II SAB/Gd 25/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Referent Izabela Adamowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2007 r. sprawy ze skargi R. Z. na bezczynność Wojewody Pomorskiego w sprawie udzielenia informacji publicznej 1. zobowiązuje Wojewodę Pomorskiego do rozpatrzenia wniosku skarżącego R.Z. z dnia 4 czerwca 2007r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku, 2. zasądza od Wojewody Pomorskiego na rzecz skarżącego R.Z. kwotę 100 zł ( sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. R.Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Wojewody domagając się nakazania udzielenia informacji zgodnie z wnioskiem zawartym w liście elektronicznym z dnia 4 czerwca 2007r. W uzasadnieniu wskazał, że Wojewoda jako organ władzy publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, posiada informację publiczną, o którą wnioskował skarżący w dniu 4.06.2007r., a pismo organu z dnia 03.07.2007r. nie jest decyzją administracyjną. Wniosek o udzielenie informacji publicznej dotyczy sprawy oświadczeń majątkowych osób pełniących funkcje publiczne w samorządach terytorialnych, składanych zgodnie z ustawami o samorządzie gminy, o samorządzie powiatowym i o samorządzie wojewódzkim, Oświadczenia badane są przez wojewodę na podstawie ust. 6 cytowanych ustaw samorządowych. Skarżący wskazał przy tym, że nie chodzi o oświadczenia majątkowe lecz o działania nadzorcze wojewodów nad samorządami terytorialnymi, co jednoznacznie zawarł we wniosku o udzielenie informacji. W związku z tym wskazywana wnioskowana informacja dotyczy spraw określonych w art. 6 ustawy, a nie jak mylnie zinterpretował to organ, treści oświadczeń majątkowych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że wysłana przez skarżącego 4 czerwca 2007 r. wiadomość email stanowiła wniosek o udzielenie informacji publicznej. Zgodnie z art. 63 §3a Kpa podanie wniesione w formie dokumentu elektronicznego (wiadomość email w przedmiotowej sprawie) winno być opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym. Tymczasem wysłana przez skarżącego wiadomość email nie została w ogóle opatrzona podpisem elektronicznym, co nie pozwala na uznanie jej za podanie w rozumieniu art. 63 § 3a Kpa. Dlatego też termin na udzielenie informacji publicznej może być w przedmiotowej sprawie liczony jedynie od daty wpływu do Urzędu Wojewódzkiego pisma skarżącego z 19 czerwca 2007 r., tj. od dnia 26 czerwca 2007 r. W odpowiedzi na przedmiotowe pismo Wojewoda przesłał skarżącemu swoje stanowisko wyrażone w piśmie datowanym na dzień 3 lipca 2007 r. Wojewoda udzielił skarżącemu odpowiedzi na złożony przez niego wniosek z zachowaniem czternastodniowego terminu przewidzianego w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej i dlatego nie można mu zarzucić bezczynności w przedmiotowej sprawie. Nadto Wojewoda wskazał, że w sprawie nie zaszła żadna z sytuacji uzasadniających odmowę udostępnienia informacji publicznej w formie decyzji administracyjnej. Pismem z dnia 3 lipca 2007r. skierowano skarżącego do Biuletynu Informacji Publicznej, gdyż żądane przez niego informacje zostały udostępnione za pośrednictwem Biuletynu. To zaś oznacza, że nie podlegają one dodatkowemu udostępnieniu na wniosek zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to między innymi, że sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także powinien wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu. W dniu 4 czerwca 2007r. R.Z. złożył do Wojewody wniosek w formie dokumentu elektronicznego dotyczący udzielenia informacji o działalności władzy publicznej przez podanie w szczególności: 1. daty utworzenia akt sprawy dotyczącej oświadczeń majątkowych składanych przez funkcjonariusza samorządowego po wyborach w 2006r., który spóźnił się z ich złożeniem; kto założył teczkę (nazwa komórki organizacyjnej, funkcja osoby); oznaczenie akt; 2. imienia i nazwiska; funkcji/stanowiska w samorządzie; nazwy samorządu funkcjonariusza, którego dotyczy sprawa; 3. spisu treści akt sprawy; 4. zawartości teczki o której mowa w pkt. 1 według liczby porządkowej spisu o którym mowa w pkt 3, z uwzględnieniem: a) autora dokumentu, b) adresata dokumentu, c) daty powstania dokumentu, d) daty zaewidencjonowania w Urzędzie Wojewódzkim dokumentu, e) daty umieszczenia dokumentu w aktach sprawy, f) opisu czego dotyczy dokument, g) znaku sprawy na dokumencie. Uwzględniając zastrzeżenie, że jeżeli zostało założonych więcej niż jedna teczka należy podać informację (wg pkt 1-4 wniosku) o każdej teczce oddzielnie. Skarżący wniósł o przesłanie treści dokumentów drogą elektroniczną. Następnie pismem z dnia 19 czerwca 2007r. R.Z. wezwał Wojewodę do usunięcia naruszenia prawa i udzielenia informacji o działalności władzy publicznej zgodnie z emailem nadanym dnia 4 czerwca 2007r. Pismem z dnia 3 lipca 2007r. Wojewoda poinformował skarżącego, że stosownie do art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnieniu na wniosek podlega ta informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej. Informacje zawarte w oświadczeniu majątkowym są jawne, z wyłączeniem informacji o adresie zamieszkania składającego oświadczenie i miejscu położenia nieruchomości. Jawne informacje zawarte w oświadczeniach są udostępniane w Biuletynie. Zamieszczony jest tam również imienny wykaz osób, które złożyły oświadczenie po terminie, z podaniem samorządu i pełnionej funkcji. Skoro więc żądane przez wnioskodawcę informacje zawiera Biuletyn Informacji Publicznej, to nie podlegają one udostępnieniu na wniosek. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.). W ich świetle informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Art. 4 ust. 1 ustawy stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W świetle powyższego, nie ulega zatem wątpliwości, że Wojewoda Pomorski jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia informacji, mającej charakter informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu (art. 4 ust. 3 ustawy). Z art. 2 ustawy wynika, że każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, a nadto od osoby wykonującej to prawo nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Informacje publiczne mogą być zatem informacjami prostymi lub przetworzonymi. Informacje proste stanowią po prostu dokumenty znajdujące się w posiadaniu organu. Natomiast informacje przetworzone wymagają podjęcia dodatkowych czynności polegających na sięgnięciu do dokumentacji źródłowej, czy też dokonania analiz, obliczeń, zestawień statystycznych połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskaniu określonych środków osobowych i finansowych. Istotne jest przy tym, że informacje proste udzielane są każdemu bez potrzeby wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Informacje przetworzone mogą być udzielone jedynie w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Pojęcie interesu publicznego nie zostało w ustawie zdefiniowane. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, odnosi się on do spraw związanych z funkcjonowaniem państwa. Ograniczenie to stanowi konsekwencję zasady podporządkowania interesu prywatnego interesowi publicznemu, która ma za zadanie chronić podmioty zobowiązane do udzielenia informacji publicznej przed koniecznością reorganizacji ich struktury i zasad pracy, w przypadku obowiązku przetwarzania posiadanych informacji udzielanych wnioskodawcom dla ich celów prywatnych (np. przygotowania pracy naukowej) (por. T. R. Aleksandrowicz, Komentarz do ustawy o dostępie informacji publicznej, Warszawa 2002, s. 85-86). Stosownie do art.14 ust. 2 ustawy organ powinien powiadomić pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia żądanej informacji z uwagi na to, że ma ona charakter informacji publicznej przetworzonej oraz pouczyć, że może być udostępniona po wykazaniu, że jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Jeżeli wnioskodawca w zakreślonym mu terminie nie ustosunkuje się do wezwania, to postępowania o udostępnienie informacji postępowanie należy umorzyć (art. 16 ust. 1 ustawy). Natomiast w razie braku wykazania istnienia interesu publicznego organ winien wydać decyzję odmawiającą udzielenia żądanej informacji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22.02.2006 r., II SA/Wa 1721/05, Prok.i Pr. 2006/5/53). Z art. 10 ust. 1 ustawy wynika, że informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, jest udostępniana na wniosek. Stwierdzenie zatem, że żądana we wniosku informacja została już udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej wyłącza obowiązek ponownego jej udostępnienia na wniosek. Z treści złożonego przez skarżącego wniosku o udzielenie informacji wynika, że nie domagał się on udostępnienia informacji zawartych w złożonych w trybie przepisów ustaw samorządowych oświadczeń majątkowych, lecz szczegółowo opisanych informacji dotyczących ewentualnych postępowań prowadzonych w trybie nadzoru wojewodów nad samorządami terytorialnymi. Potwierdza to również treść skargi złożonej w niniejszej sprawie. W tej sytuacji wniosek złożony przez skarżącego winien zostać zakwalifikowany jako żądanie udostępnienia informacji przetworzonej. Z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej wynika, że udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną. Jedynie odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy). Wojewoda w niniejszej sprawie, nie udzielił skarżącemu informacji zgodnie z wnioskiem ani też nie wydał decyzji odmownej. Organ pozostaje więc w zwłoce w sprawie z wniosku R.Z. z dnia 4 czerwca 2007 r. Wskazać przy tym należy, że wbrew twierdzeniom organu wniesienie przez skarżącego wniosku w formie dokumentu elektronicznego wszczęło postępowanie w sprawie, mimo że nie został on opatrzony bezpiecznym podpisem elektronicznym. Aczkolwiek art. 16 ust. 2 ustawy stanowi, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się do decyzji, o których mowa w ust. 1 tego artykułu, jednakże w ocenie Sądu wydaje się celowe odwołanie do art. 63 § 3a Kpa dla ustalenia warunków formalnych składanego drogą elektroniczną wniosku o udzielenie informacji publicznej. Brak właściwego podpisu nie powoduje bezskuteczności wniosku, a jedynie stanowi jego brak formalny, podlegający uzupełnieniu na żądanie organu, czego w niniejszej sprawie nie uczyniono. Z art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W przypadku udostępniania informacji publicznej na wniosek wyczerpanie środków zaskarżenia zachodzi zarówno wtedy, gdy wnioskodawca przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego złożył zażalenie w trybie art. 37 § 1 Kpa, wymagane w odniesieniu do skarg na bezczynność polegającą na niewydaniu decyzji, jak i wtedy, gdy wnioskodawca wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, co jest wymagane przy bezczynności organu w zakresie czynności materialno-technicznych (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia 27.05. 2004r., II SAB/Op 1/04, ONSAiWSA 2005/2/33). W niniejszej sprawie skarżący pismem z dnia 19 czerwca 2007r. wezwał Wojewodę do usunięcia naruszenia prawa i udzielenia żądanej informacji, w związku z czym dopuszczalne było wniesienie skargi w niniejszej sprawie. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł w wyroku na podstawie o art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania przyjmując stosownie do treści art. 205 § 1 tej ustawy, że na koszty te składa się uiszczony przez skarżącego wpis sądowy.