II SA/Gd 637/07

WyrokWSA w Gdańsku2007-11-20

Skład orzekający: Stanisław Nowakowski, Jolanta Górska, Dorota Jadwiszczok

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dzierżawca nieruchomości, który nie jest jej właścicielem, posiada interes prawny do zaskarżenia uchwały rady gminy w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeśli uchwała ta wpływa na możliwość przedłużenia umowy dzierżawy lub uzyskania warunków zabudowy?
Ratio decidendi
Dzierżawca nieruchomości, będący posiadaczem zależnym, nie posiada interesu prawnego do zaskarżenia uchwały rady gminy w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ponieważ jego prawa i obowiązki wynikają ze stosunku zobowiązaniowego (umowy dzierżawy), a nie z przepisów prawa materialnego. Udział w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy nie stanowi wystarczającej przesłanki do przyznania legitymacji do wniesienia skargi w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, gdyż decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu ani nie narusza praw osób trzecich.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A S.A. na uchwałę Rady Miasta z dnia 30 czerwca 2005 r. w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Strona skarżąca, dzierżawca nieruchomości, twierdziła, że uchwała narusza jej interes prawny, powołując się na przepisy ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Argumentowała, że uchwała wpływa na toczące się postępowania dotyczące warunków zabudowy oraz na możliwość przedłużenia umowy dzierżawy. Rada Miasta wniosła o odrzucenie skargi, wskazując na naruszenie trybu i terminu jej wniesienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Nowakowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Dobroń po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi A S.A. na uchwałę Rady Miasta z dnia 30 czerwca 2005 r., nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w mieście G. oddala skargę. Rada Miasta w dniu 30 czerwca 2005 r. uchwałą Nr [...] uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Śródmieścia - rejon T. S., P. G. i N. O. w mieście G. Podstawę prawną przedmiotowej uchwały stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1587 ze zm.). Skargę na tą uchwałę wniosła do Sądu A. S.A, która powołując się na przepis art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) wywodziła, że przedmiotowa uchwała podjęta została z naruszeniem przepisów art. 28 ust. 1, art. 4 ust. 3, art. 15 ust. 2 pkt 11, cytowanej wyżej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym co w ocenie strony skarżącej winno prowadzić do stwierdzenia jej nieważności w całości. Uzasadniając legitymację do złożenia przedmiotowej skargi A. S.A wskazywała, że uchwała ta narusza jej interes prawny jako dzierżawcy nieruchomości stanowiących własność Gminy położonych na T. S., na którym strona skarżąca prowadzi Centrum Handlowe. Uzasadnieniem interesu prawnego strony skarżącej są w jej ocenie również toczące się, bądź zawieszone postępowania administracyjne w sprawach ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania tego terenu, które to postępowania zostały zawieszone do czasu uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla tego obszaru. Kolejnym czynnikiem, który zdaniem strony skarżącej miałby uzasadniać interes prawny do wniesienia skargi jest okoliczność, że A S.A jest stroną toczących się postępowań, których wynik będzie miał istotny wpływ na ocenę zgodności przedmiotowej uchwały z prawem. Jako przykład takiego postępowania wskazano toczące się przed Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków postępowanie o wznowienie postępowania w przedmiocie uzgodnienia projektu wyżej wymienionego planu oraz fakt wniesienia przez stronę skarżącą uwag do wyłożonego do publicznego wglądu projektu tego planu. W dalszej części skargi przedstawiono merytoryczne zarzuty do procedury uchwalenia oraz ustaleń planu. Odpowiadając na skargę Rada Miasta wniosła o jej odrzucenie wywodząc, że zaskarżona uchwała wniesiona została z naruszeniem trybu i terminu określonych w przepisach art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym bez uprzedniego skutecznie wniesionego do Rady Gminy wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Rada Miasta wywodziła, że zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego i dla uzyskania mocy prawnej winna być ogłoszona w Wojewódzkim Dzienniku Urzędowym. Uchwała ogłoszona została w Dzienniku Urzędowym Województwa Pomorskiego Nr 82 poz.1664 w dniu 30 sierpnia 2005 r. a weszła w życie 1 października 2005r. Rada Miasta prezentowała pogląd, że skoro wezwanie do usunięcia naruszenia prawa mogło być skutecznie wniesione dopiero po opublikowaniu zaskarżonej uchwały to przyjąć należy, że skarga jako wniesiona przed wejściem w życie tego aktu prawa miejscowego, jako przedwczesna winna być odrzucona. Postanowieniem z dnia 2 maja 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę z powodu braku interesu prawnego skarżącego, natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 4 września 2007 r. w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej postanowił uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania. Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, Prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Przesłankę legitymowania się interesem prawnym przewiduje także przepis art. 101 ust. ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) Mając powyższe na względzie w pierwszej kolejności zadaniem sądu w niniejszej sprawie jest zbadanie czy strona skarżąca posiada interes prawny legitymujący ją do wniesienia skargi. Zaznaczyć przy tym trzeba, że stosownie do art. 190 ustawy P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Kwestia interesu prawnego, jako przesłanki niezbędnej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego była przedmiotem rozważań orzecznictwa, jaki i doktryny. I tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 września 2003 r. (II SA 2637/02 opubl. LEX nr 80699) stwierdził, że Interes prawny skarżącego, do którego wprost nawiązuje art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego. Przy takim związku należy eliminować sytuacje, w których dopiero kolejne skutki wcześniejszej konkretyzacji normy prawnej w odniesieniu do jednego podmiotu, pośrednio wpływają na sytuację prawną drugiego podmiotu, wynikającą z zastosowania w stosunku do niego innej już normy prawnej. Pogląd ten potwierdza J.P. Tarno (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 603) twierdząc, iż Kryterium "interesu prawnego", na którym oparta jest ta legitymacja, ma zatem charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a zaskarżonym aktem lub czynnością organu administracji. Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić należy, że strona skarżąca nie wykazała ażeby zaskarżona uchwała naruszyła jej prawa mające oparcie w konkretnych przepisach prawa materialnego. Z akt sprawy wynika, iż strona skarżąca zawarła z Gminą Miasta umowę dzierżawy dotyczącą części nieruchomości położonej przy ul. T. S. Umowę zawarto na czas określony tj. na okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2005 r., z możliwością jej przedłużenia, jednakże jednorazowo na okres nie dłuższy niż jeden rok. Wynika z tego zatem, że zakres uprawnień przysługujących stronie skarżącej względem przedmiotowej nieruchomości a także wymiar obowiązków wyznaczone są poprzez zakres stosunku zobowiązaniowego wyrażonego w przedmiotowej umowie dzierżawy, a nie z przepisów prawa materialnego. Jako posiadaczowi zależnemu, nie przysługują stronie skarżącej uprawnienia tożsame z uprawnieniami właściciela wynikającymi z przepisów prawa materialnego. Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok NSA z dnia 24 października 2004 r. I SA 317/01 LEX Nr 159223) dzierżawa jako stosunek zobowiązaniowy, nie wiąże się z prawem do gruntu i nie wynika z niego interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. w zw. z art. 50 § 1 P.p.s.a. Podkreślić także należy, że udział w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowaniu terenu, jest zapewniony każdemu podmiotowi nieposiadającemu nawet żadnego tytułu do nieruchomości w związku, z czym nie stanowi to wystarczającej przesłanki do przyznania stronie legitymacji do wniesienia skargi w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Przepis art. 63 ust 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi, że decyzję o warunkach zabudowy można wydać więcej niż jednemu wnioskodawcy, a decyzja taka nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza własności i uprawnień osób trzecich. Uznając powyższe argumenty oraz biorąc pod uwagę stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w uchwale z dnia 15 kwietnia 2005 r. (sygn. akt I OPS 1/04), a także będąc związanym wykładnią dokonaną przez ten Sąd podczas rozpoznawania skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie, po przeprowadzeniu rozprawy, Sąd uznał skargę za bezzasadną i na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło