VII SA/Wa 1964/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2007 r. sprawy ze skargi L. i J. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2006 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji rozbiórkowej. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, VIISA/Wa 1964/06 U Z A S A D N I E N I E Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu wniosku L. i J. B. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003r. znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiat N. z dnia [...] lutego 2003r. znak: [...] działając na podstawie art. 158 § 1 kpa, decyzją z dnia [...] czerwca 2006r. znak: [...] odmówił stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. W uzasadnieniu podał, iż wszczął na wniosek L. i J. B. z dnia [...] marca 2006r. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003r. utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji, która nakazywała J. B. rozbiórkę wiaty rekreacyjno-składowej zrealizowanej na działce o nr ew. [...] w S. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż badane przez niego decyzje nie są obarczone żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa skutkujących koniecznością orzeczenia nieważności. Przesłanki na których oparte zostały obie decyzje nie budzą najmniejszych wątpliwości, a ustalenia organów dotyczące zarówno okoliczności realizacji spornego obiektu budowlanego jak i jego kształtu nie były kwestionowane także przez wnioskodawców. Przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r – Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz.U. Nr 207 z 2003r, poz. 2016 ze zm. ) obowiązujący w dacie wydania kontrolowanej decyzji obligował organ do wydania decyzji rozbiórkowej w przypadku stwierdzenia faktu samowoli budowlanej. Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie można podzielić zaprezentowanego we wniosku poglądu, iż zaistniałe po dacie wydania kontrolowanej decyzji zmiany prawne w postaci uchwalenia nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego czy też nowelizacji prawa budowlanego dopuszczające możliwość legalizacji samowoli budowlanej mogą mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia podjętego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie podzielił również zarzutu braku czynnego udziału L. B. w prowadzonym postępowaniu wskazując, iż była ona powiadamiana o wszystkich czynnościach organu ( zawiadomienie o oględzinach ), brała udział w oględzinach, podpisała odwołanie i otrzymała decyzję organu odwoławczego. W świetle powyższego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż uchybienie polegające na nałożeniu obowiązku rozbiórki wyłącznie na J. B. nie narusza prawa w sposób rażący. Jednocześnie organ stwierdził, iż w kontrolowanej decyzji nakaz rozbiórki został nałożony na inwestora, którym był zgodnie z treścią protokołu oględzin podpisanym przez L. i J. B. wyłącznie J. B. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy w trybie art. 127 § 3 kpa Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] sierpnia 2006r. znak: [...] utrzymał na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa swoją własną decyzję. Organ podtrzymał swoją wcześniejszą argumentację podnosząc dodatkowo, iż wywody zawarte we wnioskach o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczące konieczności udziału w postępowaniu obojga współmałżonków nie wypełniają przesłanki rażącego naruszenia prawa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli małżonkowie L. i J. B. reprezentowani przez pełnomocnika adw. S. S. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji ewentualnie o stwierdzenie jej nieważności zarzucając: 1) naruszenie art. 156 § 1 pkt 1 w zw z art. 28 kpa, art. 107 § 1 kpa i art. 7 kpa przez uznanie, iż brak oznaczenia w sentencji decyzji rozbiórkowej jako strony L. B. nie stanowi rażącego naruszenia prawa, 2) naruszenie art. 158 § 1 kpa przez brak odniesienia się do wszystkich okoliczności podniesionych we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji w szczególności naruszenia art. 3 pkt 4 b Prawa budowlanego odmawiając obiektowi charakteru małej architektury 3) naruszenie art. 61 kpa i art. 234 i art. 235 kpa przez brak rozpoznania wszystkich wniosków strony określonych w piśmie z dnia 1 marca 2006r w szczególności o uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 154 kpa 4) obrazę przepisów art. 36 § 2 i art. 32 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego przez nałożenie nakazu rozbiórki wyłącznie na J. B. w sytuacji gdy nieruchomość stanowi wspólność małżeńską majątkową 5) naruszenie art. 10 kpa przez brak przeprowadzenia zawnioskowanych przez stronę dowodów 6) naruszenie art. 77 i art. 61 § 1 kpa przez przyjęcie, iż organ wszczynając postępowanie z urzędu nie ma obowiązku wykazania kto jest stroną postępowania i kogo należy obciążyć nakazem rozbiórki 7) naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 kpa przez rozpoznanie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy przez tą samą osobę, która rozpoznawała odwołanie i nie była bezstronna w rozpoznaniu sprawy o czym świadczą argumenty ad personam kierowane pod adresem skarżących z których wynika, iż strona ( skarżący ) celowo wydłużają postępowanie. W odpowiedzi na skargę, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Kontrolując zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem sąd uznał za uzasadniony zarzut naruszenia przepisów art. 24 § 1 pkt 5 kpa w związku z art. 127 § 3 kpa. Wskutek złożenia przez skarżących wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego doszło do rozpoznania sprawy i wydania zaskarżonej decyzji przez tą samą osobę, która wcześniej rozpoznawała sprawę zakończoną decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2006r. znak: [...]. Zgodnie z art. 24 § 1 pkt 5 kpa pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. Przepis art. 24 § 1 pkt 5 kpa odgrywa istotną rolę mającą na celu zapewnienie stronom gwarancji obiektywizmu i bezstronności przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez organ odwoławczy. Gwarancje te powinny być zapewnione w najwyższym możliwym do osiągnięcia stopniu także i stronom postępowania prowadzonego ponownie przez ten sam organ wskutek złożenia wniosku opartego na art. 127 § 3 kpa. Instrumentem pozwalającym na zapewnieniu stronom tego rodzaju gwarancji jest zawarte w art. 127 § 3 kpa unormowanie zgodnie z którym do wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań. VIISA/Wa 1964/06 Odpowiednie stosowanie przepisów dotyczących odwołań pozwala na przyjęcie, że złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy uniemożliwia udział pracownika organu już raz biorącego udział w czynnościach postępowania i mającego wyrobiony pogląd na temat sprawy od ponownego orzekania w sprawie. Kwestia wyłączenia pracownika organu administracji publicznej orzekającego w postępowaniu wszczętym wskutek złożenia przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 127 § 3 kpa była przedmiotem szeregu wypowiedzi w orzecznictwie i doktrynie. Początkowo dominował pogląd według którego przepis art. 24 § 1 pkt 5 kpa nie miał zastosowania w postępowaniu toczącym się w trybie art. 127 § 3 kpa z uwagi na brak cechy dewolutywności. Obecnie przeważające jest stanowisko, które podziela sąd rozpoznający przedmiotową sprawę w myśl którego w postępowaniu wszczętym wskutek złożenia przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy prowadzonym na podstawie art. 127 § 3 kpa wyłączeniu podlega także pracownik biorący udział w wydaniu decyzji po raz pierwszy. Przepis art. 24 § 1 pkt 5 kpa znajduje odpowiednie zastosowanie także w postępowaniu z wniosku o ponowne rozstrzygnięcie sprawy ( wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2007r, II OSK 213/06, LEX nr 235133, wyrok NSA z dnia 11 września 2002r, V S.A. 2535/ 01, LEX nr 149513, wyrok WSA z dnia 19 października 2005r, II S.A./Gd 3217/03, wyrok WSA z dnia 9 listopada 2005r, II S.A./Gd 872/03, wyrok NSA z dnia 17 sierpnia 1993r, S.A./Po 3155/92, OSP 1995, z 9, poz 188 ). Wydanie zaskarżonej decyzji dotknięte było wadą w postaci naruszenia przepisów art. 24 § 1 pkt 5 kpa w zw z art. 127 § 3 kpa stanowiącą podstawę wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 3 kpa. Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz 1270 ) uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu na podstawie art.152 wyżej powołanej ustawy.