I FZ 78/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Artur Mudrecki po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. Sp. z o.o. w Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 listopada 2007 r., sygn. akt III SA/Gl 287/07, odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 19 grudnia 2006 r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 19 listopada 2007 r., sygn. akt III SA/Gl 287/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił P. Sp. z o.o. w Z. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi tej Spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 19 grudnia 2006 r., w przedmiocie podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał na składniki majątkowe spółki dalej stwierdzając, że nie zasługuje ona na dofinansowanie z budżetu państwa, pomimo tego, że – podobnie jak większość podmiotów gospodarczych – jest w trudnej sytuacji finansowej. Na trudną sytuację finansową wskazują prowadzone postępowania egzekucyjne oraz postanowienia komorników sądów o umorzeniu tych postępowań. Dokumenty te nie mogą być jednak rozpoznawane w oderwaniu od innych dowodów oraz całokształtu okoliczności danej sprawy. Przyznanie prawa pomocy podmiotowi, którego kapitał zakładowy wynosi 1.700.000 zł a przychód za rok 2006 r. wynosił 11.811.674.75 zł stanowiłoby w istocie rozstrzygnięcie sprzeczne z zasadami słuszności. W zażaleniu na powyższe postanowienie strona wniosła o jego uchylenie. W uzasadnieniu podniesiono, że wbrew twierdzeniom Sądu okoliczności wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy zostały udokumentowane "najbardziej wiarygodnym" dokumentem w postaci postanowienia Komornika Sądowego Rewiru II przy SR w Z. z dnia 8 grudnia 2006 r. o umorzeniu jako bezskutecznej prowadzonej przeciwko Spółce egzekucji. Podano, że działalność spółki została "zablokowana (...) przez przestępcze działania organów sądowych, prokuratorskich, policyjnych i skarbowych". Jednocześnie wskazano, że Spółka funkcjonuje wyłącznie dzięki celowym pożyczkom jednego z wierzycieli. Nadto strona zaznaczyła, że w kilku sprawach prowadzonych przez WSA w Gliwicach, w tych samych okolicznościach i w oparciu o te same dowody, zwolniono Spółkę z kosztów sądowych, czego potwierdzeniem ma być fotokopia postanowienia Sądu z dnia 3 września 2007 r., sygn. akt III SA/Gl 586/07. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) (dalej; u.p.p.s.a,) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej Sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie, tj. art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczeniem życiowym i dostępną wiedzą należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 u.p.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Dodatkowo należy podkreślić, że przyznanie prawa pomocy osobom prawnym i innym jednostkom organizacyjnym, przy spełnieniu przesłanek przewidzianych w art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a., nie ma charakteru obowiązkowego. Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc, gdy w oparciu o powyższy przepis uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w zakresie oceny sytuacji materialnej spółki; ponadto stwierdza, że Sąd pierwszej instancji rzetelnie i wyczerpująco dokonał oceny dowodów i oświadczenia spółki w tym przedmiocie. Z akt sprawy wynika, że Spółka nadal funkcjonuje, a zatem utrzymuje pewien poziom płynności finansowej. Z dokumentacji przedstawionej przez stronę w trakcie postępowania przed Sądem pierwszej instancji faktycznie wynika, że część z nieruchomości stanowiących majątek spółki jest przedmiotem egzekucji, jednakże, jak zauważa WSA w Gliwicach, nie pozbawia to skarżącej możliwości pozyskiwania środków finansowych. Nadto sama skarżąca przyznaje, że na chwilę obecną jest w stanie pozyskać od jednego z wierzycieli środki finansowe w formie pożyczek celowych. Z akt sprawy wynika poza tym, że w poprzednich latach Spółka osiągała stosunkowo wysokie dochody. W ocenie tut. Sądu okoliczność przyznania Spółce prawa pomocy przez sąd wojewódzki w innych sprawach, nie może sama w sobie stanowić argumentu uzasadniającego podobne rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Nie do przyjęcia byłaby sytuacja, gdyby sąd rozpoznający sprawę dla zachowania jednolitej linii orzeczniczej rozstrzygał nie na podstawie akt tej sprawy, a jedynie w oparciu o stanowisko wyrażone w podobnej sprawie przez inny skład orzekający. Należy bowiem mieć na uwadze, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpatruje sprawę pod kątem zarzutów zażalenia w oparciu o akta jednej konkretnej sprawy i ocenia pod względem zgodności z prawem jedynie zaskarżone postanowienie. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że kwestionowane orzeczenie odpowiada przepisom prawa, a zarzuty zażalenia nie zasługują na uwzględnienie, dlatego też stosownie do art. 184 w zw. z art. 197 § 2 u.p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.