontroli zgodności z prawem decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 16 kwietnia 2007 r. i stwierdził, że na ten dzień nie miał miejsca żaden ze stanów faktycznych opisanych w art. 73 § 1 Ordynacji podatkowej, który dawałby stronie prawo do zasadnego ubiegania się o stwierdzenie nadpłaty w podatku od towarów i usług. Skarżąca tych okoliczności nie neguje. Nie podważa bowiem w skardze kasacyjnej zastosowania tego przepisu Ordynacji podatkowej. Dlatego też fakt, że na skutek wydanych w późniejszym terminie wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego może dojść do sytuacji, gdy powstaną przesłanki do stwierdzenia nadpłaty, nie ma wpływu na stwierdzenie, że zaskarżona decyzja w momencie jej wydania była zgodna z prawem, a to wynika z zaskarżonego wyroku. Z tego względu w rozpatrywanej sprawie brak było możliwości do zawieszenia postępowania przed sądem administracyjnym na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. gdyż w sprawie nie wystąpiła wskazana w tym przepisie sytuacja, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., a także art. 258 § 2 pkt 8 w zw. z art. 193 tej ustawy, orzekł jak w sentencji.