II SA/Rz 384/07
WyrokWSA w Rzeszowie2007-11-21
Skład orzekający: Magdalena Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, polegające na udziale w postępowaniu osób zmarłych przed jego wszczęciem, stanowi podstawę do uchylenia decyzji administracyjnej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) PPSA w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.?Ratio decidendi
Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, polegające na tym, że w postępowaniu brały udział osoby zmarłe przed jego wszczęciem, stanowi wadę postępowania dającą podstawę do jego wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Taka wada obliguje sąd administracyjny do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) PPSA, niezależnie od wpływu tego naruszenia na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżąca W. J. wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty L. o odrzuceniu zarzutów do danych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków dotyczących powierzchni kilku działek. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, wskazując na błędy w ustaleniu granic i powierzchni działek oraz opieszałość postępowania. Sąd administracyjny, kontrolując legalność decyzji, stwierdził, że w postępowaniu brały udział osoby zmarłe przed jego wszczęciem, co stanowiło naruszenie zasady czynnego udziału strony.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty L. z dnia [...] listopada 2006r. Określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 21 listopada 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym Przewodniczący: AWSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2007 roku w Rzeszowie w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] marca 2007 roku, nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutów do danych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty L. z dnia [...] listopada 2006r. nr[...]; II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] marca 2007r. Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania W. J. utrzymał w mocy decyzję Starosty L. z dnia [...] listopada 2006r. Nr [...] o odrzuceniu zarzutów do danych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków wsi O. w odniesieniu do powierzchni działek nr 893, 570 i 1347.
W odwołaniu skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji
i uwzględnienie zarzutów i zastrzeżeń dotyczących wymienionych wyżej działek, gdyż działka nr 893 winna mieć powierzchnię większa o 48m2, działka nr 570
o 1 ar, a działka nr 1347 winna mieć powierzchnie większą o ponad 4 ary względnie
o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu podała, że od wielu lat stara się o wprowadzenie zmian do danych
w ewidencji gruntów, a organ dokonuje zmian w ewidencji przed rozpatrzeniem jej zarzutów odnośnie powierzchni działek. Stwierdziła, że organ naruszył art. 107 § 3 k.p.a., bo nie zwiera elementów wymienionych w tym przepisie, zaś uzasadnienie prawne nie dotyczy odrzucenia zarzutów i zastrzeżeń co do powierzchni lecz do rozgraniczenia nieruchomości. Organ naruszył też zasadę praworządności zawartą
w art. 7 k.p.a., gdyż nie pojął kroków niezbędnych do załatwienia sprawy przy uwzględnieniu interesu odwołującej. Naruszono też art. 77 k.p.a., gdyż nie zebrano i nie rozpatrzono w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Uznała, że stosownie do art. 84 k.p.a. w sprawie winien wypowiedzieć się biegły w związku
z uszczupleniem wszystkich działek odwołującej w czasie prowadzenia modernizacji ewidencji gruntów i jej założenia, które organ winien wyjaśnić.
Organ odwoławczy uznał decyzję organu pierwszej instancji za uzasadnioną i orzekł o utrzymaniu jej w mocy. W uzasadnieniu podał, że Starosta L. prowadząc postępowanie po wyroku WSA z dnia 13 lipca 2004r., którym uchylono decyzję organu II instancji w części dotyczącej działek stanowiących własność miedzy innymi W. J., a także poprzedzającą ja decyzję Starosty B. w U. z dnia [...] października 2001r. w części odnoszącej się do działek nr 1105,1347,570 i 893, gdyż prace przy modernizacji ewidencji gruntów były prowadzone w czasie, gdy brak było rozporządzenia wykonawczego do ustawy uwzględnił wytyczne zawarte w uzasadnieniu powołanego wyroku.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] maja 2005r. po rozpatrzeniu odwołania skarżącej uchylił decyzję Starosty L. z dnia [...] lipca 2005r. nr [...] wskazując na naruszenie przepisów prawa materialnego, gdyż z dniem 22 września 2004r. wszedł w życie art. 24a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Rozpoznając aktualnie odwołanie organ odwoławczy stwierdził, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że ustalenie przebiegu granic działek nr 893,570 i 1347 z działkami sąsiednimi przeprowadzono zgodnie z cytowanym wyżej rozporządzeniem. Z treści protokołu granicznego z dnia [...] kwietnia 2005r. sporządzonego w obecności zainteresowanych stron wynika, że ustalenia przebiegu granic działki nr 893 z działkami sąsiednimi dokonał uprawniony geodeta wykorzystując dane geodezyjne uzyskane w 1991r. w trakcie rozgraniczenia tej nieruchomości, zakończonego podpisaniem ugody. Przebieg granic działki nr 570 z działkami sąsiednimi został ustalony w oparciu o dotychczasowe dane ewidencyjne oraz faktyczny stan użytkowania na gruncie. Ustalenia przebiegu granic działki nr 1347 z działkami sąsiednimi dokonano w oparciu o mapę ewidencji gruntów, zarys pomiarowy oraz punkty osnowy geodezyjnej. Właściciele działek sąsiadujących z działkami nr 570, 893 i 1347 ustalony przebieg granic zaakceptowali podpisując protokół. Skarżąca nie podpisała protokołu.
W wyniku ustalonych granic obliczono powierzchnię ww. działek i sporządzony wykaz zmian gruntowych.
W skardze do Sądu skarżąca W. J. zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 107 § 3, art., art. 77, art. 8 k.p.a. z argumentacją jak w odwołaniu. Zarzuciła też naruszenie art. 22 Prawa geodezyjnego i kartograficznego przez błędne odrzucenie zarzutów, naruszenie interesu skarżącej przez krzywdzące i wyjątkowo opieszałe prowadzenie sprawy, nieposzanowanie zaleceń Sądu Administracyjnego w Rzeszowie i Wojewody, który odmiennie oceniał stan faktyczny sprawy niż obecny autor zaskarżonej decyzji. W oparciu o te zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji lub o stwierdzenie jej nieważności. Podniosła, że sprawa trwa już 6 lat na skutek wadliwego jej prowadzenia przez organy. Podkreśliła, że nigdy nie wyrażała zgody na proponowany projekt operatu opisowo kartograficznego, a modernizacji nie można uznać za rzetelną skoro utraciła 6% powierzchni działek. Naruszono też § 36, 37, 38, 39 rozporządzenia z 2001r., bowiem pominięto w całości dokumenty znajdujące się w księdze wieczystej, przez co błędnie geodeci ustalili granice.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 stawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznając skargę w granicach sprawy bada zgodność zaskarżonego aktu z obowiązującym porządkiem prawnym.
Dokonując takiej kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna jednakże z przyczyn, które zostały uwzględnione z urzędu.
Stosownie do treści art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity: Dz.U. 2000r. Nr 98 poz. 1071) – powoływanej dalej jako k.p.a., stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Biorąc pod uwagę powyższy przepis jak również art. 10 i art. 61 § 1 i 4 k.p.a. organy I i II instancji – orzeczenia swoje kierowały do osoby zgłaszającej zarzuty i zastrzeżenia do operatu opisowo – kartograficznego ewidencji gruntów i budynków – W. J. – oraz do właścicieli nieruchomości sąsiednich w stosunku do tej, która była przedmiotem postępowania. Pośród tych osób znajdowali się również J. S. jako właściciel działki o nr ewid. 549/1 i S. C. jako władająca działką o nr ewid. 569.
W konsekwencji uznania J. S. i S. C. za stronę postępowania, kierowano do nich całość korespondencji związanej z toczącym się postępowaniem, w tym decyzje wydane przez organy obu instancji.
Jak wynika z akt administracyjnych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji I instancji kierowanym do J. S. widnieje podpis J. K. (córki), a decyzja organu II instancji została odebrana przez zięcia B. K. ( k. 38 akt adm. organu II instancji). Na marginesie należy zaznaczyć, iż całość korespondencji kierowana była na adres [...].
Natomiast decyzja Starosty L. z dnia [...] listopada 2006 kierowana do S. C. odebrana została przez wnuka w/w ( podpis nieczytelny - karta bez numeru - akta adm. organu I instancji), a decyzja drugoinstancyjna odebrana została przez J. G. ( k. 33 akt adm. II instancji).
W toku postępowania sądowego, kierując do stron odpis skargi i odpowiedzi na skargę, korespondencja adresowana do J. S. zwróciła się z adnotacją "adresat nieznany pod wskazanym numerem", a zwrotne potwierdzenie odbioru zawiadomienia o rozprawie z adnotacją "adresat nie żyje". W wyniku podjętych czynności Sąd ustalił, że w aktach administracyjnych zalega wypis z rejestru gruntów z którego wynika, iż adres J. S. to: [...]. Mając to na uwadze cała korespondencja wraz z zawiadomieniem o rozprawie wysłana została na powyższy adres. Tym razem zwrotne potwierdzenie odbioru zawiadomienia o rozprawie zwróciło się z informacją: "adresat nie żyje".
Ponadto w toku postępowania Sąd stwierdził, iż w aktach administracyjnych sprawy zalega koperta z pismem procesowym dla S. C. – strony postępowania administracyjnego z adnotacją poczty, iż "adresat nie żyje".
W wyniku podjętych czynności Sąd ustalił, że J. S. zmarł [...] grudnia 1977 roku ( dowód: skrócony odpis aktu zgonu), a S. C. [...] października 1985 roku ( dowód: skrócony odpis aktu zgonu) – a więc przed wszczęciem postępowania administracyjnego w przedmiocie modernizacji ewidencji gruntów.
Przedstawione okoliczności dowodzą, że osoby wymienione wyżej osoby, będące stronami postępowania administracyjnego nie brały w nim udziału, czym naruszono zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym wyrażoną w art. 10 § 1 k.p.a. Oznacza to, że krąg stron postępowania administracyjnego nie został prawidłowo ustalony, pomimo, że organ posiadał informację, że S. C. nie żyje (karta akt admin. I instancji nr 61). Informacja ta wymagała sprawdzenia, a w następstwie tego rzeczą organu było podjęcie działań zmierzających do ustalenia następców prawnych zmarłej. Taka wada postępowania jest podstawą wznowienia postępowania administracyjnego po myśli art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Przenosząc powyższe na realia niniejszej sprawy należy mieć na uwadze przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a, stosownie, do którego sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zatem stwierdzenie takiej podstawy wznowieniowej w postępowaniu administracyjnym obliguje Sąd do uwzględnienia skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 lutego 2006r. sygn. akt II OSK 496/05 wyraził pogląd, że naruszenie zasady udziału strony w postępowaniu jest przesłanką wznowienia postępowania uzasadniającą uchylenie decyzji przez sąd administracyjny bez względu na to czy miało ono, czy też nie miało wpływu na wynik sprawy. Dla zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) nie ma przy tym znaczenia, że zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje tylko na żądanie strony (Komputerowy System Informacji Prawnej LEX nr 196700). Podobnie też Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 6 sierpnia 2002r. sygn. akt II OSK 919/05 podał, że w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. powoduje, że sąd administracyjny jest zobowiązany uchylić decyzje ponieważ tak stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. Podstawą uchylenia decyzji jest naruszenie prawa strony do udziału w postępowaniu administracyjnym (ONSAiWSA 2007/1/7).
Przyjąć więc należy, iż wbrew treści art. 10 i 28 k.p.a. w postępowaniu nie brały udziały podmioty korzystające z przymiotu strony. Okoliczność ta, stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Ustalenie, iż postępowanie administracyjne dotknięte jest wadą dającą podstawę do jego wznowienia stanowiło przesłankę, dla skierowania sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym stosownie do treści art. 119 pkt 1 i art. 120 p.p.s.a. Po rozpoznaniu sprawy w tym trybie Sąd w oparciu o art. 145 § 1 ust. 1 lit. b p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty L. z dnia [...] listopada 2006r.
Nr [...].
Uchylenie decyzji powoduje, iż zbędnym stało się odnoszenie do treści i zarzutów skargi.
Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności Sąd, działając na zasadzie art. 145 § 1 ust. 1 lit. b p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło