II SA/Wa 1493/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, WSA Joanna Kube (spr.), Protokolant Bartosz Piwoński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2006 r. sprawy ze skargi R. T. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Biura Kadr, Szkolenia i Rozwoju Zawodowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] lipca 2002 r. w sprawie podwyższenia dodatku specjalnego -oddala skargę- Dyrektor Biura Kadr, Szkolenia i Rozwoju Zawodowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (tj. Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 693 ze zm.) i § 5 ust. 1 pkt 1 lit.a, § 11 pkt 4, § 31 ust.1 pkt 7, ust. 3 i 4, § 38 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. U. Nr 90, poz. 1005 ze zm.) podwyższył R. T. będącemu w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji od dnia [...] lipca 2002 r. dodatek specjalny o [...] % kwoty należnego uposażenia zasadniczego według stanowiska służbowego do dnia zwolnienia ze służby. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ wskazał, że od [...] marca 2002 r. R. T. na mocy decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...] skierowany został do wykonywania czynności służbowych [...]. Ze względu na duży zakres prac, posiadaną wiedzę, fachowość oraz duże poczucie odpowiedzialności, oprócz wykonywania obowiązków wynikających z poprzednio zajmowanego stanowiska [...] oficer wykonuje dodatkowo zadania o wysokim stopniu złożoności i odpowiedzialności wiążące się z [...]. Postanowieniem Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r. na podstawie art. 157 § 2 i 141 § 1 kpa wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Biura Kadr, Szkolenia i Rozwoju Zawodowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] lipca 2002 r. Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] maja 2006 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] na podstawie art. 127 § 1 i 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Dyrektora Departamentu Kadr, Szkolenia i Rozwoju Zawodowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2002 r. wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1, art. 158 § 1 kpa. Organ uzasadniając rozstrzygnięcie wskazał, że w świetle art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy i § 31 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy, dodatek specjalny mógł być podwyższony w związku z powierzeniem żołnierzowi zawodowemu nowych lub dodatkowych zadań o wysokim stopniu złożoności i odpowiedzialności, albo obowiązków wykraczających poza zwykłe obowiązki służbowe, na które żołnierzom zawodowym nie przysługiwało dodatkowe wynagrodzenie. Przyznanie tego dodatku R. T. nie było możliwe, ponieważ w okresie, za który przyznano mu dodatek specjalny nie pełnił on służby wojskowej na stanowisku służbowym. Zatem wykonywane w tym okresie zadania, nie mogą być uznane za nowe lub dodatkowe o wysokim stopniu złożoności lub odpowiedzialności, bądź też wykraczające poza zwykłe obowiązki służbowe. Organ uznał, że wykonywane w tym okresie przez R. T. obowiązki służbowe były w rozumieniu § 64 ust. 1, pkt 7 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 7, poz. 38 ze zm.) zadaniami służbowymi doraźnie zleconymi przez organ wojskowy, w którego dyspozycji pozostawał. Wskazuje na to fakt, że w okresie pozostawania w dyspozycji, żołnierz zawodowy w przeciwieństwie do żołnierza pełniącego służbę na stanowisku służbowym, nie posiada określonego zakresu obowiązków. W konsekwencji, nie było możliwe uznanie wykonywanych przez oficera w okresie pozostawania w dyspozycji czynności związanych z [...] za wykraczające poza zwykłe obowiązki służbowe, ponieważ były to jedyne wykonywane w tym czasie przez oficera czynności, a nie dodatkowe wykonywane obok zadań przypisanych do stanowiska służbowego. W ocenie organu, podwyższenie dodatku specjalnego żołnierzowi zawodowemu pozostającemu w dyspozycji i wykonującemu w tym czasie doraźne zadania służbowe zlecone w trybie § 64 ust. 1, pkt 7 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych rażąco narusza prawo uregulowane w § 31 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy. W skardze do Sądu wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2006 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2006 r., a także o zasądzenie kosztów w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 2 stawek minimalnych, o których mowa w § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 157 § 1 w związku z art. 17 pkt 3, art. 16 § 1 w związku z art. 156 § 1 kpa. Wnoszący skargę stwierdził, że zarówno zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja, wydana została przez organ niewłaściwy, ponieważ organem wyższego stopnia uprawnionym do stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Biura Kadr, Szkolenia i Rozwoju Zawodowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji był Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji. W sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa, co oznacza, że naruszono zasadę z art. 16 § 1 zdanie 2 kpa. Wskazano, że błędna wykładnia przepisów nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji. Interpretacja przepisów dokonana przez Dyrektora Biura Kadr, Szkolenia i Rozwoju Zawodowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji dokonana w decyzji z dnia [...] lipca 2002 r. nie przekracza granic błędnego rozumowania i nie stoi w oczywistej sprzeczności z obowiązującym porządkiem prawnym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi podniesiono, że wbrew twierdzeniom skarżącego Minister Obrony Narodowej był organem właściwym w rozpoznawanej sprawie, ponieważ został wskazany organem upoważnionym do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy rozstrzygnięciem kompetencyjnym Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] września 2005 r. Według organu, decyzja Dyrektora Biura Kadr, Szkolenia i Rozwoju Zawodowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2002 r. rażąco naruszyła § 31 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Podniesiono, że nie zasługuje na aprobatę pogląd wyrażony w skardze, że z powołanego przepisu można w drodze prawidłowo zastosowanych reguł wykładni wywieść, że dodatek specjalny podwyższony mógł być przyznany za wykonywanie zadań wynikających z poprzednio zajmowanego stanowiska służbowego, w sytuacji gdy żołnierz zawodowy pozostawał w dyspozycji, a wykonywane przez niego zadania były doraźnie zlecone przez organ, w którego dyspozycji się znajdował. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa wymaga wykazania, że decyzja ostateczna wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Zachodzi zatem w przypadku gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy żołnierze zawodowi otrzymują dodatki do uposażenia: kwalifikacyjny, specjalny oraz dodatki uzasadnione szczególnymi właściwościami służby wojskowej albo miejscem pełnienia służby. Zgodnie z § 31 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy, żołnierzowi zawodowemu przysługuje dodatek specjalny w określonej procentowo wysokości kwoty należnego uposażenia zasadniczego według stanowiska służbowego. Przy czym, według ustępu 3 powołanego przepisu, dodatek, o którym mowa w ust. 1, może być podwyższony w związku z powierzeniem żołnierzowi zawodowemu nowych lub dodatkowych zadań o wysokim stopniu złożoności i odpowiedzialności albo obowiązków wykraczających poza zwykłe obowiązki służbowe, za które żołnierzom nie przysługuje dodatkowe wynagrodzenie. W takim przypadku zwiększenie dodatku specjalnego nie może przekroczyć kwoty stanowiącej 10% uposażenia zasadniczego według stanowiska służbowego przysługującego żołnierzowi. W ocenie składu orzekającego, z zestawienia treści powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że możliwość podwyższenia dodatku specjalnego dotyczy tylko żołnierza zawodowego wyznaczonego na stanowisko służbowe, a tym samym wykluczone jest przyznanie tego dodatku żołnierzowi zawodowemu pozostającemu w dyspozycji. W uzupełnieniu powyższej argumentacji należy także wskazać na treść § 8 ust. 1 powołanego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy, zgodnie z którym w okresie szkolenia, choroby, urlopu oraz w okresie pozostawania bez przydziału służbowego żołnierz otrzymuje, z zastrzeżeniem ust. 2, dodatki o charakterze stałym należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian, mających wpływ na wysokość tych dodatków (por. Wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2006 r. sygn. akt I OSK 1257/05). Zatem nie można przyjąć, że wydanie przez Dyrektora Biura Kadr, Szkolenia i Rozwoju Zawodowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w dniu [...] lipca 2002 r. decyzji o podwyższeniu R. T. pozostającemu w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji dodatku specjalnego o [...] % kwoty należnego uposażenia zasadniczego według stanowiska służbowego mieściło się w granicach dopuszczalnej interpretacji przepisów dotyczących dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy. Zarówno na gruncie obecnie obowiązującej ustawy pragmatycznej, jak też i ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy, wysokość uposażenia jest ściśle powiązana ze stanowiskiem służbowym zajmowanym przez żołnierza zawodowego. W tym kontekście stanowisko służbowe jest jednym z podstawowych elementów określających status prawny żołnierza (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 12 lipca 2005 r. sygn. akt II UZP 5/05 - OSNP 2006/1-2/19). Pobieranie więc przez żołnierza zawodowego uposażenia musi odpowiadać uposażeniu przysługującemu na danym stanowisku. W rozpoznawanej sprawie należy przyjąć, że skarżącemu w dniu [...] lipca 2002 r. nie mógł zostać podwyższony dodatek specjalny za wykonywanie czynności wykraczających poza zakres zadań wynikających z zajmowanego stanowiska służbowego, ponieważ w tej dacie nie zajmował on stanowiska służbowego, gdyż pozostawał w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, a wykonywane przez niego zadania były doraźnie zlecone przez ten organ stosownie do § 64 ust. 1, pkt 7 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych. Skoro, wbrew nie budzącej wątpliwości treści § 31 ust. 3 rozporządzenia z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego, decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. przyznano dodatek w tym przepisie określony, to Minister Obrony Narodowej miał podstawę do stwierdzenia nieważności tej decyzji w oparciu o przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Jednocześnie należy uznać za bezzasadny zarzut naruszenia właściwości przez Ministra Obrony Narodowej, ponieważ organ ten został ostatecznym rozstrzygnięciem kompetencyjnym Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] września 2005 r. wskazany jako właściwy do rozstrzygnięcia sprawy stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Biura Kadr, Szkolenia i Rozwoju Zawodowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2002 r. Mając na względzie powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd nie uwzględnił wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, ponieważ zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego, przysługuje skarżącemu od organu w wypadku uwzględnienia skargi oraz w sytuacji określonej w art. 201 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.